Iedereen geniet wel eens van een appeltje voor de dorst, maar niet van elke appel genieten we even veel. Iedereen heeft wel een favoriete appel. Misschien hou je van een Elstar, een Jonagold, een Golden Delicious of zelfs voor een clubras zoals Pink Lady ® of Kanzi ®. Maar niet elke appel kan je zelf in de tuin aanplanten. En misschien wil je gewoon eens iets anders proberen? In dit artikel vertellen we je meer over alle appels die er te vinden zijn, hoe ze smaken en welke appels het meeste lijken op jouw favoriet.
De Smaak van Appels
De smaak van een appel wordt vooral beïnvloed door twee factoren: de hoeveelheid zuren en suikers die de appel bevat. Een appel die vooral veel suiker bevat en weinig zuren wordt ook zoet.
Wie goed oplet bij het proeven van appels kan opvallen dat appels een ander aroma hebben. Natuurlijk smaken alle appels naar appel, maar vaak is er nog een secundaire smaak te vinden.
Zoete Appels
Zoete appels zijn voor de echte zoetekouw. Deze appels zijn zoet, en hebben vaak een 'honing'-aroma. Er is weinig complexiteit, maar wel veel genieten. De bekendste zoete appel is de Fuji.
Belangrijk is wel dat de Fuji appel uit Nederland niet altijd even zoet wordt als in Nieuw Zeeland. Meer toepasselijk voor het Nederlandse klimaat is de (Royal) Gala. Ook Gala is een zoete appel, hoewel iets minder zoet dan de Fuji, en heeft een zeer goede smaak in ons klimaat.
Zoete tot Zachtzure Appels
Zoete tot zachtzure appels zijn tegenwoordig mateloos populair. Meer aan de zoete kant zijn Braeburn, Jonagold en Golden Delicious. Vaak worden deze appels geprezen voor hun zoete smaak met subtiele aroma. Vooral vers zijn ze lekker, wanneer deze smaken perfect in balans zijn.
De clubrassen Kanzi ® en Junami ® is iets zuurder dan de eerder genoemde clubrassen, en valt daarmee in de categorie 'zachtzure' appels. Andere zachtzure appels zijn Elstar, Santana, Topaz, Ecolette, Gravensteiner, Jonathan, Gloster en Lena. Al deze appels zijn friszuur, en hebben ze een aangenaam maar subtiel aroma. Over het algemeen zijn de zachtzure appels aromatischer.
Zure Appels
Soms wil je even voelen dat je leeft met een zure appel. Meestal noemen we dit al een 'groene' appel, waarmee we verwijzen naar de beroemde zure Granny Smith appel.
Populaire Appelsoorten in Nederland
Elstar
Elstar is een stevige appel, sappig en zoetzuur. Het is de bekendste appel van Nederland. De meeste mensen weten daarom wel hoe Elstar eruit ziet: met een gestreepte rode blos op een geelgroene schil. Wist je dat roodgekleurde appels als Elstar meer antioxidanten bevatten dan lichtgekleurde appels? Ze zitten vooral in de schil, eet ‘m dus uit de hand als een gezond tussendoortje.
Eén van de meest gekochte appels in ons land. Heeft roomwit vruchtvlees en is vrij stevig, sappig en zoet/zuur van smaak.
Een appeltje van Hollandse bodem: de Elstar is een Nederlandse appelsoort. Neerlands trots is een kruising die sinds 1950 niet meer weg te denken is uit de schappen. Deze milde appel is vrij zacht van structuur en zoetzuur van smaak. Je herkent de appel aan zijn klassieke rood-gele uiterlijk.
Jonagold
Jonagold is kleurrijke, sappige appel met een lekkere zoetzure smaak. Het is de op één na bekendste appelsoort van Nederland, na Elstar. Bij een vergelijkend onderzoek naar appelrassen door de universiteit van Bonn (2005), kwam Jonagold als ‘gezondste’ uit de bus. De appel bevat namelijk veel vitamine C en antioxidanten.
Hoe de appel aan zijn naam komt? Jonagold is ontstaan uit een kruising tussen de appelrassen ‘Jonathan’ en ‘Golden Delicious’.
De Jonagold is een stevige appel met een zoetzure smaak. De stevigheid, heeft de appel te danken aan zijn hoge cellulosegehalte. Dit betekent dat het fruit niet afbreekt tijdens het bakken.
Jonagold is een appel die al even meedoet (sinds 1953: toen is ‘ie ontdekt als kruising tussen een Golden Delicious en Jonathan op een experimenteel station in New York). Het is een appel met een friszoete smaak, die zelfs een beetje honingachtig kan zijn. Sta je in de winkel? Dan herken je de Jonagold appel aan zijn grootte. Het is namelijk een forse appel. Dat is fijn om je tanden in te zetten wanneer je trek hebt in een snack, maar de Jonagold is ook heerlijk in appeltaart.
Te vergelijken met de goudrenet en dus een uitstekend vervanger als deze er niet meer is. Hij heeft zoet, stevig en saprijk vlees. Het is een heel goede eetappel.
Santana
Santana is stevig, knapperig en sappig en heeft een friszure, aromatische smaak. De appel is rood gestreept op een geelgroene ondergrond. Hierin zijn de kwaliteiten van kruisingsouder Elstar te herkennen.
Mensen met een milde appelallergie kunnen vaak wel Santana-appels eten. Santana wordt om die reden ‘hypoallergeen’ genoemd, dat betekent ‘minder kans op allergische reacties’.
De boom is flink resistent tegen ziektes, daarom is hij goed te telen zonder bestrijdingsmiddelen. Perfect voor een biologisch boomgaard dus.
Goudreinette
De Goudreinette, ook wel Schone van Boskoop, Goudrenet en Goudreinet genoemd, is een stevige, zurige appel en heeft een droge, soms ruwe, schil. Het klokhuis is klein en heeft weinig zaad. Omdat de appel zurig en stevig is, wordt hij veel gebruikt voor producten die verhit worden, zoals appelmoes.
Bij gebak behoudt de appel zijn smaak en structuur, zodat de appel ook goed toepasbaar is in appeltaart. Bij pasteurisatie blijft een typische appelsmaak beter behouden dan bij andere appels het geval is.
Goudrenet,ook wel de 'schone van Boskoop' genoemd.Heeft stevig en knapperig vruchtvlees en is als handappel wel lekker als je van zurig houdt, maar is eigenlijk dé appel voor appeltaart,- beignets en appelmoes.
Goudreinet is zoetzure appel met zacht vruchtvlees en veel sap: een echte moesappel. Gebruik deze appel daarom bij uitstek voor het maken van appelmoes. Mocht je een zacht appelmengsel in je appeltaart willen, dan is de Goudreinet daar ook geschikt voor.
Topaz
Topaz is heerlijke vaste, frisse, sappige appel. Qua uiterlijk lijkt de Topaz een beetje op de Elstar: hij heeft ook een donkerrode blos op zijn geelgroene wangen.
Wat de soort zo bijzonder maakt, is dat Topaz bijna nooit last van ziektes heeft. Deftiger gezegd: het is één van de beste resistente appels die er zijn.
Jonagored
Jonagored is het broertje van de Jonagold. Ook deze appel heeft een heerlijk aroma. Hij is knapperig, sappig, zoet, aangenaam friszuur en smakelijk. Het vruchtvlees is stevig, de kleur diep donkerrood gestreept.
Ze zeggen wel dat de appel ontstaan is uit een fantasietje van de natuur. In de top van een boom ontdekte de Belgische boomkweker Jos Morren één tak met felrood gekleurde appels. Van die tak entte hij twintig boompjes en hieruit groeide een nieuw ras: Jonagored!
Autento
Autento is een sappig zoete en lekker bijtbare appel met een mooie rode blos en een krachtig aroma. Autento is een bijzondere appel: één die het gevoel ‘van vroeger’ terughaalt, zeggen de kenners. Het is een appel met emotie, vertellen ze, vol nostalgie en authenticiteit.
Autento is ontstaan uit een kruising van Cox’s Orange en Delbard Jubilé. Daar heeft Autento zijn mooie eigenschappen van.
Royal Gala
De Royal Gala is een middelgrote tot grote appel, die ook een kruising is tussen twee andere appelsoorten: de Kidd’s Orange Red en Golden Delicious. Het is een gangbare appel die lekker stevig is en een vrij zoete, maar milde smaak heeft.
Een allemansvriend, eigenlijk. De Royal Gala herken je aan de strepen: vaak overheersend rood met een beetje oranje of geel. Deze appel is te zacht om echt mee te koken, maar doet het dan weer wel goed in een apple crumble (met vanille-ijs!).
Jazz
De Jazz appel is ook een kruising, maar is pas later op de markt gekomen: in het jaar 1985 om precies te zijn. Deze appel komt overigens van de andere kant van de wereld, hij is namelijk in Nieuw Zeeland ontdekt als kruising tussen de Royal Gala en Braeburn. Het is een harde, sappige appel.
Zo eentje waar het water je letterlijk van in de mond loopt. Als je het ons vraagt, is deze appel het lekkerst om meteen je tanden in te zetten. Maar dat betekent niet dat je niet een beetje swing aan je eten toe kunt voegen met deze appel. Zijn frisse smaak en stevige structuur doen het namelijk fantastisch in een frisse salade of crunchy wrap.
Granny Smith
Zoals de naam als suggereert is de Granny Smith een oude rot in de appelbranche: hij bestaat namelijk al sinds 1868. Het is een knalgroene appel en daarom eentje die je makkelijk herkent in de supermarkt. Eentje in de categorie ‘zure appels’, want de groene kleur draagt bij aan de zure smaak.
Eigenlijk is dat de enige smaakomschrijving die deze appel recht aandoet. Deze zure appel is perfect in salades of in een lekkere detox-smoothie.
Een friszure appel met stevig roomwit vruchtvlees.
Overige Appelrassen
Er bestaan vele oude appelrassen die in de loop der jaren uit de winkel verdwenen zijn, maar zeker wel de moeite zijn om in de tuin te planten. Een grote appel met een prima smaak. Heeft nog lang in de winkel gelegen. Aromatische appel, zeer goede bestuiver voor andere rassen. Hele leuke en gemakkelijke appel met een hoge productie. Klein, felrood appeltje.
Een appeltje wat jammer genoeg niet lang in de winkel gelegen heeft, en daardoor ondanks zijn jonge leeftijd toch in deze lijst beland. Hoe lang zal het nog duren totdat deze appel écht een plekje in deze lijst verdient?
In 1850 had mevrouw Smith in Australie een toevallig zaailing die in de handel belangde, en deze appel is nog steeds populair. Het zou me ook niets verbazen als dit nog even zo blijft. En dat terwijl deze appel al flink oud is. Deze onregelmatig gevormde, grote appel is zeer goed geschikt om te drogen, maar hij wordt ook wel eens in sap verwerkt.
'Zoete Ermgaard' in de winkel. Toevalszaailing waarvan de originele boom nog steeds bestaat. Een zeer smakelijke handappel met een hoge productie. Een zeer oud wit tot lichtgeel appeltje die zeer vroeg rijp is. En verder zijn er nog oude en historische appelrassen zoals Winston, lemoen, zoete oranje, sweet caroline, jasappel, bielaar, bloemeezoet, Dubbele Zoete Aagt, Eijsdener klumpke etc.
Appels en hun Toepassingen
Afhankelijk van wat voor een bite en smaak je wilt toevoegen aan jouw baksel, kun je met onderstaande appels aan de slag.
| Appelsoort | Smaak | Toepassing |
|---|---|---|
| Goudreinet | Zoetzure appel | Appelmoes, zacht appelmengsel in appeltaart |
| Jonagold | Zoetzure smaak | Appeltaart (behoudt stevigheid tijdens het bakken) |
| Elstar | Friszoet, sappig, krokant | Appelcake met een goede bite |
| Granny Smith | Zure smaak, knapperige bite | Friszure salade |
| Cox's Orange | Stevig, zoet, mild zuur | Bakken, appelmoes/-compote (in combinatie met andere appels) |
labels:
