Raak jij ook altijd in verhitte discussies verzeild over wat het beste is: rijst wél of niet wassen voordat je ermee gaat koken? Zelfs de Culy-redactie is verdeeld over dit topic. De vraag of je wel of niet rijst moet wassen kan tot verhitte discussies leiden. De een vindt het wat overdreven, de ander kan niet zonder. Daarom zoeken we voor eens en altijd uit hoe nou zit met het wassen van rijst.

Waarom Rijst Wassen?

Vroeger werd rijst altijd gewassen, omdat er nog wel eens viezigheid en kleine steentjes tussen de korrels te vinden was. Decennialang wisten mensen niet anders dan dat ze hun rijst moesten wassen. Rijst werd vroeger opgeslagen in jute zakken en silo’s, waardoor er stof, zand en zelfs steentjes tussen de rijst konden zitten. Mijn oma deed het. Zij had geen pakjes rijst van 500 gram in huis maar mega grote zakken rijst van een paar kilo. En omdat die rijst best lang in die zakken zat, waste ze het onder de kraan met stromend koud water om eventuele viezigheid zoals stofjes of andere dingetjes te verwijderen.

Nu zijn de productieprocessen zo verfijnd, dat je rijst in principe niet meer schoon hoeft te maken. Moderne productietechnieken hebben rijst schoner gemaakt dan ooit. Toch is het soms beter om de rijst wel te wassen. Wat maakt dan het water zo troebel? Nou, dit heeft alles te maken met het laagje zetmeel dat van nature op de rijstkorrel zit. Al kan de rijst in feite geen viezigheid bevatten, het heeft wel een laagje dat je eraf wil wassen. Door het vervoeren schuren de korrels tegen elkaar aan waardoor het laagje zetmeel dat van nature om de rijstkorrels heen zit los kan laten. Dit zorgt ervoor dat de rijst wat stoffig aan kan voelen. Door het schuren van de korrels tegen elkaar tijdens het vervoeren, laat een deel van het zetmeel los, wat de rijst een beetje 'stoffig' maakt. Door de korrels even te spoelen, verwijder je het stof.

De belangrijkste reden om je rijst te wassen is het zetmeel. Zo kan het gebeuren dat er wit of grijs schuim uit je rijstkoker of pan naar boven komt. Niet alleen moet je dan je aanrecht schoonmaken: je rijst zal ook gaan klonteren. Je hebt vast weleens gehad dat je rijst aan het koken bent en ineens staat de pan vol met wit schuim en luchtbellen. Door de rijst voor het koken te wassen of te spoelen, voorkom je dit. Dit geldt voor het koken in een pan, rijstkoker en - zoals ik het altijd doe - in mijn Crock-Pot Express multicooker.

Plakkerige of Luchtige Rijst?

Wel heeft het wassen van rijst invloed op de structuur die je overhoudt na het koken. Door rijst te wassen, spoel je naast het stof ook de rest van het zetmeel van de korrel af. Het zetmeel zorgt er juist voor dat de rijst na het koken aan elkaar plakt. Dat komt doordat rijst vaak overmatig zetmeel bevat. Wil je plakkerige rijst? Dan kan je de rijst dus beter niet spoelen. Bij sushi of risotto wil je dit, maar bij andere gerechten misschien niet. Bedenk dus wat voor rijst het beste bij het gerecht past dat je wilt maken. Want als je bijvoorbeeld risotto of rijstpudding maakt, heb je die zetmelen toch juist nodig om romige rijst te krijgen? En zo zit het dan ook: voor elke rijstsoort en elke bereiding geldt weer een andere regel, zo zie je ook in bovenstaande video.

Door de rijst te wassen, verwijder je het overtollige zetmeel en houd je na het koken een luchtige rijst met een ‘droge’ korrel over. Een kom dampende fluffy rijst is toch het allerlekkerst bij al je gerechten. En met droge afgekoelde rijst kun je de lekkerste nasi goreng maken. Voor luchtige rijst met losse korrels: Spoel de rijst even kort onder koud water om overtollig zetmeel te verwijderen.

Welke Rijst Moet Je Niet Wassen?

Niet elke rijstsoort hoef je te wassen, want bij sommige gerechten heb je het zetmeel juist nodig. Wel kun je ervoor kiezen om de rijst even te spoelen om eventuele viezigheid te verwijderen. Rijstsoorten die je niet hoeft te wassen zijn:

  • Risottorijst
  • Dessertrijst
  • Bruine rijst (zilvervliesrijst)

Bij risotto wil je juist dat de rijst romig wordt. Hierbij spoel je de rijst niet maar bak je deze voor het koken even aan in een beetje olie. Maak je bijvoorbeeld rijstepap of rijstpudding dan hoef je de rijst ook niet vooraf te wassen, maar even afspoelen kan altijd.

Er zijn veel meer rijstsoorten en iedereen heeft zijn eigen manier van bereiden. Soms staat er ook op de verpakking dat het niet nodig is om de rijst vooraf te wassen. Maar gebruik je een witte rijstsoort zoals de 4 die ik bovenaan dit artikel heb aangegeven? Doe dan lekker eigenwijs en was de rijst gewoon wel!

Over het algemeen kun je de volgende leidraad aanhouden: witte rijst moet je altijd wassen, bruine rijst niet. En wil je romige rijst overhouden, omdat je er risotto of rijstepap mee maakt? Om bruine rijst, ook wel zilvervliesrijst of volkorenrijst genoemd, zit nog een vliesje. Hierdoor schuurt de rijst minder bij het vervoeren, waardoor er weinig zetmeel loskomt. Bij witte rijst wordt het kaf, de kiem en het zilvervlies verwijderd, maar bij de bruine rijst wordt alleen het kaf verwijderd. Dit is ook de reden waarom de rijst wat donkerder is van kleur.

Hoe Was Je Ongekookte Rijst?

Het is heel simpel. Rijst wassen gaat overigens het snelst in een zeef of vergiet. Neem de hoeveelheid rijst die je nodig hebt en doe dit in een zeef of vergiet (waar de rijst niet doorheen valt). Hou de zeef onder de kraan met stromend koud water en ga met je handen door de rijst. Je ziet dat er aan de onderkant troebel wit water vanaf komt. Blijf net zolang spoelen tot het water helder ziet. Dit kan best een minuut of 4 duren maar dat is het waard! Als het water helder is doe je het in de pan, rijstkoker of multicooker en voeg je vers water toe. Daarna kook je de rijst zoals je gewend bent. Dat is alles!

Je kunt de rijst ook in een pannetje doen, koud water erbij, even roeren en afgieten in een zeef of vergiet. Herhaal de stappen net zo lang totdat het water niet meer troebel is. Houd die een paar seconden onder de kraan en schep de rijst om met je hand. Geen zeef of vergiet bij de hand? Doe dan net als bovenstaande stap de rijst in een pannetje, koud water erbij, even roeren en giet af met een deksel. Hou de deksel een klein beetje schuin, zodat het water langs een klein gleufje eruit kan lopen en de rijst achterblijft. Op deze manier blijft er wel zetmeel achter op de rijst, dus moet je deze stappen een paar keer herhalen tot het water niet meer troebel is.

Mocht u besluiten de rijst wel te wassen, dan kunt u dit het beste doen met een vergiet of zeef. Spoel de rijst hierin een aantal keer met koud water, totdat het water dat van de rijst af komt helemaal helder is. Door de rijst in een pan te doen met koud water, af en toe te roeren en weer af te gieten creëert u hetzelfde effect.

Toch kun je het beste de volgende stappen volgen, wil je dat het écht goed schoon is:

  1. Voeg je rijst toe aan een kom met koud water;
  2. Roer er met je handen door heen zodat het zetmeel vrijkomt;
  3. Giet het water af boven een fijne zeef, doe de rijst terug in de kom en herhaal 3-5 keer tot het water dat wegloopt helder is.

Vervolgens kook je de rijst in schoon water volgens de methode die je op de verpakking vermeld staat.

Invloed Op Vitamines En Mineralen

Een nadeel van het wassen van de rijst is dat de wateroplosbare vitamines en mineralen worden weggespoeld. Normaal worden deze door de rijstkorrels opgenomen tijdens het koken. In te veel water koken kan hetzelfde effect hebben. Je hoort wel eens dat mensen zeggen dat je door de rijst te wassen ook belangrijke vitamines en mineralen wegspoelt. Nu is dat niet helemaal waar … maar wel een beetje. Door de rijst vooraf te spoelen verminder je namelijk alleen het aantal wateroplosbare vitamines die anders door de korrels opgenomen zouden worden.

labels:

Zie ook: