Veel mensen starten hun dag met een kop koffie of drinken een bakkie vlak voor een training. Zodra je een paar slokken hebt genomen, voel je vaak al dat de cafeïne z'n werk doet. Koffie zorgt voor een energie-boost, maar hoeveel koppen koffie per dag is nu gezond? En wat zijn de negatieve effecten ervan? Of je nu fan bent van koffie met melk of 'm liever gewoon zwart drinkt: het is goed om te weten dat koffie naast een verkwikkend effect, nog een aantal andere reacties veroorzaakt in het lichaam. Laten we met positief nieuws beginnen. Zo zou koffieconsumptie mogelijk de kans op een depressie verkleinen.

Het drinken van 2 tot 4 koppen koffie per dag hangt samen met een ongeveer 10% lager risico op hartziekten en een ongeveer 10% lager risico op een beroerte. Daarnaast is er sterk bewijs dat het drinken van 5 koppen koffie per dag in vergelijking tot geen koffie drinken samenhangt met een 30% lager risico op diabetes type 2. Daarbij maakt het niet uit of je koffie met cafeïne of decaf drinkt. Dit laatste verband is vergelijkbaar voor koffie met cafeïne en decaf. Interessant om hieraan toe te voegen is dat dit effect waarschijnlijk niet door cafeïne komt, aangezien cafeïnevrije koffie tot deze positieve effecten leidde.

De invloed van cafeïne

Koffie bevat van nature cafeïne. De cafeïne in koffie kan positieve en negatieve effecten hebben. In kleine hoeveelheden kan het je alertheid en concentratie verhogen, en je sportprestaties verbeteren. Maar te veel cafeïne kan zorgen voor rusteloosheid, hoofdpijn en slaapproblemen.

Hoeveel cafeïne je met een kopje koffie binnenkrijgt, hangt af van verschillende factoren. Bijvoorbeeld de gebruikte koffieboonsoort: in koffie van Robustabonen zit 2 tot 3 keer zoveel cafeïne dan in koffie van Arabicabonen. Ook de zetmethode, hoe sterk de koffie is gezet en de grootte van de kop hebben invloed.

Neem vanwege de cafeïne, naast 3 kopjes groene of zwarte thee op een dag, niet meer dan 5 kopjes koffie per dag (1 kopje is 125 milliliter). De hoeveelheid cafeïne in koffie kan heel wisselend zijn. Neem geen koffie aan als je gevoelig bent voor de effecten van cafeïne. Drink geen koffie meer vlak voordat je gaat slapen. Voor kinderen gelden lagere adviezen.

Koffie en cholesterol

In koffie zit het stofje cafestol dat het LDL-cholesterol verhoogt. Een teveel aan LDL-cholesterol in je bloed blijft plakken aan de binnenkant van je bloedvaten. Dat vergroot de kans op bijvoorbeeld een hartaanval of beroerte.

De manier waarop koffie gezet wordt, heeft invloed op hoeveel cafestol en kahweol de koffie bevat. Hoe beter de koffie gefilterd is, hoe minder er van deze stoffen in zit.

Gefilterde koffie zonder suiker staat in de Schijf van Vijf. Ongefilterde koffie zoals kookkoffie en koffie gezet met een cafetière staan niet in de Schijf van Vijf vanwege het hoge cafestolgehalte. Ook voor espresso en koffie gezet van cups gelden beperkingen vanwege de cafestol.

Hieronder staat per koffiesoort hoeveel je er vanwege de hoeveelheid cafestol per dag het beste maximaal van kunt drinken. Hierbij houden we ook rekening met cafeïne. Gezonde volwassenen kunnen ongeveer 400 milligram cafeïne per dag innemen zonder dat negatieve effecten te verwachten zijn. Dat komt neer op, naast 3 kopjes groene of zwarte thee, ongeveer 5 kopjes koffie per dag (1 kopje is 125 milliliter).

Zetmethode en cafestolgehalte

ZetmethodeGefilterd*Cafestol (mg per kopje)Maximaal aantal kopjes per dag**
Filterkoffieja0,1ongelimiteerd
Koffiepadsja0,1ongelimiteerd
Automaat met vloeibaar koffieconcentraatja0,1ongelimiteerd
Automaat met een papieren filter ***ja0,1ongelimiteerd
Oploskoffieja0,2ongelimiteerd
Koffiecapsules12-3
Italiaans espressopotje (Moka)12-3
Automaat met een metalen of nylon filter ***12-3
Espresso1,52-3
Cafetière (French press)3,51
Turkse/Griekse koffie41
* Met een papieren filter. Let op: oploskoffie wordt gemaakt van gefilterde koffie.** Aantal kopjes dat je kunt drinken voordat het een opvallend effect heeft op het cholesterolgehalte.*** Aan de buitenkant van een automaat kun je vaak niet zien welk type filter er wordt gebruikt. De zetmethode kun je vragen aan diegene die hem vult of aan de leverancier.

Acrylamide in koffie

In koffie zit een kleine hoeveelheid van de stof acrylamide. Tijdens het roosteren van koffiebonen ontstaat acrylamide. De hoeveelheid acrylamide die in de koffie zit die je drinkt, hangt af van hoe de koffiebonen gebrand worden, de soort koffie, de methode waarop de koffie gezet is en de hoeveelheid water die is gebruikt bij het zetten van de koffie.

Koffie en zwangerschap

Het advies voor zwangeren is om niet meer dan 2 koppen cafeïnevrije koffie te drinken op een dag. In 1 onderzoek naar cafeïnevrije koffie werd gevonden dat bij zwangeren die 3 of meer koppen cafeïnevrije koffie dronken op een dag, het risico op een miskraam hoger was.

Andere overwegingen

  • Waterkwaliteit: Gebruik water uit loden leidingen zo min mogelijk of niet voor eten en drinken, ook niet voor het zetten van koffie. Spoel nieuwe waterleidingen of kranen eerst even goed door voordat je het gebruikt voor eten of drinken, waaronder het zetten van koffie.
  • Eerlijke handel: Diverse koffiesoorten worden op de markt gebracht volgens de normen van eerlijke handel. Deze koffie is herkenbaar aan het keurmerk Fairtrade.
  • Duurzaamheid: Koffie heeft een lage belasting op het milieu. Het drinken van kraanwater is het meest duurzaam. Het verwarmen of koken van het water voor het maken van koffie heeft meer impact op het energieverbruik.

labels:

Zie ook: