Een minnelijke regeling is het bereiken van een akkoord tussen twee partijen zonder tussenkomst van de rechter. Wanneer er een geschil is en er wordt een minnelijke regeling bereikt, voorkomt dit een vervelende en tijdrovende procedure.
Minnelijke Regeling Tijdens Zitting
Tijdens een zitting bij de rechtbank is het altijd mogelijk om tijdens een schorsing een minnelijke regeling oftewel een schikking te treffen. Dit houdt in dat je tijdens een pauze ofwel een schorsing de tijd krijgt om samen met de wederpartij tot een oplossing te komen. Als dit lukt, kan de rechter een proces-verbaal door de griffier laten opstellen en zo de gemaakte afspraken laten vastleggen. Soms komt een deel daarvan ook in de einduitspraak terecht. Bij arbeidsgeschillen bijvoorbeeld kan de kantonrechter de arbeidsovereenkomst ontbinden met een afgesproken vergoeding.
Voorbeeld van een Schikking
In dit artikel bespreekt onze arbeidsrecht advocaat uit Amsterdam mr. Krystle Aaron-de Bies een voorbeeld van een schikking. De advocaat van de werknemer had zo’n minnelijke regeling tijdens een zitting bij de rechtbank getroffen. Toch kreeg de werknemer spijt van deze keuze. Werkgever en werknemer hadden een zitting bij de rechtbank over ontslag door het ontbinden van de arbeidsovereenkomst.
Tijdens de schorsing waren beide partijen op de gang afspraken overeengekomen waaronder de afspraak dat de arbeidsovereenkomst kon worden beëindigd. Dit betekende dat de rechter niet meer inhoudelijk hoefde te kijken naar de zaak en door middel van een proces-verbaal de afspraken tussen partijen kon worden vastgelegd.
Een paar dagen na de mondelinge behandeling bij de rechter realiseerde de werknemer zich dat hij toch geen einde aan zijn dienstverband wenste. Hij betreurde de regeling die hij met zijn werkgever tijdens de zitting bij de rechtbank had getroffen. Ondanks dat hij werd bijgestaan door een advocaat voelde hij zich overvallen en realiseerde hij zich op dat moment onvoldoende dat de kantonrechter niet inhoudelijk zou kijken naar de zaak.
Hoger Beroep en de Beoordeling
De advocaat van de medewerker ging daarom in hoger beroep bij het gerechtshof en meende dat de twee weken bedenktermijn van de vaststellingsovereenkomst hem een kans bood. Hij zou ervoor kunnen zorgen dat de rechter in tweede aanleg terug kon komen op de ter zitting gemaakte afspraken. De vraag voor de rechter in hoger beroep was dus om te bepalen of het hier ging om een vaststellingsovereenkomst.
Het gerechtshof oordeelde dat partijen tijdens de zitting geen vaststellingsovereenkomst hadden gesloten. In plaats daarvan hadden zij gezamenlijk aan de rechter verzocht om een uitspraak te geven met een bepaalde inhoud, waarbij onbestreden was dat zij daarmee een eind aan de ontslagprocedure hebben willen maken. Op grond daarvan heeft de kantonrechter de arbeidsovereenkomst ontbonden. Daardoor was de arbeidsovereenkomst niet geëindigd door middel van een schriftelijke overeenkomst maar is deze ontbonden door de kantonrechter.
Het gerechtshof zei hiermee dat partijen op voorhand akkoord gingen met het feit dat de rechter de arbeidsovereenkomst zou ontbinden. Daarnaast oordeelde het gerechtshof ook dat het juist het doel is van een advocaat om ervoor te zorgen dat men weet wat de gevolgen zijn van een minnelijke schikking. Met als gevolg dat de arbeidsovereenkomst van de werknemer in stand werd gelaten.
Minnelijke Schuldregeling en Dwangakkoord
Is een minnelijke schuldregeling mislukt omdat één of meer schuldeisers weigeren mee te werken? En is deze weigering onredelijk? U kunt dan u een dwangakkoord aanvragen bij de rechtbank. Legt de rechtbank het dwangakkoord op? Dan moeten de schuldeisers alsnog meewerken aan het minnelijk akkoord. Weigert één (of een aantal) schuldeiser(s) in te stemmen met de minnelijke schuldregeling? Dan mislukt de minnelijke schuldregeling.
De minnelijke schuldregeling is voor de schuldeisers vaak gunstiger dan de Wsnp. Ze krijgen over het algemeen meer geld. Weigert een schuldeiser in te stemmen met een minnelijke schuldregeling? Dan kan hij hiermee andere schuldeisers dus benadelen. Vindt de rechter de weigering onredelijk? U vraagt een dwangakkoord aan bij de rechtbank. Informeer bij uw schuldhulpverlener of het aanvragen van een dwangakkoord kans van slagen heeft.
Niet alleen schuldhulpverleners van de gemeente kunnen een dwangakkoord aanvragen. Ook Wsnp-bewindvoerders die deelnemen aan de 'Regeling toevoeging bewindvoerders Wsnp III' kunnen u hier mee helpen. Wordt het dwangakkoord opgelegd? Wijst de rechtbank het dwangakkoord af? De rechtbank vraagt dan of u toegelaten wilt worden tot de Wsnp.
Directe Toegang tot de Wsnp
Eerst een minnelijk schuldregeling proberen en daarna pas naar de Wsnp. Maar wat als een minnelijke regeling bij voorbaat onhaalbaar lijkt? Denk bijvoorbeeld aan cliënten zonder afloscapaciteit. Of aan een onduidelijke schuldsituatie ontstaan door dakloosheid of echtscheiding. Maar ook aan de situatie dat een schuldeiser heel duidelijk aangeeft echt nooit mee te gaan werken aan een schuldregeling. Moeten de aanbodbrieven voor de schone schijn dan toch nog de deur uit?
Want sinds 1 juli 2023 is in de wet opgenomen dat iemand direct toegelaten kan worden tot de Wsnp als “omstandigheden het onmogelijk maken om tot een buitengerechtelijke schuldregeling te komen”. Het woord zegt het eigenlijk al. Bij een direct Wsnp-verzoek kan je de minnelijke regeling overslaan en meteen door naar de Wsnp. De wetgever wil met deze wijziging vooral ruimte creëren voor gemeenten om sneller over te gaan naar een Wsnp-traject.
Om een direct Wsnp-verzoek te kunnen doen moet er sprake zijn van een situatie waarin het onmogelijk is om tot een schuldregeling te komen. Dat moet bij het verzoek ook onderbouwd worden. Natuurlijk moet de situatie van de cliënt wel stabiel zijn. Deze lijst is overigens niet limitatief. Aarzel in andere situaties dus niet om direct voor de Wsnp te gaan.
Voorwaarden voor een Direct Wsnp-Verzoek
- Geen afloscapaciteit
- Onduidelijke schuldsituatie
- Schuldeiser weigert medewerking
Het moet voor de rechter duidelijk zijn waarom een minnelijke regeling niet mogelijk is. Daarom is een heldere en duidelijke toelichting in alle gevallen erg belangrijk. Per geval zijn er natuurlijk punten waar de schuldhulpverlener extra op moet letten.
Voor een minnelijke regeling is het akkoord van alle schuldeisers nodig. Als in het begin van de schuldhulp bekend is dat 1 of meer schuldeisers bij voorbaat al weigeren, verwijs dan de cliënt meteen door naar de Wsnp. Is er een vermoeden dat een schuldeiser gaat weigeren, schrijf dan alleen die schuldeiser aan. Zo wordt er kostbare tijd bespaard.
Soms is het onmogelijk om in korte tijd de schulden volledig in beeld te krijgen. Het heeft dan niet zo veel zin om een poging te wagen. Leg in het verzoek uit dat de schuldsituatie onduidelijk is. Toon aan wat er al is gedaan om de schulden zoveel mogelijk boven tafel te krijgen. Laat ook zien hoe lang een schuldenaar bezig is met zijn traject en welke trajecten zijn doorlopen. Maak duidelijk dat het risico dat onbekende vorderingen nog opduiken erg groot is.
De afloscapaciteit is het netto-inkomen minus het vrij te laten bedrag (Vtlb). Als er geen afloscapaciteit is, laat dat dan aan de hand van berekeningen zien. Wil een cliënt liever niet de Wsnp in? Direct door naar de Wsnp is mooie manier om cliënten sneller te helpen. Er gaat geen tijd meer verloren.
Hoewel er nog geen vaste regels zijn voor verschillende situaties is er veel mogelijk. Wel blijft het opletten, want een direct Wsnp-verzoek vraagt om een goede motivering. Het betrekken van de cliënt bij de keuze tussen een direct Wsnp-verzoek en andere opties, zoals het Nulaanbod, blijft ook belangrijk.
Gemeentelijke Schuldhulpverlening
Sinds 2012 is de gemeente volgens de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) verantwoordelijk voor schuldhulpverlening. Iemand met schulden kan zich melden bij de gemeente of bij de organisatie die schuldhulpverlening voor de gemeente uitvoert. Deze hulp is gratis.
De stabilisatiefase start met de aanmelding en eerste gesprek waarin een schuldhulpverlener beslist om de inwoner al dan niet toe te laten tot de schuldhulpverlening. Bij een bedreigende situatie is er binnen 3 werkdagen na aanmelding een gesprek om de hulpvraag vast te stellen. Stabilisatie heeft als doel de inkomsten en uitgaven van de klant in evenwicht te brengen. Als dat nodig is vraagt de schuldhulpverlener daarvoor beschermingsbewind aan of zorgt voor budgetbeheer of coaching.
Sommige schuldeisers hebben een 'pauzeknop' waar iemand met schulden een beroep op kan doen om incassoactiviteiten te stoppen.
Schuldregeling en Betalingsvoorstel
In de schuldregelingsfase behartigt de schuldhulpverlener als tussenpersoon de belangen van iemand met schulden en schuldeisers. Het moet binnen 120 dagen duidelijk worden of een schuldregeling mogelijk is. Daarom moeten mensen met schulden en schuldeisers zich houden aan strenge reactietermijnen.
De schuldhulpverlener berekent het Vrij te laten bedrag (Vtlb). Dat bedrag is voldoende om de vaste lasten te betalen en te leven op bijstandsniveau. Al voor het akkoord wordt uit het inkomen boven het Vtlb afloscapaciteit gereserveerd.
De schuldhulpverlener doet de schuldeisers een percentagevoorstel tegen finale kwijting. Als alle schuldeisers dat accepteren krijgen ze 1,5 jaar lang een percentage van de afloscapaciteit en schelden ze de rest van de schuld kwijt. Alle schuldeisers worden op dezelfde manier behandeld, met uitzondering van schuldeisers met een wettelijke bevoorrechte positie.
Bij een schuldsanering verstrekt de gemeentelijke kredietbank een saneringskrediet. De schuldeisers krijgen ineens het bedrag uitgekeerd waarmee ze akkoord zijn gegaan. Het percentage voor de schuldeisers ligt dan vast.
Bij schuldbemiddeling worden alle inkomsten boven het VTLB maandelijks gereserveerd en op afgesproken momenten betaald. Periodiek worden de inkomsten opnieuw berekend.
Dwangakkoord, Voorlopige Voorziening en Moratorium
Als niet alle schuldeisers het betalingsvoorstel van de schuldhulpverlenende organisatie accepteren, kan de schuldhulpverlener een dwangakkoord, voorlopige voorziening of moratorium aanvragen. Iemand met schulden kan ook worden doorverwezen naar het wettelijke traject, de Wet schuldsanering natuurlijke personen (Wsnp).
Nazorg moet voorkomen dat iemand opnieuw problematische schulden krijgt. Daarvoor informeert een schuldhulpverlener in het eerste jaar na het schuldhulpverleningstraject of inkomsten en uitgaven in evenwicht zijn.
Minnelijke Schikking versus Procederen
Bij conflicten tussen partijen geniet het de voorkeur dat partijen in onderling overleg tot een minnelijke schikking oftewel minnelijke regeling komen. Dat voorkomt lange en kostbare gerechtelijke procedures, bevordert (het herstel van) verhoudingen en vermijdt het risico van een teleurstelling wanneer de rechter een uitspraak doet. Een advocaat dient daarom altijd de mogelijkheid van een minnelijke schikking te onderzoeken en met zijn cliënt te bespreken.
Het streven naar een minnelijke schikking wordt door zowel de wetgever als de Rechtspraak gestimuleerd. De rechtbank stuurt vaak informatie aan partijen als zij van mening is dat de kwestie zich voor een minnelijke schikking leent. Soms worden partijen door de rechter naar een mediator of bemiddelaar verwezen.
Hoewel een minnelijke schikking zoals gezegd de voorkeur geniet, is het niet in alle gevallen de juiste weg. Vooral in het familierecht doen zich vaak situaties voor waarin de verhouding tussen partijen zo slecht is dat een normale communicatie niet mogelijk is.
Zodra echter duidelijk wordt dat de verhouding van partijen te slecht is, is het beter het oordeel van de rechter in te roepen. Dat geldt met name in situaties waarbij minderjarige kinderen betrokken zijn. Door partijen telkens weer te verplichten opnieuw met elkaar in onderhandeling te treden terwijl de verhouding steeds slechter wordt, wordt het conflict onnodig in stand gehouden en soms zelfs vergroot. Dat gaat gepaard met veel spanningen.
Een gerechtelijke uitspraak kan relatief snel duidelijkheid creëren. Partijen weten dan waar zij aan toe zijn en het stelt hen in staat verder te gaan met hun leven. Het is een misvatting dat gerechtelijke procedures altijd zeer lang duren.
Kortom, streven naar een minnelijke schikking is soms goed maar lang niet altijd. Twijfelt u tussen een minnelijke regeling proberen af te spreken en een procedure aan te spannen, bijvoorbeeld in een echtscheiding?
Buitengerechtelijke Kosten
Als u als schuldenaar niet kan voldoen aan een openstaande betaling, dan zal een schuldeiser kosten moeten maken om alsnog deze betaling te laten incasseren. De gemaakte incassokosten die hierbij worden gemaakt worden ook wel buitengerechtelijke kosten genoemd. In de aanmaning die een schuldenaar ontvangt, zijn wij verplicht om de termijn van de openstaande betaling en informatie over incassokosten te vermelden. Betaalt u als schuldenaar het bedrag binnen 14 dagen, dan bent u geen incassokosten verschuldigd.
labels: #Ei
