De aardappel is een van de belangrijkste ingrediënten in de keuken en maakt bij veel gezinnen deel uit van het dagelijks menu. De knol ziet er op zich niet zo aantrekkelijk uit, maar zijn smaak is met weinig andere ingrediënten te vergelijken. Het zijn de Fransen die de aardappel in de keuken hebben geïntroduceerd en nu vormen ze wereldwijd de basis van ontelbare gerechten. Ze laten zich moeiteloos combineren met de meest uiteenlopende ingrediënten. Als je de aardappelen nu bakt, kookt, koud verwerkt, pureert of frituurt, ze smaken altijd bijzonder. De aardappel is bovendien een volwaardige culinaire lekkernij boordevol mineralen en vitaminen. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, bevat de knol minder calorieën dan pasta of rijst. Hij bevat geen vetten en is op zich dus zeker geen dikmaker.

Zelf aardappelen kweken

Niets gaat boven aardappelen van eigen oogst en goed nieuws voor de mensen die ze zelf willen kweken. Je hebt er geen grote tuin voor nodig. Aardappelen kan je ook op het terras of balkon kweken. Het enige wat je nodig hebt is een geschikte zak, emmer of bloempot, moestuingrond, voorgekiemde knollen en wat geduld tot ze volgroeid zijn. Na een 100 tal dagen oogst je jouw eigen aardappelen. Kies jouw geliefde ras en laat er een aantal kiemen. Dit kan makkelijk in een eiderdoos op een lichte, koele plaats. Na een aantal weken verschijnen de eerste kiemen en vanaf eind maart kunnen de knollen al de grond in.

Welke aardappel voor welk gerecht

Elke soort heeft zijn eigen smaak en textuur en de ene aardappel is al meer geschikt voor een bepaald gerecht dan de andere. Kies de juiste aardappel voor elk gerecht met deze tips.

  • Vastkokende aardappelen: bevatten relatief weinig zetmeel waardoor ze een vaste structuur hebben. Ze zijn ideaal om te koken of te stomen, gerechten waarbij je de aardappel in kleine stukjes snijdt zoals in een koude aardappelsalade. Vastkokende rassen zijn Annabelle, Nicola, Opperdoezer ronde en Charlotte. Ze hebben een fijne, rijke, soms ietwat zoete smaak en behouden hun vorm mooi tijdens het bereiden. Ze vragen een iets langere gaartijd.
  • Vrij vastkokende aardappelen: behouden goed hun vorm maar krijgen tijdens het koken een wat kruimigere structuur. Voorbeelden zijn de Victoria en Frieslander aardappel die een zeer goede smaak hebben en zeer geschikt zijn als frietaardappel maar ook ideaal zijn om te bakken, te pureren of te verwerken in ovenschotels.
  • Bloemige aardappelen: bevatten veel meer zetmeel dan vastkokende rassen waardoor ze bij het koken sneller uit elkaar vallen. Ze zijn sneller gaar en hebben een ietwat bloemige smaak. Bloemige rassen zijn ideaal in een smeuïge puree, in een rijke aardappelsoep, rösti of om er heerlijke zelfgemaakte kroketjes van te maken. Bekende rassen zijn het Bintje, Challenger en Excellency.
  • Extra bloemige aardappelen: worden ook wel afkokers genoemd en vallen zeer snel uit elkaar. Ze hebben een uitgesproken bloemige smaak en dan ook een zeer specifieke toepassing in de keuken. Deze aardappelen zijn enkel geschikt om te gebruiken in puree, kroketten, in stampot of soufflé. In de winkel vind je onder meer Eigenheimer, Irene en Doré.
  • Krielaardappelen: het zijn schattige, kleine aardappelen tussen 20 en 30 mm groot. Ze hebben een zeer fijne smaak en zijn superlekker op zich. Ze vragen weinig toevoeging van andere ingrediënten. Hun schil is zo dun dat je die gewoon mee kan opeten.
  • Exclusieve aardappelen: de meeste aardappelen hebben een gele schil maar er bestaan ook rassen met een rode schil zoals bij de Redstar. Er bestaat zelfs een truffelaardappel, de Vitolette noir die zijn oorsprong in Frankrijk heeft maar nu ook in België wordt geteeld. Zijn schil is paars-zwart en ook het vruchtvlees heeft een paarse kleur met een witte ring onder de schil.

Aardappelen bewaren

Aardappelen bewaar je best op een koele (tussen 2 en 10°C), donkere en goed verluchte plaats. Laat de aardappelen van jouw eigen oogst eerst drogen en leg ze dan in luchtdoorlatende bakken. Controleer de eerste maanden op rotte aardappelen want die steken ook de andere aan.

Methoden om aardappelen te bewaren

Naast de algemene bewaaradviezen zijn er verschillende methoden die je kunt gebruiken om aardappelen te bewaren:

  • Inkuilen: Dit is een oude methode waarbij aardappelen in de grond worden bewaard. Een vergelijkbare methode is ze simpelweg in de grond te laten zitten. Je rooit af en toe alleen maar een voorraadje voor een paar weken gebruik, zelfs tijdens de winter.
  • Aardappelbelt: Aardappels worden dan niet ingekuild, maar ‘opgekuild’. Bovenop het maaiveld. De aardappelen worden op de grond gestort en afgedekt met stro. Vervolgens graaf je een geul rond de aardappelbelt en leg je de uitgegraven grond tegen het stro aan.
  • Kratten met karton en kranten: Sjef gebruikt voor de opslag opvouwbare boodschappenkratten, omdat er lucht bij de knollen moet kunnen blijven komen. De bodem en de onderste 10 centimeter van het krat bedekt hij met lage dozen van onbedrukt karton. Verdeel de krant in stapeltjes van 4 vellen en maak een lange strook krantenpapier om de kratten af te dekken.
  • Bewaren in de koelkast: De beste temperatuur om pootaardappelen te bewaren is 3 tot 6 graden Celsius. Je kunt je pootaardappelen dan ook het beste in de koelkast bewaren. Leg de aardappelen dan hierin, hier is het klimaat meestal het beste voor de aardappeltjes.

Tips voor het bewaren van aardappelen

  • Oogst op een droge dag: Als je de aardappelen uit droge grond kunt oogsten, is schoonborstelen vaak genoeg. Laat aardappelen na de oogst drogen op droge tuingrond of op kranten onder een afdak.
  • Regelmatige controle: Controleer af en toe op uitlopers en verwijder aangetaste aardappelen om te voorkomen dat de rest wordt aangestoken.
  • Formaat sorteren: Verzamel de aardappelen op formaat, want de kleine aardappels worden het snelst zacht. Eet deze het eerste op en bewaar ze bovenop zodat je die al eerste pakt.

Aardappelen bewaren als pootgoed

Als je graag wat pootaardappelen wil bewaren voor volgend jaar, moet je nog even wachten met ze op smikkelen. Pootaardappelen zijn aardappelen die je in het voorjaar plant om nieuwe aardappelen te kweken. Selecteer alleen aardappelen die stevig en gezond zijn, zonder tekenen van rot of beschadigingen. Kies middelgrote aardappelen van ongeveer 3-5 cm in diameter. Een stevige, onbeschadigde schil is een goed teken van een gezonde aardappel.

Tabel: Verschillende soorten aardappelen en hun eigenschappen

Soort Aardappel Zetmeelgehalte Structuur Geschikt voor
Vastkokend Laag Vast Koken, stomen, salades
Vrij vastkokend Gemiddeld Kruimig Friet, bakken, puree, ovenschotels
Bloemig Hoog Zacht, valt uiteen Puree, soep, kroketten
Extra bloemig Zeer hoog Zeer zacht, valt snel uiteen Puree, stamppot, soufflé
Kriel - Fijn Stomen, bakken, oven

labels: #Aardappel

Zie ook: