Wanneer je twijfelt of melk in een geopend pak nog goed is, vertrouw je vaak op je zintuigen: ziet het er nog goed uit en ruikt het nog goed? Maar wat als je er niet bij stilstaat dat de melk bedorven is en je deze al door je smoothie of beslag mengt?

De melk die wij drinken is gepasteuriseerd, wat betekent dat deze is verhit om schadelijke bacteriën te doden. Dit houdt echter niet in dat de melk niet kan bederven. “Melk bederft vanwege de bacteriën die erin zitten”, legt gastro-enteroloog en internist Niket Sonpal uit.

Hoewel we allemaal proberen te voorkomen dat we bedorven producten eten, kan het voorkomen dat je per ongeluk bedorven melk toevoegt aan je eten. Helaas is het drinken van bedorven melk niet goed voor je lichaam. “Wanneer je bedorven melk binnenkrijgt, kan dit zeker z’n tol eisen op je maag-darmstelsel”, aldus de internist. De impact hangt af van de hoeveelheid bedorven melk die je hebt geconsumeerd.

Gevolgen van het Drinken van Bedorven Melk

Heb je bedorven melk binnengekregen en heb je daar voedselvergiftiging aan overgehouden? Dan gaat het waarschijnlijk vanzelf over zonder dat je medicatie nodig hebt.

Melk bevat melkzuurbacteriën die de melk veranderen. Deze bacteriën halen de voedingstoffen uit de melk en scheiden melkzuur af. De melk wordt dan zuur en de eiwitten gaan stollen. De zure melk is dan "bedorven" maar schadelijke bacteriën en schimmels zal je in dit zure milieu niet snel vinden.

Als het proces wat beter gecontroleerd was krijg je karnemelk. Dat is in feite ook gewoon bedorven melk.

Listeria: Een Potentieel Gevaar

Na het openen van een pak melk kunnen allerlei soorten bacteriën van buitenaf in de melk terechtkomen, waardoor er geen garantie meer is dat het geen ziekmakende bacteriën zullen zijn. Denk hierbij aan Salmonella, E.coli, Listeria, Staphylococcus, Campylobacter...

Listeria is een bacterie die een voedselinfectie kan veroorzaken, listeriose. Hoewel de meeste gezonde mensen er niet ziek van worden, kan het bij anderen wel milde klachten veroorzaken. Jaarlijks zijn er ongeveer 70 tot 100 gevallen van listeriabesmetting bekend. De meeste mensen die overlijden zijn ouder dan 70 jaar of hebben een verminderde weerstand. Risicogroepen zijn onder andere mensen met kanker, hart- en vaatziekten, aids of diabetes, en mensen die veel alcohol drinken.

Listeria komt voor in levensmiddelen van dierlijke oorsprong en in bewaarde producten die zonder verhitting worden gegeten. In tegenstelling tot andere bacteriën kan listeria groeien in een koud en vochtig klimaat zoals de koelkast.

De volgende producten zijn gevoeliger voor de aanwezigheid van listeria:

  • Kazen gemaakt van rauwe melk (‘rauwe melk’ of ‘au lait cru’ op de verpakking).
  • Vooral kaas van rauwe melk die een rijping heeft ondergaan zoals schimmelkazen van rauwe melk zijn riskant. Voorbeelden hiervan ‘Camembert au lait cru’, ‘Reblochon kaas’ en ‘brie de Coulommiers’.
  • Verreweg de meeste kaas in Nederland is gepasteuriseerd (verhit) en dus veilig.
  • Kwark, cottage cheese, brie (de meeste), hüttenkäse en smeerkaas zijn verhit en zijn veilig.

De temperatuur is wel van invloed op de groeisnelheid.

Preventie en Veilige Bewaring

Volgens de wetgeving (Verordening 2073/2005) mag er in babyvoeding of zuigelingenvoeding helemaal geen listeria aanwezig zijn. In overige levensmiddelen moet het minder zijn dan 100 eenheden/gram.

Goed koken, bakken en braden doodt de listeria-bacterie. Listeria overleeft hoge temperaturen boven de 75 °C niet. Dus verhit je eten door en door. Dat is belangrijk.

Bewaar bederfelijke producten na opening enkele dagen, maar eet het in ieder geval vóór de houdbaarheidsdatum op.

Producten waar op het etiket staat ‘verpakt onder beschermende atmosfeer’ (zoals vleeswaren of gekoelde kant-en-klaarmaaltijden) kun je na openen nog 2 dagen in de koelkast bewaren.

Voedselvergiftiging: Symptomen en Behandeling

Heb je iets verkeerds gegeten waardoor je buikpijn of buikkrampen hebt? Dan kan je een voedselvergiftiging hebben. Een voedselinfectie wordt veroorzaakt door een bacterie, virus of parasiet in je maag of darmen. De meeste voedselvergiftigingen komen door bacteriën die op rauw voedsel zitten.

De klachten beginnen meestal binnen acht tot 24 uur nadat je iets verkeerds hebt gegeten. Een voedselvergiftiging begint vaak met buikpijn of buikkrampen. Gelukkig is het meestal binnen één tot drie dagen weer over, maar in die tijd kun je je heel beroerd voelen. Houden de klachten langer dan drie dagen aan?

Wat te doen bij voedselvergiftiging:

  • Probeer gewoon wat te eten als je weer honger of dorst krijgt.
  • Vermijd vet voedsel en producten als melk, appelsap en frisdranken als je langer dan een week diarree hebt.
  • Gebruik ORS om uitdroging te voorkomen bij overgeven of hevige diarree.
  • Eventueel kun je gebruikmaken van het stopmiddel loperamide, als je last hebt van diarree (niet gebruiken bij koorts, bloederige diarree, zwangerschap of borstvoeding).

Bij een voedselvergiftiging wordt zelden antibiotica gebruikt. Er bestaan geen medicijnen om voedselvergiftiging te verhelpen. Het enige dat je kan doen, is wachten tot de giftige stoffen uit je lichaam verdwijnen.

Hygiëne en Bewustzijn

Zeker tijdens warme dagen ligt een voedselinfectie op de loer. Was je handen altijd na een toiletbezoek, voordat je begint met koken en voordat je begint met eten.

Zorg dat bacteriën van rauw vlees en rauwe vis tijdens het koken niet ander eten besmetten. Weet dat bacteriën waar je ziek van kan worden in vlees, vis of schelpdieren pas echt dood zijn als het helemaal gaar is.

Bewaar vlees, vis of schelpdieren die je rauw eet niet langer dan één dag in de koelkast. Stop bederfelijke producten in een goede koeltas en zet overgebleven eten direct in de koelkast.

Hoe herken je bedorven melk?

  1. Kijk: Is de houdbaarheidsdatum overschreden en staat het pak bol? Of is de melk klonterig bij het uitschenken?
  2. Ruik: Is de geur van de melk muf of zuur?
  3. Proef: Neem een klein slokje en proef of de melk nog goed smaakt.

Echt bedorven melk is over een aantal jaar misschien verleden tijd. In 2016 ontwikkelden Amerikaanse wetenschappers melk die tot wel 10 weken houdbaar is door de melk voor minimaal twee seconden te verhitten tot 138 graden Celsius en vervolgens steriel te verpakken.

Tabel: Risico's en Preventie van Listeria

Factor Risico Preventie
Rauwe melk Hogere kans op Listeria Vermijd consumptie, vooral door risicogroepen
Kaas van rauwe melk Potentieel risico, vooral schimmelkazen Kies voor gepasteuriseerde kaas
Lange bewaring in koelkast Listeria kan groeien Eet producten binnen de houdbaarheidsdatum
Onvoldoende verhitting Listeria overleeft Verhit voedsel tot boven 75°C

labels: #Koken

Zie ook: