Aardappelen Rooien: Wanneer is het Juiste Moment?

Het oogsten van aardappelen op het juiste moment is cruciaal voor de smaak, bewaarbaarheid en opbrengst. Het juiste tijdstip hangt af van verschillende factoren, waaronder het aardappelras, de rijpingsgroep, de bodemgesteldheid, het weer en de gezondheid van de plant.

Wanneer Pootaardappelen Poten?

Het poten van pootaardappelen is een cruciale stap voor een succesvolle aardappeloogst. De juiste timing hangt af van het type pootaardappel en de weersomstandigheden.

• Vroege aardappelen poten van begin maart tot half april. Oogsten na ca. 90 dagen.
• Middenvroege aardappelen poten van half maart tot eind april. Oogsten na ca. 100 dagen.
• Late aardappelen poten van begin april tot eind mei. Oogsten na ca. 120 dagen.

Het Juiste Moment om te Oogsten

Na een paar maanden teelt zijn de aardappelen klaar om geoogst te worden. Eind april geplante knollen kunnen al eind juni geoogst worden, late rassen in juli en augustus. De aardappelziekte begint vaak op dit moment. Als gevolg van de schimmelziekte worden de spruiten bruin en sterven af. Bij de eerste symptomen is het hoog tijd om met de aardappeloogst te beginnen. Als u te lang wacht, verspreidt de schimmel zich van de spruit naar de knollen en bederft de oogst.

Na een kwartaal worden in de zomer aardappelen geoogst, voordat de aardappelziekte begint. Het wordt geoogst op zonnige, droge dagen. De grond moet een beetje droog zijn om de aardappelen beter uit de grond te kunnen halen.

De eerste aardappelen kunnen begin april worden gepoot: eerst de vroege rassen die eventueel in maart zijn voorgekiemd. De grondtemperatuur moet ten minste 7 °C bedragen voor voorgekiemde en 10 °C voor niet-voorgekiemde knollen; de eerste oogst kan dan reeds in juli plaatsvinden.

Signalen dat het Tijd is om te Oogsten

Er is geen uniforme datum, want de rijpingstijd varieert van variëteit tot variëteit. Het juiste moment hangt af van het type aardappelras, de omstandigheden tijdens het groeiseizoen én van hoe je de aardappels wilt gebruiken. Sommige rassen kun je al 50 dagen na het poten oogsten, andere hebben meer dan 120 dagen nodig.

Als vuistregel geldt dat aardappelen rijp zijn wanneer:

• De plant begint te bloeien: Dit wijst erop dat de knollen bijna volledig gevormd zijn en dat ze beginnen aan de rijpingsfase.
• Het loof vergeelt en verwelkt geleidelijk: De plant stopt met groeien en stopt zijn energie volledig in het afrijpen van de knollen.
• De bovengrondse plant is afgestorven: De knollen worden niet meer groter en zijn volledig rijp.

Vroege, Middenvroege en Late Aardappelen

Vroege aardappelen worden vroeg in het seizoen geoogst, nog voordat de meeste ziektes zoals Phytophthora (aardappelziekte) toeslaan. Middenvroege en late aardappelen lopen een groter risico op ziekten, vooral bij natte zomers.

De meeste vroege en middelvroege aardappelen kunnen in juli/augustus geoogst worden. Halflate of late rassen oogst je vervolgens in september of oktober.

• Vroege rassen zoals Frieslander of Eersteling zijn al zo’n 50 à 60 dagen na het planten klaar voor de oogst. Als je in april de aardappelen hebt gepoot, kun je dus al in juni de eerste aardappels rooien. Die zijn dan ongeveer zo groot als een kippenei.
• Middenvroege rassen, zoals Carolus of Vitabella, hebben wat meer tijd nodig: meestal zo’n 90 tot 100 dagen. Dat betekent oogsten tussen half juli en eind augustus, zodra het loof afsterft.
• Late aardappels zoals Sevilla of Nicola zijn ideaal voor wintervoorraad, maar vragen geduld: 120 tot 150 dagen. Dat betekent oogsten vanaf begin september tot ver in oktober. Wacht in elk geval met oogsten tot het loof volledig is afgestorven.

Hoe Aardappelen Correct Rooien?

Met een vork worden de knollen,als ze rijp zijn, gerooid en uitgegraven. Voor het oogsten kunt u het beste een spitvork gebruiken. De grond kan heel gericht worden doorgeprikt, zodat schade aan de knollen zoveel mogelijk wordt voorkomen. Wees voorzichtig met alle gereedschap en houd er bij het prikken rekening mee dat de knollen wijd verspreid in de grond kunnen zitten - niet alleen direct onder het bovengrondse deel. Doorboor daarom de grond niet in de onmiddellijke nabijheid van de plant en til de plant van onderaf op.

Kies een droge, zonnige dag en oogst bij voorkeur in de ochtend, zodat je de knollen na het rooien een paar uur goed kunt laten drogen op de grond. Let op: verwacht je veel regen of vorst? Gebruik een spitvork en werk van buiten naar binnen, zodat je de knollen niet beschadigt. Til de plant voorzichtig bij de basis op en haal de aardappels uit de grond.

Een aardappelplant kan tot 30 knollen produceren. Voordat de aardappelknollen worden gerooid, worden de bruine scheuten dicht bij de grond afgesneden met een snoeischaar. Als de bovengrondse delen van de plant ziek blijken te zijn, gaat de spruit bij het GFT, anders op de compost. Controleer bij het rooien of de aardappelknollen goed te verwijderen zijn en of de aardappelschil stevig aanvoelt. Zitten ze nog zeer vast, is het te vroeg om te oogsten.

Rijpe aardappelen worden zorgvuldig opgegraven zonder ze te beschadigen. U graaft de grond in met de graafvork en tilt het wortelsysteem eruit door aan de overgebleven scheuten te trekken. Met de handen worden de knollen uit de grond geplukt. Ze drogen korte tijd in de lucht. Na het drogen worden de aardappelknollen grof schoongemaakt en eventuele vlekken of beschadigingen worden uitgesorteerd. Vervolgens doet u de aardappelen in een mand of bak.

Steeds meer balkonkwekers ontdekken het telen van aardappelen in kuipen. Balkonaardappelen worden ook in de zomer geoogst als het kruid droog wordt. Oogsten in kuipen of potten is eenvoudig. U draait de bak om, plet de kluit en haalt de aardappelen eruit.

Aardappelen Bewaren na de Oogst

Na de oogst laat je de aardappels eerst drogen. Dit kan ik een losse laag ergens in een schuur doen maar je kan ze ook laten drogen in kratten met luchtgaten. Zorg dan wel dat je ze niet al te dik opstapelt zodat overal makkelijk lucht bij kan komen. Vervolgens kan je ze donker, koel en droog bewaren. Hou ze wel regelmatig in de gaten of er geen rotte aardappels tussen zitten want zodra er 1 gaat kan dit de rest ook aansteken. Verwijder de rotte aardappels dus zo snel mogelijk.

Laat de aardappels na het oogsten op een droge, luchtige plek drogen. Bewaar ze daarna donker, koel (rond 8-10 °C) en droog, bijvoorbeeld in een houten kist of juten zak. De late rassen blijven zo maanden goed.

Bewaarbare aardappelrassen kunnen maandenlang in donkere en koele kelders in houten trappen worden bewaard. Na de aardappeloogst worden de droge aardappelen gestapeld in kisten en kratten. De opbergkisten komen in koele, droge kelders, waar ze in het donker worden bewaard. Duisternis is belangrijk, anders beginnen de knollen te ontkiemen. Bij optimale bewaarcondities blijven aardappelen maandenlang eetbaar tot het voorjaar.

Zorg er dan voor dat alle beschadigde aardappelen, hoe klein ook, uit de stapel gehaald worden. Leg de goede aardappelen voorzichtig op een donkere, koele en vorstvrije plaats. Zorg er ook voor dat ze zeker niet nat kunnen worden! Kies ook aardappelen uit met een goede houdbaarheid.

Tips voor een Betere Oogst

• Wil je je aardappelen tot twee weken eerder oogsten? Voorkiemen zorgt ervoor dat je aardappelen twee weken eerder klaar zijn.
• Wil je de aardappelen zo lang mogelijk bewaren? Kies ook aardappelen uit met een goede houdbaarheid.
• Aanaarden helpt om de knollen te beschermen tegen zonlicht en stimuleert een grotere oogst.
• Door aardappels op verschillende momenten te poten of te kiezen voor rassen met verschillende oogsttijden, verleng je het oogstseizoen. Dat voorkomt ook ziektedruk in de bodem.

Als het aardappelonkruid uit de grond komt, kun je beginnen met aarden. Het doel van deze werkzaamheden is de knolvorming te bevorderen, de grond los te maken en onkruidgroei te voorkomen. Het voorkomt ook dat nieuwe dochterknollen uit de grond groeien en vervolgens groen en oneetbaar worden door blootstelling aan licht.

Aardappelrassen en Resistentie tegen Phytophthora

Er zijn heel wat smaak- en structuurverschillen tussen aardappelrassen. Vroege rassen vormen over het algemeen minder blad dan late rassen en kunnen dan ook iets dichter bij elkaar worden geplant. De lijst is op volgorde van vroege naar late rassen.

De aardappel behoort tot de groep Nachtschadefamilie (= Solanaceae, de Latijnse naam van een aardappel is Solanum tuberosum). Dat betekent dat ze familie is van bijvoorbeeld de aubergine, paprika, peper en tomaat maar ook van de tabaksplant (Nicotiana) en Petunia. En dat is handig en belangrijk om te weten i.v.m.

Gelukkig zien we steeds vaker rassen die meer resistent zijn tegen Phytophthora. En het is zeker niet de enige reden waarom we vroege en middelvroege rassen kiezen: doordat we ze eerder kunnen oogsten (vaak al rond eind juli) kunnen we het leeggekomen vak nog gebruiken voor het zaaien/telen van nieuwe groenten, zoals late stamsperzieboontjes, winterkolen, maar ook venkel, rucola, pluksla, herfst- en winterandijvie, koolrabi, raapstelen, etc., etc.

Vergelijk de cijfers van de oude rassen even met nieuwere rassen waarbij in de veredeling de resistentie tegen Phytophthora heel belangrijk was/is. Zie bijvoorbeeld Vitabella, Camillo en Carolus, met een hoge resistentiecijfers in zowel loof als knol.

Ook andere webwinkels waar je pootaardappelen kunt kopen zullen bij een ras aangeven wat de eigenschappen zijn m.b.t. Zo bestel ik de laatste jaren alleen nog rassen die een hoog cijfer voor resistentie tegen phytophthora/aardappelziekte hebben, terwijl ik op ons volkstuincomplex nog vaak van mensen hoor dat ze bijvoorbeeld Doré’s of Eigenheimers telen, omdat ze dat nu eenmaal altijd doen en het een lekkere aardappel vinden. En juist op een volkstuinencomplex zie je veel vaker phytophthora, omdat er veel planten worden geteeld die daar gevoelig voor zijn is kruisbesmetting snel veroorzaakt.

Samengevat; het beste resultaat geeft een matige algemene basisbemesting met een kleine tot gemiddelde hoeveelheid stikstof (afhankelijk van de algemene voedingstoestand van je grond) en een wat grotere extra kalibemesting halverwege de teelt. Op een zure zandgrond is het raadzaam om wat kalk te gebruiken want bij een te lage pH kan er magnesiumgebrek optreden; bladeren worden dan geel, terwijl de nerven groen blijven. Daardoor kan de plant te vroeg afsterven waardoor er minder aardappelen geoogst kunnen worden.

Extra Tips voor de Teelt

• Vroege plantaardappelen kun je vanaf maart poten.
• De afstand tussen de gaten bedraagt ca. 40 cm.
• De afstand tussen de rijen bedraagt ca. 60 cm.
• Maak gaten of geulen van ca. 10 cm diep.
• Plant de pootaardappelen met de scheut omhoog.
• Je hebt 1 kg pootaardappelen nodig voor ca. 5 m2.
• Ca. 6 weken na het planten schuif je steeds meer grond tegen de plant aan (dit kan met behulp van een tuinfrees).
• Na ca. 10 weken moeten de aardappels voor het eerst gespoten worden tegen aardappelziekte (Phythophtora) en de Coloradokevers.
• Oogsten kan met vroege aardappelen al vanaf juni (na 10-12 weken), afhankelijk van het weer.
• Voorgekiemde aardappelen zullen enkele weken vroeger zijn.

Als je geen machine hebt kun je het beste rooien met een riek (drietand, zie foto). Kies je het juiste moment, dan beloon je jezelf met stevige, smakelijke knollen. Oogst je op het verkeerde moment, dan loop je kans op een magere of zelfs mislukte oogst.

Waar gewassen worden gezaaid en groeien, worden ze op een gegeven moment dan ook binnengehaald, oftewel aardappelen oogsten. Aardappelen worden geoogst met een aardappelrooimachine.

Rijpe, onbeschadigde aardappelen kunnen maandenlang op de juiste plaats worden bewaard zonder uit te lopen, te verschrompelen of te beschimmelen. Ide

Ideaal is een donkere, koele opslagplaats met een hoge luchtvochtigheid.

Tabel: Oogsttijden en Eigenschappen van Aardappelrassen

Let op: de weergegeven resistentiecijfers zijn indicatief en kunnen variëren afhankelijk van de specifieke omstandigheden.

De aardappel is de favoriet van Nederlanders en de teelt ervan is wijdverbreid. Wortelgroenten, oft e wel aardappelen, zijn te vinden in groente- en moestuinen. In korte tijd levert het substantiële opbrengsten op en tegelijkertijd wordt de grond vruchtbaar door de teelt. Na het planten van de aardappelknollen in april worden de groenteplanten tijdens hun teeltperiode van circa drie tot viermaanden regelmatig opgestapeld en opgekweekt in een groeiende dam. Na een kwartaal in de grond kunnen de aardappelen aan hetbegin van de zomer geoogst worden. Aardappels oogsten in de moestuin is altijd een beetje spannend.

Algemene tips voor aardappelteelt:

• Aardappelen houden van een losse, humusrijke en luchtige grond. Kort voor de teelt maak je de grond daarom goed los, dat maakt het poten ook gelijk makkelijker.
• Hoewel aardappelen op alle grondsoorten gekweekt kunnen worden hebben ze een voorkeur voor een neutrale tot iets zure grond (de ideale pH voor kleigrond is 6 en voor zandgrond is 5).
• Een vruchtwisseling van minimaal 1 op 4 jaar is belangrijk om ziekten, plagen, aaltjes, Phytophthora en schimmels zoveel mogelijk te voorkomen.
• Aardappelen laten na de oogst een grond met een goede structuur na; na de aardappeloogst is de grond zelfs hier op onze vette klei mooi los en rul en nog zeer geschikt voor een nateelt (bijvoorbeeld voor op-het-nippertje-late stamsperzieboontjes, venkel, koolrabi, herfstandijvie, postelein, sla, etc.).

Het oogsten van aardappelen iseen lonende ervaring, en met de juiste timing en technieken kun je genieten van een overvloedige en smakelijke oogst.

labels: #Aardappel

Zie ook:

• Vlees bij Gebakken Aardappelen: De Beste Combinaties & Recepten!
• Nieuwe Aardappelen Koken: Hoe Lang voor de Perfecte Garing?
• Recepten met Gerookte Zalm en Aardappelen: Snel, Simpel en Smakelijk
• Ontdek Waarom Je Gnocchi Zuur Smaken Heeft en Hoe Je Dit Makkelijk Oplost!
• Ontdek de Verrukkelijke Wereld van Chocolade Steentjes bij Jumbo – Een Onmisbare Review!