Als er iets is waar je bijna iedereen blij mee maakt, dan zijn het wel gebakken aardappelen. Krokant, goudbruin en met een flinke klodder mayonaise. Maar hoe bak je je piepers knapperig zonder ze te laten verbranden? En moet je de aardappelen wel of niet voorkoken?

Beeld je de lekkerste gebakken aardappelen in die je ooit in je leven hebt gegeten. Zie je ze voor je? Kun je ze bijna weer proeven? Goed zo. Waarschijnlijk waren de aardappelen in je herinnering goudbruin van kleur, knapperig en proefde je een vleugje zeezout. Deze aardappels evenaren, lijkt alleen niet zo makkelijk. Goed nieuws: met onderstaande stappen lukt het je wél om de perfecte piepers te bakken.

Stap 1: Kies de juiste aardappelen

De meningen zijn verdeeld over welke aardappel het meest geschikt is om te bakken. Er zijn twee teams: team vastkokende aardappel en team kruimige aardappel. Een vastkokende aardappel kan tegen een stootje en houdt goed zijn vorm tijdens het koken en bakken.

Een kruimige aardappel valt sneller uit elkaar tijdens het koken, maar wordt wel eerder krokant. Bak eens een vastkokende aardappel en een kruimige aardappel en kies dan jouw favoriet. Voor deze perfect gebakken aardappeltjes kies ik dus voor kruimige aardappelen. Welke soort je kiest, is aan jou.

Een goed vastkokend exemplaar leent zich het beste om te bakken. Neem bijvoorbeeld een Nicola, Rosa of Accent. Een extra lekkere vastkokende aardappel is de Opperdoes. Die kookt u het beste in de schil. Laat hem afkoelen, haal de schil er vanaf en snijd in stukjes om te bakken. Ook de Roseval aardappel is een goede aardappel om (in de schil) te bakken.

Je kunt aardappelen grofweg in twee varianten vinden, namelijk vastkokend en kruimig. In tegenstelling tot vastkokende aardappels, vallen kruimige na het koken sneller uit elkaar. Ze worden ook wel bloemig of melig genoemd, en zijn bij uitstek geschikt om te pureren en te poffen. De smaak van aardappelen lijken allemaal erg op elkaar, maar verschilt toch wel een beetje per ras. Bij deze kruimige aardappels gaat het dus vooral om de structuur.

Welke hoeveelheid aardappels per persoon?

Afhankelijk van hoe veel trek u heeft in gebakken aardappels, wordt ongeveer 200 gram per persoon gerekend.

Stap 2: Voorbereiding van de aardappelen

Het lekkerst is het als je de aardappelen in de schil kookt. Dit is niet alleen een stuk makkelijker maar ook nog eens gezonder. In de schil zitten namelijk voedingsstoffen die je anders weg schilt. Je kan de aardappels het best even goed schoon boenen onder de kraan. Of je pakt een schilmesje of dunschiller en schilt ze alsnog. Schillen hoeft zeker niet; ik vind mét schil eigenlijk lekkerder (en het is gezonder).

Snijd de aardappelen in stukje, partjes of schijfjes. Kook ze in ruim water, ze morgen echt onder water staan, maar niet helemaal gaat. Dan behouden ze hun stevigheid en garen ze verder als u ze bakt. Giet ze af en laat afkoelen. U kunt ze eventueel even kort op een heel laag vuur droogkoken en daarna af laten koelen. Afkoelen betekent in dit geval totdat al het vocht verdampt is. Het koken van de aardappels kan zelfs een dag van tevoren. Kook ze dan eventueel in zijn geheel.

Stap 3: Aardappels snijden

Snijd de aardappelen in de gewenste vorm: blokjes, partjes of schijfjes. Zelf snijd ik er meestal partjes van omdat ik die het makkelijkst vind te bakken. Maar ook komen er regelmatig schijfjes uit mijn pan tevoorschijn. Kies gewoon wat je het leukst vindt.

Stap 4: De aardappelen voorkoken

Bak je de aardappelen wel of niet voordat je ze bakt? Ook daar zijn de meningen over verdeeld. Wil je dat je aardappelen zo knapperig mogelijk worden, dan is het aan te raden om het wel te doen. Door de aardappelen te koken, schijnt het zetmeel naar de oppervlakte te komen. Dit maakt de aardappelen krokant.

Kook ze een minuut of zes in water met een snufje zout. Als je er net met een vork of mes in kunt prikken, zijn ze goed. Laat de aardappelen na het koken afkoelen op keukenpapier, een vochtige aardappel bakt niet goed. Hoe kleiner je de aardappelen snijdt, hoe knapperiger ze worden. Experimenteer met blokjes, partjes en schijfjes.

Kook de aardappelen nu in ruim kokend water (in een kookpan en helemaal onder water). Prik er regelmatig even in met een mesje. Als de aardappels nog hard zijn kook je ze nog even door. Zodra de punt van je mesje er makkelijk inglijdt zijn ze goed. Meestal duurt dit zo'n 5 tot 10 minuten,. Dit is afhankelijk van de grootte van je aardappelstukjes en het soort aardappelen. Haal de pan van het vuur en giet je de aardappels af in een vergiet. Laat ze daarna even uitlekken zodat ze zo gebakken kunnen worden.

Tip: als je de volgende dag tijd wilt besparen, kun je de aardappelen de dag van tevoren alvast koken. Snijd ze op de dag zelf pas in plakjes of blokjes, anders vallen ze uit elkaar.

Stap 5: De juiste pan en vetstof

Nog een belangrijk element voor perfect gebakken aardappels: een goede koekenpan. Gebruik er een met een antiaanbaklaag. U hoeft dan minder boter of olie te gebruiken en neem een grote pan. De aardappels bakken het mooist knapperig en goudbruin als ze in een enkele laag in de pan liggen.

Waar je de aardappelen in bakt, bepaalt voor een groot deel hoe knapperig ze worden. Op de redactie van Lekker Gezond zweren we bij de klassieker: roomboter. Het enige nadeel van roomboter is dat het snel verbrandt. Je kunt ervoor kiezen om te bakken met roomboter en een plantaardige olie, zoals zonnebloemolie.

Bakken met ghee is ook een optie. Doe een klontje boter in de pan en een scheutje olie en laat het goed warm worden. Zorg dat de bodem met dit mengsel bedekt is.

Zet een flinke koekenpan op laag vuur en verwarm deze voor zodat die goed warm wordt. Hoe groter de koekenpan hoe beter. Als de koekenpan goed warm is doe je er een flinke klont boter in en een flinke scheut olijfolie, ongeveer 50/50. Zorg dat er een goede laag in de koekenpan komt te staan zodat je de aardappelen goed kan bakken.

Stap 6: Bakken maar!

Verwarm de pan voor op een middelhoog vuur. Is de pan warm, doe dan de (room)boter of olie erin. Wees niet al te zuinig, ondanks de antiaanbaklaag, want de boter en olie geven ook smaak aan de aardappel. En nu komt het: geduld.

Het is vanaf nu belangrijk om de aardappels de tijd te geven om te verkleuren en hun knapperige jasje te krijgen. Zet de pit niet te hoog en schud af en toe zodat ze door de pan schuiven. Niet meteen met een spatel in de weer gaan. Dan is de kans groot dat de aardappeltjes breken.

Als alle boter gesmolten is bedek je de hele bodem van de pan met de stukjes gekookte aardappelen. Zorg er voor dat deze niet op elkaar komen te liggen. Zet het vuur middelhoog en laat de aardappelen een paar minuten bakken terwijl je ze af en toe een beetje door de pan schuift.

Draai er af en toe eentje om en kijk of ze al mooi goudbruin worden, als dat het geval is draai je alle aardappels om (bv. met een keukentang) zodat je de andere kant kan bakken. Als je eerste portie klaar is schep je de gebakken aardappelen met een spatel uit de pan in een grote kom waar je wat keukenpapier in hebt gelegd. Strooi er wat zout overheen, even goed schudden en daarna warm houden in een pan zonder deksel op een laag vuurtje.

Herhaal dit tot alle aardappelen gebakken zijn en bestrooi uiteindelijk alles nog met een beetje zout. Wat grove zoutkorrels zijn het lekkerst. Als het vet in de pan te weinig wordt doe je er eerst weer wat boter en olijfolie bij.

Ook belangrijk voor knapperige aardappelen:

  • Heb geduld. Draai de aardappelen pas om als één kant goudbruin van kleur is.
  • Als de aardappelen goudbruin van kleur zijn, zet je het vuur hoog. Zo ontstaat het knapperige randje. Bak de aardappelen voor je gevoel net iets te lang, maar houd ze wel goed in de gaten.
  • Laat de aardappelen even uitlekken als ze klaar zijn. Doe dit in een vergiet met wat keukenpapier.

Stap 7: Kruiden en variaties

Gebakken aardappelen met een snufje zout zijn lekker, maar ook een beetje saai. Strooi wat zout over de aardappels en laat ze langzaam bakken. Schud ze om in de pan of gebruik hiervoor de spatel, maar wacht tot de ene kant mooi goudbruin is van kleur voor u ze draait.

Je kan eindeloos variëren met smaken, vormen en soorten aardappels. Mijn favoriete variaties zijn met Italiaanse kruiden, met verse rozemarijn, met geplette teentjes knoflook of met tijm. Ook gebakken met wat paprikapoeder, chilipoeder of oregano smaakt heerlijk.

De kruiden voeg je gewoon toe tijdens het bakken in de roomboter en olie, zo trekken de smaken er goed in.

Leg de aardappels die klaar zijn eventueel op een stuk keuken papier om uit te lekken, het papier neemt het overtollige vet goed op, en doe ze in een schaal en bak de volgende lichting. Moet u veel bakken? Zet ze dan op de warmhoudstand in de oven.

Wilt u eens variëren met smaken, doe er dan in de pan wat paprikapoeder over. De aardappels krijgen dan een licht ‘rokerige’ smaak. Of voeg rozemarijn, tijm en knoflook toe. Smaken die ook perfect samen gaan met gebakken aardappels. Of strooi vlak voor het serveren nog wat vers gehakte peterselie toe.

Stap 8: Serveertips

Serveer de perfect gebakken aardappeltjes met grove zoutflakes en je favoriete mayonaise. Gebakken aardappelen en mayonaise zijn een perfecte match.

Lekkere variaties op deze geliefde saus zijn: knoflookmayonaise, kerriemayonaise, citroenmayonaise, truffelmayonaise, mosterdmayonaise, Sriracha mayonaise en pestomayonaise. Ketchup en curry smaken er ook lekker bij aardappelen.

Of maak een frisse yoghurt-avocadodip. Hiervoor mix je een halve avocado met 100 milliliter yoghurt, een teen knoflook en een snufje peper en zout.

Heerlijk als bijgerecht voor bijna iedere maaltijd, bijvoorbeeld met sliptongetjes en wortelen.

Voeg een gebakken spekjes en ui toe en u tovert de aardappeltjes om in bratkartoffeln (gebakken aardappels op zijn Duits).

Extra tips

  • Kook rauwe zelf gesneden aardappelen even kort voor het bakken (blancheren). Dit verlaagt de hoeveelheid suikers aan de buitenkant. Hierdoor worden de aardappeltjes minder bruin en ontstaat minder acrylamide.
  • Bewaar aardappelen om te bakken of frituren niet in de koelkast.
  • Bak aardappeltjes en friet goudgeel krokant, en niet donkerbruin of met een zwarte rand. Rooster ook je brood licht. Zo krijg je zo min mogelijk acrylamide binnen.

labels: #Bakken #Aardappel

Zie ook: