Het poten van pootaardappelen is een cruciale stap voor een succesvolle aardappeloogst. De juiste timing hangt af van het type pootaardappel en de weersomstandigheden. Vroege plantaardappelen kun je vanaf maart poten. Dit is uiteraard wel afhankelijk van het weer.

Verschillende Soorten en Maten Pootaardappelen

Kleine vs. Grote Maat Pootaardappelen

U hebt keuze tussen kleine maat pootaardappelen (28/35 of 28/40) en grote maat pootaardappelen (35/50 of 35/45). Over het algemeen kiezen consumenten voor de kleine maat en professionele telers voor de grote maat. Dit is de reden:

  • Kleine maat pootgoed: Geeft minder scheuten, dus minder aardappelen, maar wel grotere aardappelen. Dit is eenvoudiger om te schillen en heeft daarom de voorkeur voor de consument.
  • Grote maat pootgoed: Geeft meer scheuten, dus meer (ietwat kleinere) aardappelen. Over het algemeen is de opbrengst in kilo’s van grote maat hoger, waardoor meer interessant voor professionele telers.

Bij deze instructie gaan we uit van de kleine maat pootaardappelen, aangezien de professionele telers zelf wel weten hoe ze aardappelen moeten telen.

Wanneer Pootaardappelen Poten?

Vroege plantaardappelen kun je vanaf maart poten. Dit is uiteraard wel afhankelijk van het weer. Onderstaande kun je als richtlijn aanhouden:

  • Vroege aardappelen poten van begin maart tot half april. Oogsten na ca. 90 dagen
  • Middenvroege aardappelen poten van half maart tot eind april. Oogsten na ca. 100 dagen
  • Late aardappelen poten van begin april tot eind mei. Oogsten na ca.

Aardappelrassen en Poten

De belangrijkste verschillen tussen aardappelrassen zijn: de resistentie tegen ziektes en de productiviteit. De meeste aardappelsoorten zitten ergens in het midden. Sommigen zijn zeer productief maar minder resistent, zoals Bildtstar aardappelen. Anderen zijn juist zeer resistent maar minder productief, zoals de

Er zijn veel verschillende rassen. Hieronder een overzicht van enkele populaire rassen en hun pootperiodes:

  • Annabelle - poten v.a. maart/april - Vastkokend en zeer vroeg oogstklaar.
  • Berber - poten v.a. maart/april - Redelijk vastkokend en productief. Geschikt voor koken, bakken en in de oven.
  • Dore - poten v.a. maart/april - Kruimig kokend, zeer vroeg. Vatbaar voor aardappelziekte in het loof.
  • Eersteling - poten v.a. maart/april - Vastkokend, zeer productief en vroeg oogstklaar.
  • Frieslander - poten v.a. maart/april - Kruimig, vastkokend en zeer vroeg oogstklaar. Ideaal voor frituren. Geelschillig en ovaal van vorm.
  • Gloria - poten v.a. maart/april - Redelijk vastkokend, zeer productief en zeer vroeg oogstklaar. Ideaal voor bakken en frituren. Resistent tegen aardappelmoeheid.
  • Lekkerlander - poten v.a.
  • Premiere - poten v.a. maart/april - Kruimig, vastkokend en zeer vroeg oogstklaar. Geelschillig. Resistent tegen aardappelziekte en aardappelmoeheid. Veelzijdig te gebruiken. Groeit op elk soort grond.
  • Sante - poten v.a. maart/april - Kruimig, vastkokend en zeer productief. Redelijk lang houdbaar. Vatvaar voor aardappelziekte in het loof. Zeer resistent tegen aardappelmoeheid.
  • Roseval - poten v.a. maart/april - Vastkokend en zeer smaakvol. Geelvlezig en ovaalvormig. Minder productief.
  • Bildtstar - poten v.a. april - Redelijk vastkokend en zeer productief. Grote, roodschillige aardappel die zeer lang houdbaar blijft.
  • Bintje - poten v.a. april - Kruimig, vastkokend en vatbaar voor aardappelziekte.
  • Carolus - poten v.a. april - Redelijk kruimig en zeer lang houdbaar. Geelschillige aardappel en zeer smaakvol.
  • Desiree - poten v.a. april - Kruimig, vastkokend, productief en goed resistent tegen aardappelziekte.
  • Eigenheimer - poten v.a. april - Kruimig, vastkokend en vroeg oogstklaar.
  • Irene - poten v.a. april - Zeer kruimig en ideaal voor puree of om te koken. Lang houdbaar en roodschillig.
  • Melody - poten v.a. april - Kruimig, vastkokend en zeer lang houdbaar. Geschikt voor grillen, puree en om te bakken.
  • Michelle - poten v.a. april - Redelijk vastkokend en makkelijk te schillen.
  • Mozart - poten v.a. april - Vastkokend en geschikt voor koken of friet. Middellaat ras.
  • Nicola - poten v.a. april - Vastkokend, zeer lang houdbaar en laat oogstklaar.
  • Obama - poten v.a. april - Redelijk vastkokend en geelschillig van kleur.
  • Parel - poten v.a. april - Kruimig en kan vroeg worden geoogst.
  • Agria - poten v.a. april/mei - Kruimig, vastkokend en laat oogstklaar. Perfect voor koken en friet. Ovaalvormige, geelschillige aardappel. Goed resistent tegen schurft en stootblauw.
  • Sevilla - poten v.a. april/mei - Veelzijdig en zeer goed resistent tegen vrijwel alle aandoeningen.
  • Texla - poten v.a. april/mei - Redelijk vastkokend en zeer goed resistent tegen aardappelziekte. Kan slecht tegen kleigrond en zware bemesting. Redelijk lang houdbaar.

Maar het staat je natuurlijk vrij hiermee te experimenteren. In principe kan je tot eind mei aardappelen poten. Mocht je dit heel vroeg in juni nog willen doen dan is dat meestal nog niet zo'n probleem.

De Ideale Locatie en Bodem

De aardappelplant is een echt "zomerkind". De plant houdt van een warme omgeving, maar is niet zo gek op de middaghitte. Verder stelt de groente weinig eisen wat betreft de omgeving : een klassieke moestuin, een verhoogde moestuinbak, een plantzak en grote kuipen zijn allemaal geschikt voor de aardappelteelt. Zorg altijd voor voldoende ruimte. De aardappelplant heeft namelijk ruimte nodig voor de ontwikkeling van de wortels en de knollen. Een pot moet een diameter hebben van minimum 25 centimeter, bij voorkeur 30 of 40 centimeter.

Aardappelen voelen zich goed in een voedingsrijke en luchtige bodem die in de zon snel opwarmt en niet te lang vochtig blijft. Een zandgrond of zanderige kleibodem is dus ideaal. Ook in een normale, zware kleigrond komen aardappelen goed terecht. De enige voorwaarde is dat je de bodem in de herfst ploegt zodat de grotere klonters in de winter door de vorst uiteenvallen.

Pootaardappelen Planten: Stap voor Stap

Pootaardappelen planten is mogelijk van maart tot juni. Alles hangt echter af van de variëteit. In maart of april kan je aardappelen zaaien op de vensterbank. Laat de jonge plantjes (of ze nu vers gekocht of zelf gekweekt zijn) wel eerst wennen aan het zonlicht door ze een paar uurtjes buiten te zetten.

  1. Diep genoeg planten : het is belangrijk dat de pootaardappelen 8 tot 10 centimeter diep worden aangeplant, met de spruit naar boven. Elke aardappel zal een nieuwe plant produceren met 15 tot 25 dochterknollen.
  2. Aandrukken en begieten : druk vervolgens de grond goed aan en geef rijkelijk water.

Verzorging van Aardappelplanten

Water geven

Of en hoeveel hongerige magen je zal kunnen vullen met je eigen aardappeloogst, hangt in grote mate af van hoeveel water de plant krijgt. De toevoer van water is namelijk heel belangrijk voor de dochterknollen. Daarbij moet je het juiste evenwicht zoeken : niet te veel, maar ook niet te weinig. We raden je aan om net voor de gietbeurt een vinger in de grond te stoppen om te voelen of bodem nog vochtig is.

De waterbehoefte is afhankelijk van meerdere factoren : de weersomstandigheden, het substraat, de lichtinval en de vruchtvorming. De vruchten worden steeds groter tussen de tiende en veertiende week. Kort na het begin van de bloeiperiode heeft de aardappel de grootste hoeveelheid water nodig. Hoewel de gietbeurt de eerste drie weken kan worden verwaarloosd, heeft de plant tussen de derde en de zesde week voldoende water nodig. Vuistregel : een lichtrijke en vochtige bodem is ideaal. Geef je aardappelen 's avonds water.

Bemesten

Aardappelen zijn sterk terende gewassen die veel voedingsstoffen nodig hebben om je aan het einde van de zomer van grote en smakelijke knollen te kunnen voorzien. Om dit te realiseren, kan je de bodem net voor de aanplanting verrijken met compost. Na acht tot twaalf weken kan je je aardappelplant voorzien van een verse portie meststof. Kies voor een aangepaste biologische meststof die alle belangrijke voedingsstoffen bevat. Strooi de korrels rond de plant en werk ze lichtjes in de bodem in. Geef vervolgens rijkelijk water om de werking van de meststof te activeren.

Aanaarden

Aardappelen worden traditioneel aangeaard. Dit betekent dat de grond rond de scheuten wordt opgehoogd. Jonge planten worden zo diep aangeplant, dat enkel het bovenste bladpaar nog boven de grond uitsteekt.

Oogsten en Bewaren

Aardappelen kunnen tussen juli en oktober worden geoogst, afhankelijk van het ras. Uitgedroogde bladeren zijn een duidelijk teken dat het tijd is om te oogsten. Omdat de schil van de aardappelen hard wordt tot ze rijp zijn, mag je niet te vroeg rooien. Aardappelen met groene schil moet je verder laten rijpen.

Gebruik bij het oogsten een aardappelschoffel en een schopje. De aardappelen mogen net vóór de opslag niet gewassen worden. Voor de opslag van aardappelen kan je luchtdoorlatende houten kisten gebruiken. Deze plaats je in een droge, donkere en koele ruimte. Bij een te lage temperatuur zullen de knollen een zoete smaak ontwikkelen. Bij een te hoge temperatuur en veel licht zullen de aardappelen echter beginnen kiemen.

Veelvoorkomende Ziekten en Plagen

Er zijn heel wat verschillende ziekten, plagen en teeltfouten die aardappelen kunnen aantasten : alternaria, schurft, knolrot en de aardappelziekte. Voorzie voldoende afstand tussen verschillende nachtschadeplanten (vb. tomaten).

Enkele veelvoorkomende problemen zijn:

  • Aardappelziekte: Dit is een schimmelziekte die de bladeren, stengels en zelfs de knollen kan aantasten. Het veroorzaakt bruine vlekken op de bladeren en kan de hele plant vernietigen als het niet wordt behandeld.
  • Coloradokever: Deze kevers zijn een grote plaag voor aardappelplanten. De volwassen coloradokevers eten de bladeren van de plant, terwijl hun larven zich voeden met de wortels. Je kunt deze vliegende kevers het beste bestrijden met Aaltjes tegen Taxuskevers.
  • Knolvoet: Dit is een bodemgebonden ziekte die knobbels of vergroeiingen op de wortels van de aardappelplant veroorzaakt. Hierdoor kan de plant geen water en voedingsstoffen opnemen, wat leidt tot verwelking en uiteindelijk de dood van de plant.
  • Roest: Dit is een andere schimmelziekte die gele tot bruine vlekken op de bladeren van de aardappelplant veroorzaakt.

Combinatieteelt

Wat combinatieteelt betreft, is de mierik (mierikswortel) de meest opvallende goede combinatie voor aardappelen. Net zoals de mierik voor mensen de weerstand verhoogt, verhoogt mierik óók de weerstand van aardappelplanten. Door aardappelen en mierik samen te kweken, zijn de aardappelen beter bestand tegen de aardappelziekte.

Een andere opvallende combinatie is die van aardappelen met peulen of doperwten. Erwten en peulen helpen namelijk de coloradokever op afstand te houden. Je zou bijvoorbeeld aardappelen en erwten of peulen om-en-om in rijen kunnen kweken, of peulen en erwten naast het vak van de aardappelen kunnen zetten.

De combinatie aardappel-knoflook is ook merkwaardig. Knoflook werkt namelijk als een natuurlijke fungicide. Door knoflook bij aardappelen te zetten, help je schimmelziektes voorkomen bij aardappelen. De aardappelziekte maakt minder kans als je bij de aardappelen óók knoflook zet.

Nog een andere combinatie die de coloradokever helpt voorkomen bij aardappelen, is de combinatie aardappel-lijnzaad (vlas).

Hoeveel Aardappelen Kweken?

Meer dan 30 kilo aardappelen oogsten van slechts 8m² grond, het kan! Wij hebben het gedaan in onze voortuin. Met die aardappelen hebben we ons ruim een half jaar voorzien. Je kunt ze namelijk goed bewaren. Zo wordt aardappelen kweken in je eigen tuin, snel de moeite waard. Ook als je een enkele pot of bak hebt staan.

Tabel: Overzicht van Aardappelrassen en Eigenschappen

Aardappelras Poten vanaf Kooktype Oogst Resistentie
Annabelle Maart/April Vastkokend Zeer Vroeg Goed
Bintje April Kruimig Middenlaat Vatbaar voor Aardappelziekte
Carolus April Redelijk Kruimig Middenlaat Goed
Agria April/Mei Kruimig, Vastkokend Laat Goed resistent tegen schurft en stootblauw

labels: #Aardappel

Zie ook: