Bakpoeder is de held in de keuken van iedere thuisbakker. Een theelepeltje doet wonderen voor het lekker luchtig maken van koekjes en cakes. Ben je lekker aan het mixen en kom je tot de ontdekking dat je bakpoeder op is? Dan ben je waarschijnlijk niet blij.

Zelfrijzend bakmeel (self-rising flour) is een populair ingrediënt in bakrecepten. Het is ondanks de naam dus geen meel. Zelfrijzend bakmeel is niets anders dan bloem met bakpoeder. Het is een handig ingrediënt omdat het al een rijsmiddel bevat, meestal bakpoeder, waardoor het deeg of beslag kan rijzen zonder de toevoeging van extra rijsmiddelen zoals gist.

Toch kun je zelfrijzend bakmeel eenvoudig zelf maken. Je hebt bloem nodig, bakpoeder en een beetje zout. Als je wat vaker bakt dan zijn dit ingrediënten die je vast wel in je kast hebt staan.

Wat is Zelfrijzend Bakmeel?

Zelfrijzend bakmeel is eigenlijks niks meer en niks minder dan patentbloem met bakpoeder en soms een snuf zout. De verhouding tussen bloem en bakpoeder is vast: 15 gram bakpoeder op 500 gram bloem. Let op: er wordt bakpoeder toegevoegd, geen baking soda.

Hoe Maak Je Zelf Zelfrijzend Bakmeel?

Nu je weet dat zelfrijzend bakmeel simpelweg bloem met bakpoeder is, kun je dit ook eenvoudig zelf maken. Zelfrijzend bakmeel maken doe je als volgt: meng 500 gram bloem met 1 zakje bakpoeder van 15 gram en klaar is Kees. Gebruik je geen zakjes bakpoeder? Let er bij de lepelmaten op dat je maatlepels gebruikt.

Voor elk 150 gram zelfrijzend bakmeel, voeg je 2 theelepels bakpoeder toe aan 150 gram gewoon bakmeel. Meng het bakpoeder grondig door het gewone bakmeel, zodat het gelijkmatig verdeeld is. Zeef het mengsel van gewoon bakmeel en bakpoeder om klontjes te voorkomen en ervoor te zorgen dat de ingrediënten goed gemengd zijn. Gebruik het vervangende mengsel van gewoon bakmeel en bakpoeder in dezelfde hoeveelheid als het zelfrijzend bakmeel die in het recept wordt gevraagd.

Waarom Zelf Zelfrijzend Bakmeel Maken?

Er zijn recepten, waarbij het erg handig is om zelfrijzend bakmeel te gebruiken. In die gevallen hoef ik niet te wachten tot ik weer in de supermarkt ben om een nieuw pak zelfrijzend bakmeel te kopen. Het is leuk om het te doen. Ik probeer zo min mogelijk met producten uit een pakje te werken. Zelfrijzend bakmeel gebruik ik niet zo heel vaak. In veel bakrecepten wordt bloem gebruikt en daar wordt bakpoeder aan toegevoegd.

Hoewel het zelfrijzend bakmeel lang goed blijft is het natuurlijk zo, dat hoe langer een pak zelfrijzend bakmeel ongebruikt geopend is, hoe sneller de kwaliteit achteruit gaat. Daarmee kan je makkelijker de werking van het rijsmiddel beïnvloeden.

Bloem Vervangen Door Zelfrijzend Bakmeel?

Bloem vervangen door zelfrijzend bakmeel kan alleen als er ook bakpoeder wordt gebruikt in het recept. Als dit het geval is, kun je uitrekenen hoeveel zelfrijzend bakmeel je nodig hebt. Zelfrijzend bakmeel bestaat voor ongeveer 3% uit bakpoeder. Kijk per recept of de verhouding tussen bloem en bakpoeder hetzelfde is, of dat je nog meer bakpoeder moet toevoegen naast het zelfrijzende bakmeel.

Andersom kun je bloem niet zomaar vervangen door zelfrijzend bakmeel. Als er in een recept staat dat er naast bloem ook bakpoeder nodig is, kun je het meestal wel vervangen voor zelfrijzend bakmeel. Is er naast de bloem geen bakpoeder nodig?

Wanneer je het welk kunt vervangen hou je rekening met het volgende: zelfrijzend bakmeel bestaat voor 3% uit bakpoeder.

Bloem, Bakmeel en Patentbloem: Wat is het Verschil?

Heb jij je weleens afgevraagd wat nu het verschil is tussen tarwemeel, tarwebloem en patentbloem? Vast wel. Vooral als je watertandend met een recept voor je neus ontdekt dat je wèl zelfrijzend bakmeel hebt, maar gèèn bloem. Als je wilt bakken dan wil je het NU! Dat snappen wij als geen ander.

  • Tarwemeel wordt verkregen door het malen van tarwekorrels. Het is wat grover van structuur. Dat komt omdat de gemalen tarwekorrels niet worden gezeefd. De kiem en zemel blijven dus behouden. Hierdoor is tarwemeel het meest voedzaam. Tarwemeel wordt gebruikt om bruin (volkoren) brood van te bakken.
  • Tarwebloem ontstaat door de tarwemeel te zeven. Kiem en zemel worden dan verwijderd. Tarwebloem vind je met name in recepten voor koekjes en cakes.
  • Patentbloem wordt verkregen door de tarwebloem opnieuw en nog fijner te zeven. Dat kan enkel in een fabriek. Hierbij blijft het fijnste bloem over. Dat noemen we patentbloem. Patentbloem bevat meer gluten, hierdoor is patentbloem het meest geschikt om (wit) brood van te bakken. Je brood wordt dan lekker luchtig.

Tarwebloem kun je in principe altijd vervangen door patentbloem. Andersom ligt dat wat ingewikkelder. Vooral als je (wit) brood gaat bakken.

Bakpoeder vs. Baking Soda

Niet zomaar door baksoda/baking soda. De twee worden nogal eens door elkaar gehaald. Zuiveringszout (of baksoda) heeft zuur nodig om te kunnen werken, denk daarbij aan yoghurt of citroensap. In bakpoeder zit het zuur al ingebouwd, waardoor je het direct aan je beslag kunt toevoegen. Je kunt bakpoeder dus vervangen door baksoda/baking soda, maar let wel even op. “En dan moet je dus nog iets zuurs toevoegen om de werking te activeren. Denk aan wijnsteen, citroen, karnemelk, maar ook cacaopoeder kan!” Door bakpoeder te vervangen door baking soda, kan het eindresultaat wel wat anders worden.

Zowel bakpoeder als bakingsoda zorgen voor luchtigheid in je deeg. Toch werken ze allebei op een andere manier. Bakingsoda heeft een zuur nodig om zijn werk te kunnen doen. Door een zuur toe te voegen krijg je een luchtig beslag. Bakpoeder is een samengesteld product van een zuur en carbonaat met vulmiddel.

Kun je bakpoeder door baking soda vervangen en vice versa? Ja dat kan. Let er dan wel op dat je de volgende verhoudingen gebruikt: 1 theelepel baking soda staat gelijk aan 3 theelepels bakpoeder. En wanneer je bakpoeder gebruikt in plaats van bakingsoda hoef je geen zuur ingrediënt apart meer toe toevoegen. Dit zit al verwerkt in de bakpoeder. Andersom zal je dan wel wat zuur moeten gebruiken, bijvoorbeeld wat citroensap of azijn.

Alternatieven voor Bloem

Bloem is in de bakwereld 1 van de meest gebruikte ingrediënten. Toch kunnen er meerdere redenen zijn waarom je een vervanger voor bloem zou willen gebruiken. Misschien heb je te maken met een glutenintolerantie, volg je een koolhydraatarm dieet of misschien heb je de gevraagde bloem niet in huis. In dit artikel vertellen we meer over verschillende bloemvervangers. Bloem is vrij eenvoudig te vervangen, waardoor je gelukkig verschillende opties hebt.

Sommige bloem kun je gewoon 1 op 1 vervangen, maar bij sommige vervangers is dit ook verschillend. Daarnaast is het belangrijk om er rekening mee te houden dat de smaak en de structuur anders kunnen zijn. Experimenteer dus zelf met de ingrediënten, totdat je de juiste structuur hebt bereikt.

Naast bovenstaande meelsoorten zijn er natuurlijk nog een aantal vervangers. We krijgen wel eens de vraag of het mogelijk is om bloem te vervangen door amandelmeel, zelfrijzend bakmeel en/of havermout.

Amandelmeel

Amandelmeel is een populaire vervanger voor bloem, vooral in de wereld van glutenvrij en koolhydraatarm bakken. Het wordt gemaakt van gemalen amandelen en het heeft een licht nootachtige smaak die goed past bij veel zoete en hartige recepten. Amandelmeel is wat minder luchtig en wat steviger dan bloem, waardoor je het niet 1 op 1 met elkaar kunt vervangen. Houd daarom aan dat je 100 gram bloem door circa 150 gram amandelmeel kunt vervangen.

Havermout

Ja, je kunt bloem vervangen voor havermout. Havermout dient wel eerst fijngemalen te worden tot havermeel, maar dit kan gemakkelijk gedaan worden met behulp van een blender of een keukenmachine. Havermeel kun je 1 op 1 vervangen door bloem.

Glutenvrije Alternatieven

Gelukkig zijn er ook heel veel alternatieven om heerlijke glutenvrije cakes en koekjes te bakken. In de meeste supermarkten is een ‘vrij van gluten’ meel te verkrijgen. Dit lijkt qua smaak en structuur het meest op gewoon meel. Maar ook havermeel, kokosmeel en amandelmeel zijn goede vervangers wanneer je een brood, cake of koekjes wil gaan bakken.

Check altijd de verpakking voor de hoeveelheden die je dan in je recept moet gebruiken. Je kunt (tarwe)bloem en zelfrijzend bakmeel namelijk niet 1 op 1 vervangen door deze varianten. De hoeveelheden ten opzichte van gewone (tarwe)bloem en zelfrijzend bakmeel verschillen per meelsoort.

Let ook op het volgende: wanneer je kiest voor bijvoorbeeld een amandelmeel of kokosmeel geeft dit een andere smaak dan wanneer je kiest voor een neutrale meelsoort zoals rijstmeel of havermeel.

Gezondere Bloemvarianten

Bloem is erg handig voor je baksels, maar niet erg voedzaam. Wil je een gezondere bakmeel variant gebruiken? Lees hier alles over alternatieven! Witte- of patentbloem wordt regelmatig gebruikt in baksels. Maar het is zo vaak gezeefd dat bijna alle vezels en voedingsstoffen eruit zijn gehaald.

Wil je gezonder bakken? Dan kun je bijvoorbeeld volkorenbloem, havermout of havermeel gebruiken. Hier zitten meer vezels in, wat goed is voor je spijsvertering. Het zorgt er bovendien voor dat je langer vol zit. Volkorenbloem geeft je energie en bouwstoffen voor je lichaam. Ook amandelmeel, kokosmeel of boekweitmeel zijn fijne alternatieven.

Een graankorrel bestaat uit 3 onderdelen: de meelkern, de zemel en de kiem. Die laatste 2 zitten aan de buitenkant van de graankorrel en bevatten de meeste voedingsstoffen. Die 2 onderdelen missen in bloem, maar vind je in volkorenmeel juist wel weer terug.

Beter uitgelegd: als je alleen bloem gebruikt dan krijg je witbrood. Wordt er gedeeltelijk volkorenmeel en bloem gebruikt, krijg je bruinbrood.

Wil je bloem vervangen door bijvoorbeeld amandelmeel? Houd er dan rekening mee dat bloem zorgt voor luchtigheid en dat amandelmeel een wat steviger en compacter eindresultaat geeft. Datzelfde geldt voor volkorenmeel. Dat heeft een stevigere structuur aan je baksel. Wat extra bakpoeder toevoegen kan dan een oplossing zijn.

Overzicht Vervanging Bloem
Vervanger Verhouding Opmerkingen
Amandelmeel 100g bloem = 150g amandelmeel Geeft een nootachtige smaak, steviger resultaat
Havermeel 1:1 Havermout eerst fijnmalen tot meel
Zelfrijzend bakmeel Afhankelijk van recept Alleen als recept ook bakpoeder bevat

labels:

Zie ook: