De afgelopen maanden is er veel gesproken over nieuwe spoortrajecten in Noord-Nederland. De vraag is of deze voorstellen voortkomen uit de huidige economische situatie of door een nieuwe staatssecretaris. In Duitsland worden bijvoorbeeld de Rhedaspoorlijn tussen Siegburg - vliegveld Frankfurt en Ingolstadt - Nürnberg gebruikt.

De discussie spitst zich toe op de noodzaak van een snellere spoorlijn tussen Groningen en Bremen, ook wel bekend als de Wunderline. Er zijn verschillende argumenten voor en tegen dit project. Deze lijn verbindt uiteindelijk zelfs de belangrijke knooppunten Amsterdam en Hamburg met elkaar. Daarnaast heeft deze spoorlijn directe invloed op de economie en op het werken over de grens.

Twijfels over de Wunderline

Waarom is deze "Wunderlinie" eigenlijk nodig? Het project vereist de bouw van een nieuwe brug en de verdubbeling van vele kilometers spoor tussen Zuidbroek en Bremen. Dit is een kostbare investering, en het is de vraag of er wel voldoende markt voor is. De A7 tussen Groningen en Leer is over het algemeen niet erg druk. Met uitzondering van Groningen, Bremen en Hamburg zijn er weinig knelpunten in het wegennet, waardoor de auto een concurrentievoordeel heeft ten opzichte van de bus of trein.

Het is belangrijk om veel te investeren om de route Amsterdam-Hamburg via Groningen sneller te maken dan via Osnabrück. Het probleem met de route via Osnabrück is de korte overstap tussen de IC Berlin en de IC Hamburg, evenals de dubbele zugbindung. Hoewel er een extra overstap in Hengelo bijkomt, zou het voordeel van het wegvallen van de tweede zugbindung groter kunnen zijn dan het nadeel van de extra overstap.

Daarnaast is de vraag of een snellere spoorlijn tussen Groningen en Bremen wel zo noodzakelijk is. Welke grote plaatsen liggen er tussen Groningen en Bremen? Alleen Oldenburg. De bevolkingsdichtheid in dat gebied is laag. Het wordt interessanter vanaf 2027, wanneer de Fehmarnbelttunnel (Puttgarden - Rodby) in gebruik wordt genomen, omdat dit snellere verbindingen naar Kopenhagen mogelijk maakt.

Alternatieve Investeringen

Het is beter om slim te investeren, wat betekent dat met relatief weinig geld nieuwe verbindingen worden gecreëerd, zodat reizigers meer reismogelijkheden hebben en gemakkelijker bepaalde bestemmingen kunnen bereiken.

Als er geld beschikbaar is, kan het beter besteed worden aan het versnellen van de verbinding tussen Groningen/Leeuwarden en Zwolle, het verhogen van de snelheid op de Hanzelijn naar 200 km/u, en de invoering van ERTMS op OV SAAL (waardoor 160 km/u in plaats van 140 km/u mogelijk wordt). De versnelling van Groningen/Leeuwarden - Zwolle wordt al gedaan. Elektrificatie van Groningen - Leeuwarden zou ook nuttig zijn en zou zich zelfs terugverdienen, hoewel het 48 jaar duurt. Daarnaast moet gekeken worden naar de mogelijkheden tussen Groningen en Nieuweschans, en wat de Duitse deelstaat Niedersachsen aan hun kant wil bijdragen. Dit kan een alternatieve route worden voor goederentreinen tussen (Malmö/Kopenhagen) Hamburg en Nederland, waarbij goederentreinen incidenteel via Zwolle rijden.

De Fehmarnbelttunnel en de Toekomst

Het zou mooi zijn als de snelle EC Groningen - Bremen vanaf 2028 kan rijden. Deze trein zou dan direct kunnen doorrijden naar Kopenhagen als de Fehmarnbelttunnel, HSL Kopenhagen en gemoderniseerde spoorlijnen Ringsted - Rodby en Puttgarden - Lübeck in gebruik zijn. De reistijd tussen Groningen en Amsterdam is nu 2 uur en 5 minuten. Met de Wunderline zou de reistijd tussen Groningen en Bremen 2 uur kunnen worden. Volgens NS International is de reistijd van de snelste IC Bremen Hbf - Hamburg Hbf 55 minuten. De prognoses voor de reistijd tussen Hamburg en Kopenhagen via de Fehmarnbelt tunnel en HSL Kopenhagen - Ringsted is 2 uur en 50 minuten. De totale reisduur Groningen - Kopenhagen zou dan 6 uur kunnen worden. Een realistische optie is een snelle IC Hamburg - Groningen met een reistijd van 3 uur, wat concurreert met het vliegtuig. Doortrekken naar Amsterdam zou leuk zijn, maar waarschijnlijk niet concurrerend met het vliegtuig.

Kritiek op de Wunderline

Er zijn ook kritische geluiden over de Wunderline. Waarom zou je zo snel van Groningen naar Bremen willen? Met de auto is die afstand snel te overbruggen. Een snelle spoorlijn naar Bremen is geldverspilling. Als de brug over de Eems eindelijk is gebouwd, kan er met de huidige snelheden en het huidige materieel al vlot worden doorgereden.

Het Wunderline-concept wordt gezien als een poging van Groningen om belangrijk te worden. Het idee is dat als een snelle trein van Amsterdam naar Hamburg via het noorden rijdt, de regio ineens meetelt. Dit idee speelde ook al mee bij de Transrapid en de Zuiderzeelijn. Het verbindt steden vol werkgelegenheid met een provincie vol betaalbare levens- en woonkwaliteit. Een halfuur van het platteland naar het hoofdstation in Groningen, en nog anderhalf uur naar Utrecht/Amsterdam, dat zou pas echt zoden aan de dijk zetten.

Regionale Ontwikkeling en Bereikbaarheid

Er zijn initiatieven voor een snelle IC Groningen - Randstad. In het noorden is ruimte, er zijn havens, de grond is goedkoper, en er staan genoeg huizen te koop. Daarom is het belangrijk om de enige spoorverbinding die er is te herstellen en ambitie te tonen om er iets van te maken. Het heeft ook zin om Emmen - (Ter Apel) - Stadskanaal aan te leggen, waar nu alleen op de snelweg wordt gegokt.

Een snelle trein Groningen-Randstad is een goed idee. Emmen-Stadskanaal zou ook al veel schelen. Het dubbelsporig maken van de enkelsporige delen tussen Leer en Oldenburg zou ook een goede zaak zijn, omdat de IC daar nu net zo traag is als de RE vanwege de vele kruisingen. Als er een snellere trein komt, lijkt Groningen-Bremen (met stops in Leer en Oldenburg) een goede optie, met een vlotte overstap naar Hamburg en de ICE Hannover/München.

Alternatieven en Kanttekeningen

Er zijn alternatieven voor de treinverbinding. Nordica vliegt bijvoorbeeld twee keer per dag voor een bedrag dat vergelijkbaar is met de trein, doet er 5 uur minder over en biedt fatsoenlijke parkeergelegenheid. Het is de vraag of er voldoende vraag is naar een treinverbinding Groningen-Hamburg. Als er zoveel vraag was, zou de brug over de Eems allang hersteld zijn, of zou er dubbelspoor liggen tussen Zuidbroek en Oldenburg. Een lege A7 ten oosten van Groningen toont aan dat er te weinig interactie is tussen Groningen en Oldenburg/Bremen/Hamburg. Een snelle trein zonder bergen subsidie tussen Groningen en Duitsland is dan niet realistisch.

Het is belangrijk om de waarde van een project (dat over een jaar of tien pas klaar kan zijn) in die tijd te zien en niet in deze tijd. Projecten kunnen een krimpregio stimuleren, maar dat kost geld.

Afstanden en Reistijden

ViaMichelin biedt informatie over de afstand en reistijd tussen Assen en Hamburg, evenals de kosten voor het traject (tol en brandstof). Er zijn verschillende routes mogelijk, met verschillende kosten, afstanden en reistijden.

Tabel: Afstanden en Opties voor Reizen naar Zweden

Route Beschrijving Voordelen Nadelen
Kortste route Via Duitsland en Denemarken met veerovertocht Puttgarden - Rødby en eventueel Sontbrug naar Malmö. Snelste route (meestal) Mogelijke wachttijden bij veerovertocht
Via bruggen Via Noord-Duitsland en Denemarken, gebruikmakend van de bruggen in Denemarken (Sontbrug). Geen veerverbinding Langere afstand, tolgelden
Veerverbinding Veerverbinding naar Trelleborg of Göteborg. Comfortabel (vooral Kiel - Göteborg) Langere reistijd

labels: #Hamburg

Zie ook: