Heb je een eetprobleem als eten of niet eten je steeds meer gaat bezighouden? Eten wordt een probleem als je je te veel met (niet) eten bezighoudt. Dat kan verschillende oorzaken hebben. Eetproblemen gaan meestal niet vanzelf over. Beginnende eetproblemen kunnen een (ernstige) eetstoornis worden. Hoe eerder je hulp krijgt, hoe beter. Over je problemen praten is een eerste belangrijke stap.

Mogelijke Oorzaken van Eetproblemen

Het is nog niet duidelijk hoe een eetprobleem precies ontstaat. Komen eetproblemen bij je in de familie voor? De omgeving waarin je opgroeit kan ook een oorzaak zijn van je eetprobleem. Misschien is je eetprobleem ontstaan door een nare gebeurtenis. Misschien heb je een vervelende ervaring gehad met eten. Je hebt je bijvoorbeeld een keer heftig verslikt. Misschien denk je vaak negatief over jezelf. Misschien wil je alles heel erg goed doen. Misschien vind je het moeilijk om je emoties te uiten en voel je je vaak somber of depressief. Eten (of juist niet eten) kan voelen als een oplossing voor negatieve gevoelens. Ook kan het heel fijn voelen om controle over iets te hebben, bijvoorbeeld over hoeveel, wat en wanneer je eet. Je wilt dat anderen je zien staan of je verlangt ernaar ergens bij te horen. Je eet af en toe heel veel om jezelf te troosten. Je bent bang voor de gevolgen van het eten van bepaald voedsel. Er zijn verschillende soorten eetproblemen.

Heb je ADHD, autisme of een dwangstoornis? Dan is het belangrijk om te weten dat dit ook invloed kan hebben op je eetgedrag.

Symptomen van een Eetprobleem

Een eetprobleem kan zich uiten in verschillende symptomen, zowel fysiek als mentaal:

  • Je hebt het vaak koud.
  • Je ziet bleek.
  • Je haren vallen uit.
  • Je wordt niet meer ongesteld.
  • Je geheugen wordt minder en je kunt je slecht concentreren.
  • Je stemming wisselt, je reageert kortaf of boos zonder enige reden.
  • Je krijgt problemen met je partner, familie en/of vrienden.
  • Je krijgt problemen op je werk.
  • Je hebt minder plezier in de dingen die je eigenlijk graag doet.
  • Uit schaamte zonder je je steeds vaker af.

Wat Kun Je Zelf Doen aan Je Eetprobleem?

Ga dan zo snel mogelijk op zoek naar hulp. Een eetprobleem kan geleidelijk erger worden en je leven gaan beheersen. Je hebt dan geen eetprobleem meer, maar een eetstoornis. Probeer er ook over te praten met mensen die je goed kent, zoals familie of vrienden, je docent of trainer. Besef ook dat je niet de enige bent. Eetproblemen komen veel voor. Het kan heel erg opluchten om te praten met andere mensen die een eetprobleem hebben of hebben gehad.

Diagnose en Behandeling

Als de huisarts vermoedt dat je een eetprobleem hebt, zal hij je onderzoeken. Hij stelt je vragen en doet een lichamelijk onderzoek. Daarbij kijkt hij naar je lengte, gewicht, bloeddruk en hartslag. Misschien controleert hij ook je bloed en urine. Als de huisarts vaststelt dat je een eetprobleem hebt, kan het nog steeds zijn dat je zelf denkt dat er niks met je is. Dit is ‘normaal’. Het hoort vaak bij een eetprobleem dat je zelf niet inziet dat je ziek bent. Voor de behandeling van een eetprobleem kun je terecht bij de huisartspraktijk en een psycholoog. De behandeling is afhankelijk van het soort en de ernst van je eetprobleem. De behandeling bestaat meestal uit verschillende onderdelen.

Therapie

Therapie helpt je om negatieve gedachten over jezelf en over eten te veranderen.

  • Cognitieve gedragstherapie: Je gaat samen met een psycholoog onderzoeken hoe je denkt over jezelf, je eetgedrag en je lichaam. Welke ideeën en verwachtingen heb je? Helpen ze je? Kloppen ze met de werkelijkheid? Je leert anders denken waardoor je je ook beter gaat voelen.
  • Interpersoonlijke therapie: Je gaat tijdens deze therapie kijken naar jouw relaties met andere mensen. Ben je bijvoorbeeld een dierbaar iemand verloren? Heb je een conflict met iemand of vind je het moeilijk om relaties met mensen aan te gaan? Je leert hoe je problemen op tijd ontdekt en aanpakt. Je zelfvertrouwen zal groter worden.

Het is vooral belangrijk dat je zelf weer controle krijgt over je leven en je eetgedrag, dat je je eigen kracht terugwint. Ook kan het helpen om te praten met iemand die zelf een eetprobleem of eetstoornis heeft gehad, een ervaringsdeskundige. Die kan zich goed in jou inleven en je steun en tips geven. Het gesprek kan je opluchten en je ervan bewust maken dat je dingen anders moet doen.

Eetbuien: Oorzaken en Oplossingen

Eetbuien, wie heeft ze niet? Je bent van plan één koekje te pakken, maar eet vervolgens de hele rol leeg. Af en toe een eetbui hoeft ook helemaal niet erg te zijn, maar als je dagelijks of meerdere malen per dag last hebt van onbeheersbare eetbuien, dan is dit wel een probleem. We spreken dan namelijk van een eetstoornis, ook wel eetbuistoornis genoemd. Je kunt de verleiding om te eten niet weerstaan; je hebt het idee dat je móet eten en als je eenmaal bent begonnen, kun je niet stoppen. Je zit in een soort roes en zelfs als je vol zit eet je door. Wanneer je het gevoel hebt de eetbuien niet meer te kunnen controleren, dan heeft dit grote impact op je dagelijks leven.

Tips om Eetbuien te Voorkomen

  1. Wanneer je een eetbui hebt, heeft dat vaak een oorzaak die niets te maken heeft met fysieke trek hebben. Stress, een slechte dag of eenzaamheid; ze behoren allemaal tot de oorzaken. Neem op het moment dat je een eetbui voelt opkomen even tijd voor jezelf. Ontspan. Rust creëert ruimte in je hoofd, waardoor je een eetbui kunt voorkomen.
  2. Trek hebben lijkt een teken van ons lichaam dat we iets moeten eten, maar dat hoeft niet het geval te zijn. Zo kun je gaan eten uit verveling of omdat je niet lekker in je vel zit. Probeer onderscheid te maken tussen daadwerkelijke trek omdat je al langer niet hebt gegeten en emotionele trek. Stel jezelf vragen om dat onderscheid te maken. Wanneer heb je voor het laatst gegeten? Hoe voel je je? Hoe was je dag? Hoe zit je in je vel?
  3. Laten we vooropstellen dat het geen goed idee is om boodschappen te doen wanneer je trek hebt. Doe daarom boodschappen op een moment dat je geen trek hebt. Zo kun je de verleiding om grote hoeveelheden eten te kopen makkelijker weerstaan. Het klinkt logisch, maar met minder eten in huis heb je ook minder om te eten. Wanneer je last krijgt van een eetbui, zul je naar de supermarkt moeten.
  4. Wanneer je een eetbui hebt gehad, ga dan niet compenseren door heel weinig te eten. Door te weinig te eten, zal je lichaam om eten vragen. Met een hongergevoel is de kans op een eetbui groter.
  5. Als je regelmatig last hebt van eetbuien, dan zul je moeten accepteren dat dit niet binnen een dag opgelost is. De achterliggende oorzaak van eetbuien is vaak mentaal en deze zul je moeten achterhalen om er volledig van af te kunnen komen. Alleen toegeven dat je last hebt van eetbuien is vaak niet genoeg. Praat erover met iemand die je vertrouwt. Hoewel je het misschien moeilijk vindt om anderen in vertrouwen te nemen, kan het je uiteindelijk enorm helpen. Vertel de mensen die je vertrouwt dat je last hebt van eetbuien. Spreek af dat je hen mag bellen als je een eetbui voelt aankomen of wanneer je je niet goed voelt. Onthoud dat je dit niet alleen hoeft te doorstaan. Voel je niet bezwaard om anderen om hulp te vragen.

ARFID: Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder

Bij de eetstoornis ARFID lukt het je niet om bepaald voedsel te eten. Bij de eetstoornis ARFID eet je veel voedsel niet. Het lukt je niet of je bent bang om het te eten. ARFID is een ernstige ziekte die niet vanzelf over gaat. ARFID is de afkorting van Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder. Je eet bepaald voedsel niet. Je wilt het niet eten door de geur, kleur of smaak. Ook kan het zijn dat je bang bent om te slikken of te stikken. Misschien eet je te veel van dezelfde producten. Bijvoorbeeld iets waar veel calorieën in zitten. Je bent dan niet te licht, maar je krijgt wel te weinig voedingsstoffen binnen. Misschien heb je geen interesse in eten. Of je beleeft geen plezier aan eten. Je eet weinig omdat je veel eten vervelend vindt. Je kunt bij ARFID ook een angststoornis, autisme of ADHD hebben. Je hebt geen gevoel van honger.

Oorzaken van ARFID

Je kunt hiermee geboren zijn. Je hebt een gevoelige mond. Je kunt hiermee geboren zijn. Je bent bijvoorbeeld heel gevoelig voor de smaak van eten. Je hebt nare ervaringen met eten gehad. Als baby heb je voeding met een slangetje in je keel gehad (sondevoeding). Bijvoorbeeld omdat je te vroeg geboren was of een te laag gewicht had bij de geboorte. Misschien heb je je een keer heel erg verslikt. Of je hebt gezien dat iemand anders zich heel erg verslikte. Je bent een keer heel ziek geweest van bepaald eten. Je hebt bijvoorbeeld erge buikpijn gehad of moest overgeven. Als een kind niet wil eten, is dat voor ouders moeilijk. Daardoor is er tijdens het eten veel stress. Als dit heel vaak gebeurt, wordt eten iets negatiefs. Zo worden de eetmomenten voor ouders en kinderen steeds moeilijker.

Gevolgen van ARFID

Je lichaam krijgt te weinig voedingsstoffen. Je valt af en je weegt te weinig voor je lengte en leeftijd. Of misschien word je te zwaar. Bijvoorbeeld als je alleen krokante dingen kunt eten. Je krijgt dan te weinig voedingsstoffen binnen. Je kunt of durft niet samen met anderen mensen te eten. Je bent daardoor veel alleen. Je kunt weinig samen met anderen doen, omdat je bij een activiteit vaak ook samen eet.

Wat Kun Je Doen Bij ARFID?

Probeer ook over je eetproblemen te praten met mensen die je goed kent. Zoals iemand van je familie of een vriend. Of iemand van je school of werk. Dan voel je je minder alleen. Je bent niet de enige met een eetprobleem. Veel mensen hebben problemen met eten. Je kunt erover praten met andere mensen die ook ARFID hebben of hebben gehad. Dat kan heel fijn zijn. Zij snappen wat je meemaakt en wat je voelt.

Diagnose en Behandeling van ARFID

Heb je problemen met eten? De huisarts meet en weegt je, vraagt naar je klachten en onderzoekt je. Ook kan de huisarts een bloedonderzoek doen. Als de huisarts denkt dat je ARFID hebt, stuurt deze je door naar een therapeut of ggz-centrum. Misschien denkt de huisarts dat er iets anders is waardoor je te weinig weegt. Dan stuurt die je door naar een kinderarts of andere arts. Deze doet meer onderzoek. Bijvoorbeeld tests om te kijken of je misschien een voedselallergie hebt. ARFID kan lijken op een andere eetstoornis: anorexia of boulimia. Met ARFID kun je een overgevoelige mond hebben. Of je bent bang om te stikken. Met ARFID ben je niet bang om zwaarder te worden. Kinderen met anorexia of boulimia zijn wel bang om zwaarder te worden.

Je maakt eerst een behandelplan met je behandelaar: meestal een psycholoog. In het behandelplan komen jouw doelen. Een goede klik met je behandelaar is belangrijk. Je moet je op je gemak en veilig voelen. Je moet je behandelaar vertrouwen en het gevoel hebben dat deze jou begrijpt. Is dit niet zo? In deze therapie leer je langzaam wennen aan het eten dat je nu niet eet. Als je bijvoorbeeld geen eten met stukjes durft te eten, dan ga je dit juist proberen. Als je jong bent, kunnen je ouders thuis samen met jou oefenen. Ook kan het zijn dat je jouw angstige gedachten over eten gaat bespreken. Je denkt bijvoorbeeld 'Als ik dat eet, zal ik stikken'. Je vervangt zo'n gedachte door een gedachte die je helpt. Ook oefeningen om je te ontspannen en meditatie kunnen helpen. Misschien weeg je zo weinig dat je daar eerst voor behandeld moet worden. Je kunt dan bijvoorbeeld pillen met vitamines en andere voedingsstoffen krijgen. Misschien heb je ooit een nare ervaring met eten gehad. Je bent bijvoorbeeld een keer bijna gestikt. Misschien voelt voedsel in je mond heel vreemd aan. Een diëtist kan je veel leren over gezonde voeding. Je leert hoeveel en wat je moet eten om goed te groeien of om genoeg binnen te krijgen.

Door de behandeling krijg je zelf weer controle over je leven. Dit doe je zelf. Maar andere mensen kunnen je hierbij helpen. Kon je tijdelijk niet naar school of naar je werk? Als je je goed genoeg voelt, is het belangrijk om weer naar school of werk te gaan. Waarschijnlijk is dat in het begin best moeilijk. Probeer vooral te bedenken wat je al wel kunt.

labels:

Zie ook: