Bamboe geniet een toenemende populariteit omdat deze het hele jaar door attractief is. Hij is in steeds meer tuinen, in potten, of bij hogere soorten als zichtbescherming, te vinden. De vreugde blijft zolang, totdat deze zich meer en meer uitbreidt en men de grassenfamilie (Poaceae) moet verwijderen. Veel soorten bamboe hebben als nadeel dat ze ondergronds flink kunnen woekeren.

In eerste instantie lijkt het of er niks aan de hand is, maar ineens duikt er overal in uw tuin bamboe op of zorgen de wortels voor problemen zoals het optillen van de tegels in uw terras. Wanneer een woekerende bamboe eenmaal voor problemen zorgt is het verwijderen ervan vaak dus de enige oplossing. Of u bamboe nu wilt verwijderen vanwege overlast of omdat u iets anders met uw tuin wilt doen zoals het plaatsen van een schutting of het aanleggen van een terras, om problemen in de toekomst te voorkomen is het belangrijk dat dit zorgvuldig gebeurt om te voorkomen dat de bamboe later alsnog weer op komt.

Hoe Herken Ik Bamboe?

Bamboe is de verzamelnaam voor een grote groep van meerjarige bloeiende planten uit de grassenfamilie (Poaceae, onderfamilie Bambusoideae) met meer dan 1700 soorten in 136 geslachten, verdeeld over drie stammen: Arundinarieae (gematigde houtachtige bamboe), Bambuseae (tropische houtachtige bamboe) en Olyreae (kruidachtige bamboe). Er zijn inheemse bamboesoorten op alle continenten, behalve Antarctica en Europa. Bamboe heeft veel vormen, maar een paar dingen zijn altijd herkenbaar:

  • Stengels: De stengels zijn glad en hol, met knopen waar bladeren groeien. Verschil met alle andere grassen is dat de stengels van bamboe (deels) verhouten waardoor bamboe hoger kan groeien dan andere grassoorten. Bij sommige soorten, zoals uit de Phyllostachys-groep, zit er een groef in de lengterichting van de stengel die na elke knoop van kant verandert. De stengels kunnen klein zijn, maar ook wel 30 meter lang worden en een doorsnede hebben van meer dan 25 centimeter.
  • Bladeren: Deze zijn meestal lans of speervormig en eindigen in een taps toelopende punt. Ze voelen vaak stevig en leerachtig aan.
  • Wortels: De wortelstokken van bamboe groeien vrij oppervlakkig, dicht onder het maaiveld en kunnen schade veroorzaken aan bouwwerken, leidingen en wegen.
  • Bloei: Bamboe bloeit zelden, maar als het gebeurt, sterven sommige soorten daarna af. Woekerende soorten kunnen bloei overleven omdat hun wortels sterker zijn en meer reserve stoffen bevatten.

Er zijn polvormende en woekerende ('lopende') bamboesoorten.

  • Polvormende bamboesoorten hebben korte, dikke wortelstokken die omhoog buigen en eindigen in een halm. Hierdoor ontstaan dichte pollen die zich nauwelijks uitbreiden. Voorbeelden van polvormende bamboesoorten zijn Bambusa, Chusquea, Dendrocalamus, Drepanostachyum, Fargesia, Himalayacalamus, Schizostachyum, Shibataea en Thamnocalamus.
  • De wortelstokken van woekerende bamboesoorten kunnen zich in één groeiseizoen over grote afstanden horizontaal verspreiden en nieuwe wortelstokken of halmen vormen op de knopen. Voorbeelden van woekerende bamboesoorten zijn Arundinaria, Bashania, Chimonobambusa, Indocalamus, Phyllostachys (polvormend in arme of droge gronden), Pleioblastus, Pseudosasa, Sasa, Sasaella, Sasamorpha, Semiarundinaria, Sinobambusa en Yushania.

Populaire bamboesoorten die in tuincentra worden aangeboden zijn voornamelijk woekerende bamboesoorten zoals Phyllostachys (bijv. P. flexuosa), Pleioblastus (bijv. P. hindsii, P. simonii), Pseudosasa (bijv. P. japonica), Sasa (bijv. S. palmata) en Semiarundinaria (bijv. S. fastuosa).

Waar Komt Bamboe Vandaan?

Er zijn inheemse bamboesoorten op alle continenten, behalve Antarctica en Europa. Bamboe groeit van nature in zowel koude bergstreken als tropische gebieden. Rond 1800 werden tropische bamboesoorten naar Europa gebracht. Deze konden alleen in kassen groeien. Later kwamen er winterharde soorten uit China en Japan, die nu vaak in tuinen worden geplant.

Bamboe wordt wereldwijd gebruikt als tuinplant, maar ook voor bosbouw, houtproductie, voorkomen van erosie en landschapsverbetering. Het materiaal wordt gebruikt voor diverse producten in verschillende sectoren, zoals de bouw en de meubelindustrie. Sinds de eerste introductie van bamboe in Europa in 1827, zeer waarschijnlijk Phyllostatchys nigra vanuit Japan naar het Verenigd Koninkrijk, zijn vele soorten en ongeveer 400 verschillende cultivars geïmporteerd. In Nederland komen vooral winterharde soorten voor. Ze groeien goed in voedzame, goed doorlatende grond, zowel in de zon als in halfschaduw.

Recent zijn in totaal 42 bamboesoorten geïdentificeerd uit 21 Europese landen, waarvan 22 soorten in ten minste één land in de natuurlijke omgeving voorkomen (EPPO, 2025). De lijst is waarschijnlijk niet volledig, maar bevat wel de meest populaire soorten in de tuinbouw. Elf van de 22 soorten waren woekerende bamboesoorten en bij alle 11 soorten waren er aanwijzingen voor invasief gedrag. De soorten Phyllostachys aurea, Pseudosasa japonica en Sasa palmata werden aangemerkt al 'high-impact' soorten. Deze soorten vertonen namelijk allemaal verspreiding en invasief gedrag in de natuurlijke omgeving in ten minste één Europees land.

Risico’s van Woekerende Bamboe

De populariteit en de verscheidenheid aan toepassingen van bamboe leiden tot een toename van het aantal meldingen van verwildering. Dit kan lokaal zijn, binnen en tussen tuinen, maar soorten kunnen zich ook verspreiden naar natuurlijke omgevingen. Soorten kunnen zich snel uitbreiden, vooral als tuinafval met wortelresten in de natuur terechtkomt. Vooral de woekerende soorten verdringen andere planten en verlagen de biodiversiteit.

Niet alle geïntroduceerde bamboesoorten gedragen zich invasief. Japanse bamboe (Pseudosasa japonica) die van nature voorkomt in Japan en Korea is veel aangeplant in parken en op buitenplaatsen. De soort heeft lange wortelstokken en kan grote groepen vormen. De beste manier om problemen te voorkomen is te zorgen dat bamboe niet in de natuur terechtkomt.

Methoden om Bamboe te Bestrijden

Wanneer een woekerende bamboe eenmaal voor problemen zorgt is het verwijderen ervan vaak dus de enige oplossing. Of u bamboe nu wilt verwijderen vanwege overlast of omdat u iets anders met uw tuin wilt doen zoals het plaatsen van een schutting of het aanleggen van een terras, om problemen in de toekomst te voorkomen is het belangrijk dat dit zorgvuldig gebeurt om te voorkomen dat de bamboe later alsnog weer op komt.

De juiste methode kiezen

Het bestrijden van sterk groeiende bamboesoorten wordt als moeilijk en moeizaam beschreven. Ze hebben een stevige, bijna ondoordringbare wortelkluit. Grote exemplaren worden in meerdere deelstukken uitgegraven. Voor het uitgraven worden bijna alle takken van de bamboe afgeknipt. Daarna wordt de bamboe met een steekschop rondom uitgestoken. Om de wortelstok in stukken te snijden, is een heen en weer bewegende zaag of een bijl nodig. De steekschop kan bij het delen niet worden gebruikt. Een kettingzaag o.i.d. is ongeschikt omdat deze bot worden, zodra ze met aarde in contact komen. Om grotere wortelstokken los te wrikken kan een breekijzer of een krik met planken eronder helpen. Een katrolblok kan ook worden gebruikt als deze ergens bevestigd kan worden. Bij grote bamboebomen met een afmeting van enkele tientallen vierkante meters is het zeker de moeite waard om een minigraafmachine te lenen of een graafmachinebestuurder in te huren.

De eerste stap is het snoeien of afzagen van de bamboe. De volgende stap is om de bamboestengels te maaien. Na het afzagen en maaien van de stengels kunt u beginnen met het uitgraven van de bamboe. Start met het graven van een flinke kuil rondom de bamboe met een spade of schop, om zo te bepalen waar de wortels zich bevinden. Wanneer dat duidelijk is kunt u starten met de laatste stap, namelijk het volledig uitgraven van de bamboe.

Handmatig of Machinaal Verwijderen

Graaf de wortels uit met een schop of graafmachine. Let op: achtergebleven stukken wortel kunnen weer uitgroeien, dus nazorg is belangrijk. Controleer regelmatig en verwijder nieuwe scheuten.

Afdekken

Dek het gebied waar de bamboe groeit lichtdicht af met geotextiel. Hoe lang de bamboe afgedekt moet blijven is niet precies bekend, maar als het net zo effectief is als afdekken van Japanse duizendknoop dan zou het minimaal 3 à 4 jaar moeten blijven liggen.

Wortelbegrenzer

Gebruik een flexibel scherm om de wortels in toom te houden.

Chemische Bestrijding

Bamboe is net als alle andere grassen gevoelig voor glyfosfaat (dit is de werkzame stof in roundup) en is daar dus ook goed mee te bestrijden maar door de uitgebreide wortelstokken moet je de bespuiting enkele keren herhalen als er weer scheuten uitkomen. Als er planten bij staan die je wil sparen kun je de bamboe ook aanstrijken. Dit doe je door een oude spons nat te maken met onverdunde round up (wel latex handschoenen aantrekken )en de scheuten daar een voor een mee in te smeren,na 3 weken zul je zien dat de koppen lichter van kleur worden en de scheutendie je niet behandeld hebt kun je dan nogmaals behandelen.

De enige snelwerkende en definitieve oplossing is zoutzuur. Maar dan groeit er ook nooit meer wat.

Het Juiste Tijdstip Kiezen

Het bestrijden en verwijderen van bamboe is niet gebonden aan een specifiek jaargetijde. Woekerende bamboe kan altijd verwijderd worden, behalve als de bodem bevroren is. Het bestrijden van de bamboe kan het beste worden gedaan op zonnige dagen in het voorjaar, de zomer of de herfst. De grond moet enigszins droog zijn, zodat het uitgraven geen modderpartij wordt en de grond beter kan worden bewerkt.

Na het verwijderen

Na het verwijderen van de bamboe wordt in de grond nauwkeurig naar overgebleven bamboeresten gezocht, indien nodig wordt de aarde gezeefd en de wortelresten in de bioton gedaan of naar het dichstbijzijnde compostbedrijf gebracht. Op de eigen composthoop wordt de bamboe al snel weer tot leven gewekt.

Preventie van Woekerende Bamboe

  • Plant geen bamboesoorten die bekendstaan om hun woekerende eigenschappen zoals Phyllostachys flexuosa, Pleioblastus hindsii, Pleioblastus simonii, Pseudosasa japonica, Sasa palmata of Semiarundinaria fastuosa. Kies bij voorkeur een polvomende bamboesoort;
  • Gooi bamboewortels of plantenresten nooit in de natuur, maar voer ze af met het restafval. Fragmenten van wortelstokken kunnen namelijk weer uitgroeien tot nieuwe planten. Kleine, jonge planten zijn nog eenvoudig te verwijderen, grote haarden zijn moeilijk weg te krijgen;
  • Voorkom dat fragmenten van de wortelstokken over grotere afstanden verspreid worden door transport van verontreinigde grond of via rivieren.

Als je bamboe in je tuin plant, zet de plant in een container of gebruik een wortelbegrenzer. Dit is een scherm van stevig materiaal zoals HDPE (kunststof) dat minstens 60 cm diep rond de plant wordt geplaatst en 10 cm boven de grond uitsteekt. Zo voorkom je dat de wortels zich verspreiden. Landbouwplastic, anti-worteldoek of vijverfolies zijn ongeschikt als wortelweringsscherm voor bamboe.

Wet- en Regelgeving

Momenteel staan er geen bamboesoorten op de Unie-lijst van zorgwekkende invasieve uitheemse soorten. Dat betekent dat er geen wettelijke plicht is om de soort te bestrijden. De European and Mediterranean Plant Protection Organization (EPPO) heeft één soort, Pseudosasa japonica, opgenomen in de EPPO-waarschuwingslijst. Er ligt een voorstel van het EPPO Panel on Invasive Alien Plants om ook de soorten Phyllostachys aurea en Sasa palmata op de de EPPO-waarschuwingslijst te zetten. Het doel van de waarschuwingslijst is om de lidstaten bewust te maken van de soort, maar ook om informatie van landen te krijgen over eventuele negatieve effecten.

In Nederland is er geen specifieke regelgeving met betrekking tot bamboe, met uitzondering van enkele (verschillende) uitspraken in het civiel recht. Rb Zeeland-West-Brabant oordeelde iin juni 2025 dat bamboe niet als boom maar als heester of heg gekwalificeerd moet worden als het gaat om artikel 5:42 BW en de afstand tot de erfgrens. Daaruit volgt dat de bamboe op minimaal 50 centimeter afstand van de erfgrens moet staan, gemeten vanaf de buitenste bamboe-scheut.

Maatregel Beschrijving Opmerkingen
Handmatig verwijderen Uitgraven van wortels met schop of machine Nauwkeurige nazorg vereist
Afdekken Lichtdicht afdekken met geotextiel Minimaal 3-4 jaar laten liggen
Wortelbegrenzer Plaatsen van een flexibel scherm Effectief om verspreiding te voorkomen
Chemische bestrijding Gebruik van glyfosaat of zoutzuur Kan schadelijk zijn voor de omgeving

labels:

Zie ook: