Mensen houden van eten, het is een basisbehoefte. Het is daarom opmerkelijk dat strijd aan tafel in Nederland zo gewoon lijkt. Stefan Kleintjes beschrijft in zijn boek Eten voor de Kleintjes hoe je dit kunt aanpakken.

De Kleintjesmethode: Zelfstandig Ontdekken

Het belangrijkste is dat je baby vanaf zes maanden in eigen tempo mag proeven van eten, zonder dat hij daarvoor gemotiveerd hoeft te worden. Geen: ‘Nog één hapje voor mama’, ‘Goed zo!’, of: ‘Een paar happen en dan mag je een toetje’; dit geeft kinderen het gevoel dat ze voor jou eten en niet voor zichzelf. Een leeggegeten bord behoeft geen applaus. Zoals kinderen vanuit zichzelf nieuwsgierig zijn naar speelgoed, je sleutels en de dvd-speler, zijn ze dat ook naar eten.

Een vuistgroot stuk banaan of broccoliroosje kan een baby zelf vasthouden, besnuffelen en proeven. Stefan Kleintjes noemt voedingsmiddelen die nog niet gangbaar zijn, zoals quinoa, pastinaak en boekweitmeel, omdat ze nou eenmaal gezond zijn. Ook neemt hij (lang) borstvoeding geven als uitgangspunt. Dat ligt niet altijd voor de hand: kijk maar naar het Voedingscentrum, dat zijn adviezen aanpast aan wat mensen gewend zijn.

Ervaringen met de Kleintjesmethode

Mijn ervaring met deze manier van eten is goed. Ze was geen gulzig meisje, en at tot ze een jaar was eigenlijk nauwelijks vast voedsel. Ze dronk voornamelijk moedermelk. Tot ze drie was, at ze heel weinig groente: wat haar betreft had de avondmaaltijd wel uit enkel vlees, vis, aardappelen en pasta mogen bestaan. Ze vond aan tafel gaan en samen eten wél altijd erg gezellig. Eten was geen strijd. Na het niet of nauwelijks eten kreeg ze nog wat yoghurt en dat was het dan.

Op andere eetmomenten zorgde ik ervoor dat ze wel vitamines binnenkreeg. En langzaamaan sloeg het om: ze eet nu álles. Ik schep niet veel op, maar ze eet haar bord altijd leeg, met regelmatig een tweede portie!

Wat biedt het boek?

Eten voor de Kleintjes is dé handleiding over het introduceren van vast voedsel. Ook in deze versie vind je een handig voedselintroductieschema (waarin je kunt lezen wanneer een kind wat mag eten), menusuggesties per leeftijdscategorie en recepten. Maar dit boek is veel uitgebreider dan het vorige. Dankzij de stukjes met vraag-en-antwoord wordt de Kleintjesmethode concreet gemaakt. Bovendien is de informatie aangepast aan de nieuwste inzichten.

De goede tips vliegen je om de oren, zodat je goed voorbereid en vol vertrouwen kunt beginnen met bijvoeden. Oh nee, dat doet je kind zelluf. Bereid je maar vast voor op een kliederboel. Spelen doe je namelijk wél met je eten!

Vernieuwde Uitgave

Deze allernieuwste 10e druk van Eten voor de kleintjes, kleintjes van 0-4 jaar leren zelf eten is een volkomen nieuwe uitgave in de serie ‘Eten voor de kleintjes’. De informatie in eerdere uitgaven is inmiddels sterk verouderd.

Je kunt er gewoon alles in vinden wat je je eigenlijk ooit afvroeg over eten in combinatie met kleine kinderen. Van borstvoeding, naar bijvoeding (a la Rapley) tot complete dagmenu’s. Veel vragen van lezers van het vorige boek, vragen die ik mezelf wellicht ook had gesteld als ze al niet in het boek hadden gestaan.

Uitleg over eten en alles wat daarbij hoort; over het sociale aspect, over duurzaamheid van voedsel, het voedsel introductieschema, over wat nu echt gezond is en veel vernieuwde menu‘™s die je niet dagelijks tegenkomt. Wat mij betreft zou iedereen die een kindje verwacht, maar ook iedereen die al kleine kinderen heeft, dit boek moeten lezen.

Het Voedselintroductieschema

Mijn dochtertje Tara knijpt een stronk gekookte broccoli in haar knuistje fijn. Groene smurrie komt tussen haar vingers vandaan en valt op de tafel, die al bezaaid is met het oranje en groen van wortel en broccoli. Al smakkend en sabbelend brengt ze het naar haar mond, het meeste belandt op haar wang en kin. Mijn blik glijdt van Tara naar de uitdraai van het voedselintroductieschema van Stefan, dat achter haar op de koelkast hangt. Wat zal ik haar de volgende keer aanbieden?

Ik was meteen om: je baby de regie over wat hij of zij wil eten in eigen handen geven, spreekt me enorm aan. Tara stukjes eten aanbieden blijkt ook nog eens heel gezellig te zijn. Ik hoef haar niet eerst eten te geven, om vervolgens zelf nog te gaan eten. Dat een kind eten nog moet leren kennen en dat mijn melk voldoende voedingsstoffen bevat, geeft me de rust en het vertrouwen om haar in haar eigen tempo vast voedsel te laten ontdekken.

Daarbij heb ik steeds een opmerking van Stefan in mijn achterhoofd: mensen proeven met al hun zintuigen, zoals handen (voelen), neus (ruiken), ogen (kijken) en mond (tasten en proeven). Gaandeweg ontdek ik dat de Kleintjesmethode veel meer is dan je kindje eten geven. Het is een leerschool in vertrouwen.

Tara vertrouwen dat ze weet wat goed voor haar is en wat ze nodig heeft; en daarbij durven loslaten wat ik denk dat goed voor haar is en wat deskundigen beweren. Daar is voeding een onderdeel van, maar ik merk dat het zich uitstrekt naar alle andere vlakken van haar ontwikkeling: van leren kruipen en lopen tot de wereld en haar interesses ontdekken.

De rol van vertrouwen

We zitten nu in een andere fase van haar ontwikkeling. Maar nog steeds pluk ik dagelijks de vruchten van dat leerproces in vertrouwen. Ook nu durf ik erop af te gaan dat zij weet wat goed voor haar is en wat ze nodig heeft. Ze barst van het zelfvertrouwen. En haar gezonde eetlust? Hebben we zo’n lol en plezier beleefd aan borstvoeding en bijvoeding omdat ze van nature een goede eter is?

Vertrouwen nodig? Toen ik 14 jaar geleden voor het eerst over ouderschap en zwangerschappen begon te schrijven, was Stefan Kleintjes één van de eerste deskundigen die mijn pad kruiste. Hij had toen net een boek geschreven en bleek een expert op gebied van borstvoeding en gezonde voeding voor baby’s en kleine kinderen. Sinds 1979 is hij al actief als diëtist in de kindervoeding, dan kun je iemand na al die jaren toch wel een expert noemen.

Waarom dit boek een succes is

In dit boek geeft Stefan namelijk tips over gezonde voeding voor kinderen van 0 tot 4 jaar. Deze ‘Kleintjesmethode’ is erg kindvriendelijk, supergezond en respectvol naar het kind. Je baby bepaalt namelijk zelf waar hij aan toe is en welk tempo hij hiervoor nodig heeft. Kennismaking met eten wordt hiermee voor je baby, een groot feest. En dat hoort het natuurlijk ook te zijn. Uiteindelijk willen we niet alleen dat onze kinderen gezond eten, maar dat hij ook zoveel mogelijk lekker gaat vinden.

In dit boek vind je uitgebreide informatie vanaf het moment dat je kindje nog in je buik woont totdat hij zo’n jaar of vier is. Dus vanaf het allerprilste begin; het is immers ook tijdens de zwangerschap belangrijk dat je zoveel mogelijk kiest voor gezonde voedingsstoffen. Het boek staat vol gezonde, lekkere en eenvoudige recepten.

Als je weet dat Stefan Kleintjes lactatiekundige is en eigenaar van het platform borstvoeding.com is het niet zo verwonderlijk dat het eerste echte hoofdstuk over borstvoeding c.q. moedermelk gaat. Een uitgebreid hoofdstuk waar je zo’n beetje alle antwoorden kunt vinden op je vragen over borstvoeding. Verder besteed Stefan Kleintjes in dit boek aandacht aan de introductie van vaste voeding in het leven van je baby, geeft hij informatie over bepaalde voedingsproducten, bespreekt hij de problemen rondom voedselgevoeligheden en geeft hij strategische eettips.

Maar er is veel meer in dit boek te vinden, zo staat er bijvoorbeeld een uitgebreide fruit- en groentekalender. Hartstikke handig als je het liefst seizoensgebonden wil eten. Kortom, dit boek is absoluut een musthave voor alle jonge (aankomende) ouders.

Angst voor verslikken?

Een veelvoorkomende zorg bij ouders die starten met de Kleintjesmethode is de angst voor verslikken. Door afzetten en hoesten kunnen kindjes een stuk wat verkeerd valt zelf weer omhoog werken. Bij een papje lukt dat niet/moeilijker. Het ziet er soms wel heftig uit, maar je moet sowieso vertrouwen hebben in je kindje bij de nieuwe fase van vaste voeding. Dat is natuurlijk echt anders dan alleen melk.

Het is immers niet alleen een leerproces voor je kindje, maar ook voor jou! En hij/zij hoeft echt niet direct alles te eten wat er te vinden is. Het vertrouwen komt vanzelf :)

Wanneer hij het te grote stukje er dan uit gewerkt heeft, begint hij trots te grijnzen. Wij prijzen hem hier dan ook voor. Ik ben zelf juist verbaasd over hoe makkelijk het er ondertussen uit ziet. Ik denk echt dat er heel veel afhangt van hoeveel vertrouwen je als ouder hebt in het proces.

Stukjes aanbieden: tips

  • Glibberige dingen depte ik soms eerst wat droog met keukenrol zodat het makkelijker te pakken was, en als het moeilijk bleef qua eten (mango was hier altijd de culprit), gaf ik het pas later terug.
  • Wat ik nu als richtlijn aanhoud is dat de stukjes ongeveer zo klein zijn als erwtjes. Dat is kleiner dan de luchtpijp dus dan zou het de luchtpijp niet af kunnen sluiten. De stukjes zijn zo zacht dat ik ze tussen duim en wijsvinger kan pletten.
  • Verder nog een tip voor gladde stukjes; ik rasp van bv rode biet de kantjes af zodat het wat ruwer is.

Vroeg of laat breekt, na maanden uitsluitend borstvoeding geven, het moment aan waarop kindertjes en hun ouders gaan oefenen met het eten en aanbieden van vaste voeding.

Belangrijke principes

Een kind moet kunnen ontdekken en leren, heeft er baat bij zintuiglijk te worden gestimuleerd en uitgedaagd en het zal er van kunnen genieten onderdeel te zijn van de rest van het gezin en echt te mogen ‘meedoen’. Dat zijn zaken die ik ook verder in de opvoeding van groot belang vind, dus stukjeseten past in die visie. In die bijvoedingsvisie blijven borstvoeding en moedermelk overigens de normaalste zaak van de wereld.

Koemelk, geitenmelk en sojamelk, bewerkt of onbewerkt, zijn niet geschikt voor een jonge of oudere baby. Eten opdringen, niet iets anders geven, straffen, belonen en dergelijke leiden bijna nooit tot een ander eetpatroon. Maar het leidt er wel vaak toe dat het eten in een machtsstrijd ontaardt en dat je kind later eetproblemen ontwikkelt. Begin maar niet met prakjes.

Het naar binnen schuiven van gepureerd eten met een lepeltje heeft niets te maken met leren eten en bevredigt slechts jouw eigen onrust. Door je kind een toetje te beloven of het toetje te onthouden probeer je bepaald gewenst gedrag te stimuleren; je verbindt zo het eten met gedrag, liefde, omkopen en manipulatie. Daar is eten niet voor.

Een kind dat geen borstvoeding krijgt, heeft een grotere kans op het ontwikkelen van overgewicht op jonge en op latere leeftijd.

Je geeft je kind dus gezonde voeding en nee, dat is echt niet zielig! In de loop van de tijd worden het soms drie tot vier voedingen, met daarbij dus de troost- en knuffelvoedmomenten. Tot twee, drie of vier jaar kan dit zo blijven.

Kinderen die zichzelf mogen zijn, kinderen die gewaardeerd worden, kinderen die de wereld in hun eigen tempo mogen ontdekken, ontwikkelen eigenwaarde.

labels: #Ei

Zie ook: