Het is al langer bekend dat koken op gas slecht is voor de luchtkwaliteit in huis en daarmee ook voor de gezondheid. Nu is voor het eerst aangetoond dat mensen door schadelijke stoffen van gasfornuizen minder lang leven.

Ieder jaar overlijden er ongeveer 1300 mensen in Nederland vroegtijdig door de schadelijke stoffen die vrijkomen bij het koken op gas. Dat blijkt uit een groot onderzoek van de Spaanse Jaume I-universiteit. In heel Europa overlijden bijna 40.000 mensen door de schadelijke stoffen die in hun longen belanden bij het koken op gas.

Volgens de onderzoekers leven mensen in Europa gemiddeld bijna twee jaar korter als ze een gasfornuis gebruiken. Zo'n 80.000 mensen in Nederland hebben astma opgelopen als gevolg van het koken op gas. Het is langer bekend dat koken op gas slecht is voor de luchtkwaliteit, maar voor het eerst is duidelijk gemaakt dat mensen hierdoor daadwerkelijk korter leven.

De Schadelijke Stoffen

Door de verbranding van gas komt stikstofdioxide vrij dat vervolgens in je longen terechtkomt. Ook vormt zich tijdens het koken fijnstof dat de lucht ongezond maakt. Bovendien bevestigt deze studie opnieuw dat koken op gas het risico op astma vergroot.

NO2 (stikstofoxide) ontstaat doordat stikstof uit de lucht verbrandt (oxideert) in de hete vlam van de gaspit. NO2 is een zeer schadelijk gas, bekend ook van de uitstoot van wegverkeer (vooral diesels) en industrie. Inademen van NO2 veroorzaakt luchtwegaandoeningen, astma en zelfs vroegtijdige sterfte. Het leidt tot vaker spoedeisende hulp en meer ziekenhuis opnames.

Te hoge niveaus van NO2, CO en PM2,5 worden door gezondheidsdeskundigen geassocieerd met een verhoogde kans op o.a. luchtwegaandoeningen en astma.

Resultaten van Onderzoek

TNO concludeerde een jaar geleden al dat de luchtkwaliteit in keukens met gas een stuk slechter is dan waar elektrisch wordt gekookt. Uit dat onderzoek bleek dat een kwart van de Nederlandse huishoudens die op gas kookten de aanbevolen hoeveelheid stikstofdioxide overschreden die door de Wereldgezondheidsorganisatie wordt aangehouden. Een overmatige blootstelling aan stikstofdioxide wordt volgens onderzoekers in verband gebracht met een hogere kans op longkanker. Daarnaast komen er hele kleine deeltjes fijnstof vrij bij het koken op gas.

Voor alle zeven landen is, zeker na correctie voor NO2 niveaus buiten, een significant hogere concentratie stikstofdioxide (NO2 ) gevonden in de keukens van huishoudens die op gas koken vergeleken met koken op elektriciteit. Hogere NO2 -concentraties in de woonkamer van huizen waar op gas wordt gekookt, kunnen worden verklaard doordat veel huizen zijn uitgerust met een open keuken.

De verschillen gas-elektrisch voor de gemiddelde concentraties koolmonoxide (CO) waren klein en de niveaus kwamen niet boven de advieswaarden uit. Wel werden bij zowel mensen die elektrisch kookten als op gas aanzienlijk hoge niveaus van fijnstof gemeten. Dat heeft onder meer te maken met welk gerecht er wordt bereid, zoals het bakken van vlees, wat ten koste gaat van de luchtkwaliteit.

Onderzoeksresultaten in het kort:

  • Bij CO en PM2.5 was er geen verschil tussen gas- en inductie koken.
  • Maar er is gemiddeld bijna 2 keer zoveel NO2 in huis aanwezig, bij mensen die op gas koken.
  • En tijdens het uurtje koken zelf, is het zelfs 12 keer zoveel NO2.
  • Een kwart van de Nederlandse huishoudens die op gas kookte, overschreed de aanbevolen NO2-richtlijn van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) per uur.

Wie zijn het meest kwetsbaar?

Mensen met een laag inkomen zijn meer blootgesteld aan de schadelijke gevolgen van koken op gas. Ze leven in een kleiner, ouder, huis met slechtere ventilatie, versleten of kapotte afzuigkap, en een verouderd gasfornuis, dat vaak dan ook nog meer gas lekt.

Alternatieven en Aanbevelingen

Ongeveer 60 procent van de Nederlandse huishouden kookt op gas, terwijl in landen als Duitsland en Denemarken bijna iedereen elektrisch kookt. "Eigenlijk is het heel raar dat mensen nog op gas koken, want het is gewoon open vuur zonder afvoer. Je gaat ook niet een barbecue binnen zetten, met koken doen we dat wel omdat we het gewend zijn", zegt Jacobs.

Overstappen op elektrisch koken is de beste manier om de luchtkwaliteit in huis te verbeteren. Overstappen op inductie brengt wel kosten met zich mee. Niet zozeer voor de kookplaat zelf: die hoeft niet veel duurder te zijn dan een gaskookplaat. Maar misschien zijn er nieuwe pannen nodig, pannen die magnetiseerbaar zijn. Tegenwoordig zijn bijna alle pannen dat, maar vroeger niet. Het overstappen op inductie is een investering in je gezondheid, veiligheid en het milieu. Hoewel het eerst wel wat kosten met zich meebrengt, is het op de lange termijn veel voordeliger koken.

Voor mensen die niet over kunnen stappen op elektrisch, is er een belangrijk advies: zet de afzuigkap aan. "Altijd, dus ook als je alleen maar water aan het koken bent. Ook dan komen er verbrandingsgassen vrij. Als je een pannetje water opzet dan komen ook die stikstofdioxide en ultrafijnstof vrij en die moeten direct afgevoerd worden. Zeker bij een open keuken verspreidt dat naar de woonkamer."

CLASP vindt dat gaskooktoestellen eigenlijk een waarschuwingslabel nodig hebben, net als sigarettenpakjes.

labels: #Koken

Zie ook: