We horen steeds vaker dat rode gist rijst wordt gebruikt door mensen met een verhoogd cholesterolgehalte. Zowel in combinatie met medicijnen en/of een gezondere leefstijl, maar ook als alternatief voor de gebruikelijke statines die worden voorgeschreven door de arts.

Rode gist rijst: Wat is het?

Rode gist rijst, ook wel rode rijst genoemd, is de benaming van rijst, die wordt gefermenteerd (bewerkt) met de gistsoort Monascus Purpureus. Door de fermentatie ontstaat de rode kleur van de rijst gist en ontstaat de werkzame stof: Monacoline K.

In 2011 heeft de European Food Safety Authority (EFSA) de volgende gezondheidsclaim goedgekeurd: ‘Monacoline K uit rode gist rijst draagt bij aan het behoud van een normaal LDL-cholesterol’.

En sindsdien is dit middel verkrijgbaar in de drogist als supplement. De farmaceutisch bereide stof lovastatine is dan ook chemisch gelijk aan monacoline K.

Effectiviteit en bijwerkingen

Uit onderzoek naar de effectiviteit en veiligheid van het gebruik van rode gist rijst om cholesterol te verlagen blijkt dat het inderdaad het cholesterol verlaagt en weinig bijwerkingen vertoont. Of rode gist rijst ook daadwerkelijk sterfte en/of beroertes voorkomt, zoals statines doen, wordt door dit onderzoek niet aangetoond. Er is nog niets bekend over lange termijn effecten op hart- en vaatziekten en veiligheid van dit supplement.

De stof Monacoline K, is chemisch identiek aan het cholesterolverlagend medicijn Lovastatine. Het is dus goed mogelijk dat je van dit supplement dezelfde bijwerkingen kunt krijgen als van de medicatie.

Beide hebben een wisselwerking met voeding: het drinken van grapefruitsap heeft een negatieve invloed op de werking van dit supplement.

Als we een etiket goed bekijken, dan zit er in deze potjes slecht 1% werkzame stof Monacoline K! Daarnaast is er veel onduidelijk over de dosering, is 1% werkzame stof niet te laag? En wat als je deze supplementen gebruikt in combinatie met je statines, dan krijg je wellicht te veel binnen!

Alternatieven voor rode gist rijst

Je cholesterolgehalte op peil houden is niet altijd even evident. Wanneer aanpassingen in je levensstijl niet het gewenste resultaat hebben, grijpt men vaak naar voedingssupplementen. Deze bevatten dikwijls rode gist rijst, wat niet altijd even goed verdragen wordt. Mensen klagen bij het gebruik regelmatig over spierpijnen en willen bijgevolg overschakelen naar een ander supplement. Maar hoe uitgebreid is het gamma aan natuurlijke cholesterolverlagende supplementen?

Fytosterolen

Fytosterolen is de verzamelnaam voor plantensterolen en stanolesters. Dat zijn vetachtige stoffen die een cholesterolverlagende werking hebben: ze doen de LDL-cholesterol (= de slechte cholesterol) met maar liefst 10% dalen. Je vindt ze onder meer in dieetmargarines, melkdrinks en saladedressings.

De werking van de fytosterolen situeert zich ter hoogte van de dunne darm. Fytosterolen blokkeren namelijk het opnamesysteem van de cholesterol in de darm. Dat heeft betrekking op de cholesterol in onze voeding en de cholesterol die via de lever en de gal opnieuw in de darm terechtkomt. Er wordt dus geen nieuwe cholesterol opgenomen en de overtollige cholesterol wordt uit het lichaam verwijderd via de stoelgang. Dat allemaal geeft een daling van het totale cholesterolgehalte in het bloed: uit studies blijkt dat de ‘slechte’ cholesterol (LDL) vermindert met 10%. De ‘goede’ cholesterol (HDL) daarentegen verandert niet.

Het gebruik van plantensterolen brengt ook een nadeel met zich mee, namelijk een daling van het betacaroteengehalte in het bloed. Vandaar dat er een verplichte Europese etikettering op voedingsmiddelen met fytosterolen geldt. Deze voedingsmiddelen zijn dus enkel bedoeld voor mensen die hun bloedcholesterolgehalte willen verlagen. Ze zijn niet geschikt voor zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en kinderen. Bij het gebruik van andere medicatie om je cholesterol te verlagen, mag het product enkel onder controle van een arts ingenomen worden. Het blijft belangrijk om de etiketten van deze verrijkte voedingsmiddelen te bekijken.

Plantensterolen moeten op hetzelfde ogenblik als de maaltijd worden ingenomen.

Policosanol

Policosanol is een natuurlijk product gemaakt van de wasachtige coating van suikerriet (oorspronkelijk ontwikkeld in Cuba). Het kan ook afkomstig zijn van tarwekiemolie of bijenwas, maar dan is het product veel minder werkzaam.

Hoewel de precieze werking van dit natuurlijk cholesterolverlagend product nog niet aangetoond is, denk men wel dat 10 tot 20mg policosanol per dag zou het cholesterolgehalte significant helpen te verlagen. Bovendien heeft het een positief effect op andere risicofactoren voor hart- en vaatziekten en wordt het zeer goed verdragen.

Fosfolipiden

Fosfolipiden zijn lipiden die werkzaam zijn in de bloedbaan: ze zorgen ervoor dat de oplosbaarheid van cholesterol in de bloedbaan verhoogt. Hierdoor kan het cholesterol zich minder goed vastzetten in de wanden van de bloedvaten. Daarnaast zorgen ze voor een makkelijkere eliminatie van de cholesterol in de bloedbaan.

Het gebruik van deze lipiden resulteert op lange termijn in een verlagend effect op de ‘slechte’ cholesterol in de bloedbaan. Een voorbeeld van zo’n fosfolipide is lecithine.

Overige opties

Verder worden ook knoflookpreparaten af en toe gebruikt om de cholesterol te verlagen. Ook bestaan combinatiepreparaten van de bovenstaande bestanddelen met een cholesterolverlagende werking. Deze worden aangevuld met onder meer olijfextracten of groene thee.

Het feit dat het allemaal voedingssupplementen zijn, houdt in dat de aanbevolen dosis per dag niet overschreden mag worden.

Algemene tips bij een te hoog cholesterolgehalte

Algemene tips bij een te hoog cholesterolgehalte zijn stoppen met roken, gezond eten en genoeg bewegen.

Referenties

  • [1] Brouwers, J. R. B. J., Roeters van Lennep, J. E., & Maas, A. H. E. M. (2016). ‘Rode gist rijst’ als cholesterolverlager?
  • [2] Stroes ES, Thompson PD, Corsini A, et al; European Atherosclerosis Society Consensus Panel. Statin-associated muscle symptoms: impact on statin therapy - European Atherosclerosis Society Consensus Panel Statement on assessment, aethiology and management. Eur Heart J.
  • [3] EFSA Panel on Dietetic Products Nutrition and Allergies (NDA). Scientific opinion on the substantiation of health claims related to monacoline K from red yeast rice and maintenance of normal blood levels LDL cholesterol concentrations. EFSA Journal.

labels:

Zie ook: