Voedselvergiftiging is een aandoening die ontstaat door het consumeren van voedsel dat besmet is met giftige stoffen. Deze giftige stoffen worden vaak geproduceerd door bacteriën of schimmels die in het voedsel aanwezig zijn. Dit kan gebeuren wanneer je eten verkeerd bewaart, bijvoorbeeld voor langere tijd bij kamertemperatuur.

Een goede hygiëne is een belangrijk onderdeel van een gezonde voeding. In voedingsmiddelen kunnen veel ziekteverwekkers zitten. Denk bijvoorbeeld aan salmonella bacteriën in kip die niet goed verhit is. Of parasieten uit de ontlasting van dieren, waarmee groenten en fruit vervuild kunnen zijn.

Voedselvergiftiging versus Voedselinfectie

Het is belangrijk om te weten dat een voedselvergiftiging niet hetzelfde is als een voedselinfectie. Een voedselinfectie wordt veroorzaakt door een bacterie, virus of parasiet in je maag of darmen. Bij een voedselvergiftiging maakt een giftige stof in het eten je ziek.

Symptomen van Voedselvergiftiging

Buikkrampen, misselijkheid, diarree of braken kunnen wijzen op een voedselvergiftiging. Een voedselvergiftiging begint vaak met buikpijn of buikkrampen. De klachten beginnen meestal binnen acht tot 24 uur nadat je iets verkeerds hebt gegeten. Soms is het er na één of twee keer overgeven weer uit. Overgeven door verkeerd eten is meestal na een dag over.

Van de meeste heb je geen last. Door besmet eten en drinken kun je deze klachten krijgen:

  • meestal eerst buikpijn of buikkrampen
  • misselijk en overgevend
  • diarree
  • duizelig zijn

Sommige bacteriën geven hoofdpijn, spierpijn en koorts. Door sommige bacteriën kun je bloed in je poep krijgen.

Veelvoorkomende Bacteriën

Meestal ben je ziek door bacteriën op eten, bijvoorbeeld deze:

  • Salmonella: komt voor op rauwe kip, rauw kalfsvlees of rauw varkensvlees. Soms zitten ze in eieren en melk, en op groente en fruit.
  • Campylobacter: zit vooral op rauwe kip.
  • Listeria: zit soms op rauw vlees, rauwe vis (sushi, oesters) en in kaas van rauwe melk.
  • E-coli: kan op rauw vlees (gehakt, hamburger) zitten en op rauwe groente.

Zulke bacteriën komen in je maag en darm en gaan daar groeien. Zo worden het er steeds meer. Ze zorgen voor een ontsteking van de binnenkant van de maag en darmen. Sommige bacteriën en schimmels maken gifstoffen waar je ziek van kunt worden.

Hoe Komen Bacteriën in je Voedsel?

Zo kunnen de bacteriën bijvoorbeeld in je maag en darm komen:

  • Je snijdt rauwe kip en bakt die gaar. Op dezelfde snijplank snijd je daarna tomaten voor een salade. De bacteriën van de rauwe kip komen nu op de tomaten en je eet tomaten met deze bacteriën erop.
  • Je koopt sushi bij de supermarkt en laat dit buiten de koelkast staan. Bacteriën krijgen zo de tijd om te groeien en door de warmte kunnen ze sneller groeien.
  • Je koopt biologische sla. Op de sla zitten E-coli bacteriën uit biologische mest. Je wast de sla niet goed. Daardoor blijven er wat bacteriën op de sla zitten.
  • Je barbecuet en er liggen wat kipsatés in de zon. De bacteriën die erop zitten kunnen goed groeien in de warmte. De kipsaté gril je daarna niet lang genoeg en je eet een halfgare saté op.
  • Je geeft iemand een hand. Die persoon is net naar de wc geweest en heeft de handen niet goed gewassen. De bacteriën uit zijn poep komen dan op jouw handen.

Wat te Doen bij Voedselvergiftiging

Ondanks de soms heftige symptomen is behandeling vaak niet nodig. Er bestaan geen medicijnen om voedselvergiftiging te verhelpen. Het enige dat je kan doen, is wachten tot de giftige stoffen uit je lichaam verdwijnen. Behandeling met antibiotica is niet mogelijk en kan zelfs complicaties geven.

Tips bij Overgeven en Diarree

Als je veel moet overgeven en ook diarree hebt, dan verliest je lichaam veel vocht.

  1. Eet eventueel in kleinere hoeveelheden.
  2. Drinken is extra belangrijk als je ook overgeeft. Drink voldoende per dag om te voorkomen dat je uitdroogt. Bouillon of verdund vruchtensap zijn geschikt.
  3. Eet eventueel in kleinere hoeveelheden.

Wanneer Naar de Dokter?

Neem contact op met de huisarts als je langer dan een week diarree hebt, als je er vaker last van hebt, of als je een van de volgende symptomen ervaart:

  • Je plast weinig.
  • Je hebt erge dorst.
  • Je voelt je suf.
  • Je hebt bloed in je poep.

Preventie van Voedselvergiftiging

Een voedselinfectie is niet altijd te voorkomen. Door goed te letten op hygiëne vermindert de kans op voedselinfecties wel. Zowel bij uzelf als bij uw gezinsleden.

Enkele belangrijke preventieve maatregelen zijn:

  • Koel bederfelijke eten goed.
  • Koel restjes snel terug.
  • Scheid rauw en bereid voedsel.
  • Verhit je eten goed. Dit geldt vooral voor dierlijke producten als vlees, vis en ei.
  • Let op bij wat je koopt. Let op versheid, houdbaarheidsdatum en bereidings- en bewaaradviezen.

Zeker tijdens warme dagen, ligt een voedselinfectie op de loer; mensen nemen de hygiëne met het warme weer helaas niet zo nauw.

Hygiëne Tips

Houd je een voedselvergiftiging liever buiten de deur?

  • Was je handen altijd na een toiletbezoek, voordat je begint met koken en voordat je begint met eten.
  • Zorg dat deze bacteriën tijdens het koken dus niet ander eten besmetten. Dit klinkt logisch, maar wordt vaak niet goed gedaan.
  • Zorg dat je vlees, vis of schelpdieren die je rauw eet niet langer dan één dag in de koelkast bewaart.
  • Stop daarom alles wat bederfelijk is in een goede koeltas.
  • Maak een bakje met het overgebleven eten en zet dit direct in de koelkast. Zorg dat je het binnen twee dagen opeet, langer is niet meer verantwoord.

Extra Belangrijke Situaties

In sommige gevallen is het extra belangrijk om aandacht te besteden aan een goede hygiëne. Bijvoorbeeld bij warm weer, als u gaat barbecueën of als u in een tropisch land bent.

Op Vakantie

Als u op vakantie bent, is het nog belangrijker om op hygiëne te letten. Door de omstandigheden op vakantie, bijvoorbeeld een warmer klimaat of slechtere voorzieningen op een camping, is de kans op een voedselinfectie vaak groter. In veel landen buiten West-Europa is het kraanwater niet veilig om te drinken. Drink in deze landen alleen water uit (afgesloten) flessen, of kraanwater dat u heeft gekookt.

In (Sub)tropische Landen

In (sub)tropische landen in Azië, Afrika, Zuid-Amerika en Midden-Amerika moet u erg voorzichtig zijn met eten. Eet alleen vlees en vis waarvan u zeker weet dat het vers en goed verhit is. Eet in deze landen geen ongeschild fruit en ongekookte groente. Eet in niet-westerse landen geen onverpakt ijs. Dus geen schepijs of ijsblokjes in uw drinken. Koop producten die kunnen bederven alleen in winkels waar de producten gekoeld bewaard worden. Houdt insecten en ongedierte uit de buurt van uw voedingsmiddelen.

Wanneer de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) Informeren?

Als voedsel uit de winkel, snackbar of restaurant de oorzaak is van de voedselinfectie, meld dat dan direct bij de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. U moet erop kunnen vertrouwen dat het voedsel dat u koopt veilig is, en de plek waar het bereid en geserveerd wordt schoon is. Heeft u hier twijfels over?

U bent ziek geworden nadat u iets heeft gegeten of gedronken? De geur of smaak was niet zoals die hoort te zijn. Er ontbreekt informatie op het etiket, zoals de lijst met ingrediënten of allergenen. U heeft ongedierte gezien op de locatie. Of de ruimte waar het eten of drinken is klaargemaakt is niet schoon. U heeft bijvoorbeeld kip gekocht, die als kalkoen werd aangeboden. Of het restaurant kon geen informatie geven over allergenen.

labels:

Zie ook: