Veel mensen laten de afwas doen door de vaatwasser: handmatig afwassen in een teiltje met afwasmiddel weegt niet op tegen het gebruiksgemak van een vaatwasser. Maar wat kun je beter gebruiken in de vaatwasser: een vaatwastablet of poeder? Wat zijn de verschillen? En is één van deze varianten beter? Dat lees je in dit artikel.

Het is in menig huishouden een bekend gezicht: de vaatwasser. Na het eten kun je 'm eenvoudig inladen en eenmaal vol doet het apparaat de rest: geen gedoe meer met teiltjes, sopjes en een droogrek dat zo is ontworpen dat er nauwelijks iets van het servies, de pannen of het bestek op een normale manier in past.

Vaatwastabletten versus Vaatwaspoeder

Bezitters van een vaatwasser hebben doorgaans de keuze tussen vaatwastabletten en vaatwaspoeder. In de schappen van de supermarkt is het aanbod aan tabletten meestal een stuk groter dan het aanbod aan poeders. Houdt dat in dat vaatwastabletten daadwerkelijk een betere keuze is? We bespreken beide varianten hieronder

Vaatwastabletten: De Voor- en Nadelen

Vaatwastabletten zijn zoals gezegd de meest voorkomende optie, en dat is omdat je vaatwasser drie verschillende middelen nodig heeft om optimaal zijn werk te kunnen doen voor een schone vaat. Dat zijn wasmiddel, glansspoelmiddel en onthardingszout.

In een vaatwastablet worden deze drie middelen gecombineerd, en dat biedt gebruikers het nodige gebruiksgemak: het is immers niet nodig om handmatig zout en verschillende vloeistoffen af te meten. Makkelijk en efficiënt.

Wat in zekere zin wel nadelig is aan vaatwastabletten, is de prijs: per wasbeurt valt het gebruik van tabletten ten opzichte van de combinatie van 'los' poeder, zout en glansspoelmiddel namelijk een stuk duurder uit.

Kijken we naar de A-merken, dan kun je omgerekend al gauw denken aan prijzen tussen de 50 en 70 cent per tablet. Daarbij gaan we uit van de standaardprijzen zonder korting, al kun je deze middelen met grote regelmaat kopen in '1+1 gratis'-achtige acties, waardoor de prijs per tablet een stuk lager uitvalt.

Doseren is met een vaatwastablet in beginsel niet het uitgangspunt, maar om te besparen kun je overwegen om het tablet doormidden te breken en slechts één helft te gebruiken: afhankelijk van de omvang en de mate van verontreiniging van de vaat doet een half tablet vaak al genoeg.

Iets anders om rekening mee te houden, is de (oplosbare) wikkel. Deze is gemaakt om op te lossen bij een bepaalde temperatuur, namelijk 65 graden. Wie op lagere temperaturen of op de eco-stand wast, loopt de kans dat de wikkel niet goed oplost. Dat heeft in theorie het gevolg dat delen van de wikkel vast komen te zitten in onderdelen van de vaatwasser, met storingen tot gevolg.

Wie daarentegen op hogere temperaturen wast, loopt juist het risico dat de wikkel te snel oplost. Het gevolg is dat het grootste deel van het wasmiddel al is opgelost voordat het spoelen begint, met een minder schoon wasresultaat als gevolg: in deze gevallen tref je vaak strepen op de schone vaat.

Vaatwaspoeder: De Voor- en Nadelen

Wie liever waspoeder gebruikt, moet even opletten: er zijn 'kant-en-klare' varianten die óók glansmiddel en onthardingszout bevatten, maar bij andere poeders is dat niet het geval en moet je deze zelf los kopen en vervolgens toevoegen voor een schoon wasresultaat. Kijk dan ook even goed op de verpakking wat op het product van jouw keuze van toepassing is.

Qua gebruiksgemak is poeder over het algemeen dus een iets minder makkelijke keuze dan tabletten: je moet iets meer handelingen verrichten voordat de vaatwasser zijn werk kan doen.

Daarentegen is de prijs wel een voordeel: ten opzichte van tabletten is waspoeder namelijk goedkoper per wasbeurt. Dat argument geldt bovendien ook als je bedenkt dat je waspoeder zelf kunt doseren, in tegenstelling tot een vaatwastablet: je gebruikt simpelweg de hoeveelheid die je nodig hebt voor de was, en niet meer.

Vaatwaspoeder is ook beter oplosbaar dan vaatwastabletten, en het probleem met de wikkel doet zich in het geval van vaatwaspoeder ook niet voor: bij waspoeder is er namelijk geen sprake van een wikkel.

De Componenten: Wasmiddel, Zout en Glansspoelmiddel

Het gaat vooral om dat all-in-one-blokje met oplosbare wikkel. De drie bestanddelen van het blokje zijn wasmiddel, dat de vuile vaat schoonmaakt; zout om ‘hard’ water te verzachten door er kalk uit te verwijderen; en glansspoelmiddel, waardoor de vaat glanzend opdroogt.

Je kunt de drie bestanddelen ook apart kopen en in de machine gieten. Dat is iets meer werk, maar is volgens Rob van Amsterdam (Dé Witgoed Specialist) en een anonieme witgoedreparateur het overwegen waard.

Glansspoelmiddel

Ten eerste omdat tabletten het glansspoelmiddel weleens kunnen verspillen, legt Van Amsterdam uit. In blokjes is het middel namelijk zo verwerkt dat het bij 65 graden oplost, want de meeste vaatwassers gebruiken die temperatuur om na te spoelen. Als je een cyclus draait van 65 graden of hoger, dan is het glansspoelmiddel al verdwenen voordat de machine begint met naspoelen. Je kunt dan vaat krijgen met strepen.

Echter, als je het middel apart toevoegt, als vloeistof, dan voegt de vaatwasser die pas op het juiste moment toe.

Oplosbare Wikkel

De tweede reden is dat de ‘oplosbare’ wikkel van het blokje problemen kan opleveren voor de machine. Hij lost niet altijd op, zeker niet bij wasprogramma’s op lagere temperatuur en zogenaamde eco-programma’s. De resten van de wikkel kunnen dan in de motor of de sproeiarm terechtkomen, waar ze de boel blokkeren.

Dosering

Ten slotte kun je zout noch wasmiddel zelf doseren als je een tablet gebruikt. Heb je een kleinere vaatwasser of weinig vaat, dan gebruik je misschien meer wasmiddel dan nodig, terwijl je die precies kunt afmeten met los poeder. (Tip: er zijn flessen met poeder die je op hun kop kunt houden om de dop met de juiste dosering te vullen.) Hetzelfde geldt voor zout: in verschillende delen van Nederland heb je verschillende hoeveelheden zout nodig om het water zacht te maken.

Waterhardheid verschilt van regio tot regio, maar blokjes hebben een standaard hoeveelheid zout. Die kan dus te veel of te weinig zijn.

Waterhardheid en Instellingen van je Vaatwasser

Overigens kunnen nieuwere vaatwassers rekening houden met de waterhardheid van de regio waar je woont. Dan moet de machine wel goed zijn ingesteld. Sommige verkopers nemen de tijd om dat te doen als ze een vaatwasser komen installeren; grote witgoedverkopers met snelle service willen het instellen van de vaatwasser nog weleens aan de klant zelf overlaten.

Je kunt het immers zelf doen als je de handleiding van de vaatwasser raadpleegt - maar goede kans dat je die ongelezen in een kastje hebt gelegd. Controleer dus of je machine goed staat ingesteld. Misschien betaal je voor een teveel aan zout, dat bovendien onnodig in het water belandt. De watermaatschappijen zijn daar niet blij mee.

Tips en Trucs voor een Schone Vaat

Moet je de vieze vaat eigenlijk met de hand voorspoelen?

Grote kans dat je denkt dat dit een goed idee is: "Hoe minder vuil de vaat in de machine gaat, hoe minder (etens)resten, hoe minder de vaatwasser hoeft te doen en hoe schoner het resultaat" lijkt op het eerste gezicht een logische gedachte.

Toch is dat niet het geval: de wasmiddelen doen hun werk juist goed als de vaat vuil is. Een 'te schone' vaat heeft als gevolg dat het schoonmaakmiddel niks heeft om zich aan te hechten. Uiteraard is het wél raadzaam om grote en/of harde resten te verwijderen.

Bovendien hebben veel moderne vaatwassers een sensor die kan detecteren hoe vuil de vaat is om de wascyclus daar vervolgens op af te stemmen.

Welke keuze is beter?

Het antwoord op deze vraag is dat beide producten ongeveer hetzelfde wasresultaat opleveren: de ene variant is dus niet per se 'beter' dan de andere. Wat in jouw situatie het beste is, hangt dan ook vooral af van jouw persoonlijke wensen en voorkeuren.

Wie voor vaatwastabletten kiest, gaat over het algemeen voor gemak: je hoeft er minder handelingen voor te verrichten. Tabletje erin en klaar. Wel is de kans aanwezig dat de tabletten en/of de wikkel niet (goed) oplossen, en het is duurder.

Wie voor waspoeder kiest, moet weliswaar iets meer werk doen, maar bespaart wel geld: poeder is immers goedkoper.

Je krijgt met de all-in-one-tablet dus gemak, maar ook problemen. Met deze info van experts kun je een weloverwogen keuze maken tussen tablet en poeder.

Extra Tips en Fabels over Vaatwassers

  • Fabel: Uit onderzoek blijkt dat je borden niet schoner worden als je ze eerst afspoelt. De enzymen blijven bij teveel schone borden 'zwemmen', ze kunnen dan nergens aan vast kleven.
  • Feit: Om de afwas goed schoon te krijgen en de machine gezond te houden, kun je verschillende middelen gebruiken. Je hebt wasmiddel, glansspoelmiddel en zout nodig.
  • Feit: Het is zeker aan te raden een vaatwastablet te halveren als u maar een half programma wilt draaien, of als er geen pannen in gaan, maar bijvoorbeeld alleen taartbordjes.
  • Fabel: Als de vaat nat blijft nadat het afwasprogramma is uitgedraaid, kun je de deur beter dicht laten om vochtschade aan keukenmaterialen te voorkomen.
  • Feit: Glansspoelmiddel is het meest effectief aan het einde van het programma omdat het helpt de vaat te drogen.
  • Feit: Er komt een hoop viezigheid in een vaatwasser terecht. Het is dus goed om de vaatwasser regelmatig te reinigen.
  • Fabel: Om de machine te ondersteunen te ontvetten en te verfrissen, kan het geen kwaad om zo nu en dan een vaatwasmachine reiniger te gebruiken.
  • Feit: Maak de filters regelmatig schoon, bij voorkeur na iedere wasbeurt.
  • Fabel: Als een vaatwasser lang niet gebruikt is, kan de binnenruimte namelijk gaan stinken. Reinig hem dus eerst. Zet de deur van de vaatwasser in ieder geval een stukje open als u hem lang niet gebruikt. Laat vieze vaat ook niet te lang in de vaatwasser staan.
  • Feit: Jazeker, er zijn heel wat zaken die in de vaatwasser mogen.
  • Fabel: Met de hand geschilderd of anderszins bijzonder servies, die zijn vaak kwetsbaar en mogen niet in de vaatwasser.
  • Fabel: Je kunt de bovenste lade van de vaatwasser hoger plaatsen zodat alle borden perfect passen.
  • Feit: Ja, het is raar maar waar... en het is ook nog eens heel efficiënt: asperges koken terwijl de rest van de vaat schoon spoelt.

Zelf Afwasblokjes Maken

Commerciële afwasblokjes bevatten een complex mengsel van chemicaliën die vuil en vet verwijderen en je vaat - zoals de reclame belooft - glanzend schoon maken. Volgens de officiële site van de overheid - waarzitwatin.nl - zijn deze ingrediënten in ‘normale’ hoeveelheden niet schadelijk. Effectief zijn ze wel, maar fijn niet. Niet voor je hond en ook niet voor jezelf.

Het was dus de hoogste tijd om op zoek te gaan naar milieuvriendelijkere variant, die - hopelijk - ook net zo goed zou afwassen. Die zijn er genoeg, maar als je ziet wat daar de ingrediënten van zijn, dan kun je ze veel beter zelf maken. Dat is goedkoper en nog duurzamer ook.

Het proces is eenvoudig en neemt slechts een paar minuten van je tijd in beslag. Begin met het mengen van de droge ingrediënten in een grote kom: baking soda, citroenzuur, zout en maïzena. Deze combinatie zorgt voor de reinigende kracht en de glans die je van een afwasblokje verwacht. Voeg voor een frisse geur wat druppels etherische olie toe.

En dan komt het leuke deel. Voeg langzaam het water toe aan het droge mengsel terwijl je continu roert. Het mengsel zal beginnen te bruisen door de reactie van het citroenzuur met het water - een klein natuurkundig spektakel in je eigen keuken, dat nooit verveelt. Let goed op en roer door totdat je een consistentie bereikt die lijkt op nat zand. Heb je een natuurstenen aanrechtblad? Bescherm dat dan wel even.

Schep het mengsel vervolgens in een ijsblokjesvorm of siliconenvorm en druk het stevig aan. Laat de vormpjes minstens 24 uur drogen zodat de blokjes volledig uitharden.

Het gebruik van deze zelfgemaakte afwasblokjes is net zo eenvoudig als de chemische varianten. Plaats één blokje in het afwasmiddelbakje van je vaatwasser en start het programma. Voor extra glans kun je een theelepel witte azijn aan de vaatwasser toevoegen.

Misverstanden over Vaatwassers

  1. Vaatwastabletten zijn beter dan poeder: Hierover lopen de meningen uiteen. Toch zeggen de meesten dat het gebruik van poeder beter is voor zowel het eindresultaat als de portemonnee.
  2. Een vaatwasser droogt altijd de vaat: Een goede vaatwasser heeft een droogfunctie.
  3. Een zuinige vaatwasser heeft langer nodig: Deze klopt als een bus. Hoe zuiniger een vaatwasser omgaat met stroom en water, hoe langer het duurt!
  4. Een vaatwasser ruikt altijd goed: Helaas is dit niet altijd het geval. Als de vaatwasser verkeerd onderhouden wordt kunnen er nare luchtjes ontstaan.
  5. De manier van in- en uitruimen is onbelangrijk: De manier waarop u de vaatwasser in- of uitruimt zal niet snel uw afwasmachine aantasten. Toch is het belangrijk om hier goed op te letten.
  6. Glansspoelmiddel voegt niks toe: Glansspoelmiddel is noodzakelijk om de vaat goed en streeploos te drogen.
  7. Vaatwasserzout zorgt voor een gezonde vaatwasser: Wanneer er poeder gebruikt wordt in de afwasmachine moet er ook altijd regenereerzout gebruikt worden.

Vaatwasser Onderhoud Tips

  • Maak ook regelmatig de rubber strips op de deur schoonmaakt met een sopje van afwasmiddel of allesreiniger.
  • Probeer 1 of 2 keer per maand op de hoogste temperatuur af te wassen. Op zuinige standen, zoals 55 graden, gebeurt dit helaas niet.
  • Tevens is het goed om een paar keer per jaar, vlak voor de start van het programma, en kopje opgeloste soda in de vaatwasser te gieten.

labels:

Zie ook: