Sperziebonen, ook wel bekend als slabonen, Franse bonen, haricots verts, herenbonen of prinsessenbonen, zijn een veelzijdige groente die op verschillende manieren bereid kan worden. Groene sperziebonen worden in de winkels ook wel verkocht onder de namen slabonen, Franse bonen of haricots vert, herenbonen of prinsessenbonen. Allemaal dezelfde naam voor dezelfde groente. Of je ze nu kookt, roerbakt, stoomt of in een salade verwerkt, met de juiste aanpak zet je een heerlijk gerecht op tafel. In dit artikel delen we handige tips en lekkere recepten om optimaal van deze groene groente te genieten.

Verse of Uit Blik?

Sperziebonen kun je ook in glazen pot of blik kopen. De sperziebonen die je in de winkel kunt kopen, vers of uit pot, worden vaak met de machine geoogst. Voor dit machine is het makkelijker als de bonen laag bij de grond groeien. Sperziebonen zijn soms te koop in pot, blik of diepgevroren uit het vriesvak in de supermarkt. Maar vooral in de zomermaanden worden sperziebonen meestal vers aangeboden, en dan is schoonmaken wel een vereiste. In dat geval hoef je de bonen alleen maar warm te maken zonder dat ze koken. Ook kun je deze groente uit blik of pot meteen verwerken in andere recepten.

Let wel, uit een pot of blik kunnen de sperziebonen direct gegeten worden, bij verse bonen kan dat niet. Ze zijn namelijk een beetje giftig, en ongekookt ook niet lekker. Ze bevatten van nature een licht giftig eiwit (een lectine) dat enkel door de bonen goed door en door te verhitten onschadelijk kan worden gemaakt. Datzelfde geldt voor diepgevroren verse sperziebonen.

Schoonmaken en Voorbereiden

Eerst moeten de bonen namelijk schoon gemaakt worden. Dit gaat eigenlijk bijzonder eenvoudig. Daartoe snijden we de kop en het kontje er af. Bij heel verse sperziebonen kun je de puntjes er ook af breken. Ook komt het bij verse snijbonen soms voor dat er draden aan de boon over de lengte lopen, precies waar de beide helften van de boon bij elkaar komen. Je kunt dit makkelijk weghalen door een lesje een de zijkant van de boon tegen het draadje aan te houden, en in één beweging de draden weg te halen. Daarna kunnen lange bonen in stukken gebroken worden, of met een mesje in stukken gesneden worden. Dit is overigens niet een verplichting. Spoel de boontjes eerst even goed af onder de koude kraan.

Sperziebonen Koken: De Basis

Sperziebonen koken is in de basis heel eenvoudig. Normaal gesproken worden sperziebonen gekookt, maar je kunt ze ook uitstekend roerbakken en wokken, stomen en in de oven bereiden. Daarnaast kun je er goed een salade mee maken. Doe schoongemaakte sperziebonen in een pan met ruim kokend water.Plaats de pan op het vuur en breng het water aan de kook. Voeg geen zout toe tijdens het koken, want dat maakt het velletje van de peul vaak wat taai. Bij sperziebonen koken hoef je overigens geen zout toe te voegen, zoals vroeger heel normaal was. Houd een kooktijd van 12 tot 16 minuten aan, afhankelijk van of je de bonen beetgaar of een beetje zacht wilt hebben. Kook de bonen in 12 tot 15 minuten gaar, afhankelijk van hoe zacht je de bonen graag wilt eten. Hoe langer je ze kookt, hoe meer kans je krijgt op taaie draadjes, dus je kunt de boontjes het beste net beetgaar koken.

Alternatieve Bereidingswijzen

  • Wokken en Roerbakken: Wokken en roerbakken is ook één van de snelste bereidingsmethoden. Ook hier is het van belang om de bonen eerst te koken, want rauw kunnen de bonen niet gegeten worden. Het is daarom handig om eerst kort de sperziebonen te koken. 6 tot 8 minuten volstaat. Breek de boontjes voor het koken in twee of drie stukken, zodat ze gemakkelijker roerbakken. Vooral in de Oosterse keuken worden sperzieboontjes vaak geroerbakt of gewokt. Dat gebeurt dan vaak in combinatie met groenten als Chinese kool, paprika, ui, prei, enzovoorts.
  • Stomen: Stomen is een goede manier om zoveel mogelijk voedingsstoffen en vitamines in groente te bewaren. Ook sperzieboontjes kun je prima stomen. Houd hierbij een kooktijd van 16 tot 18 minuten aan.

Hoe Kies Je Verse Sperziebonen?

Er zijn een paar simpele regels voor, en we beginnen met de sperziebonen die tegenwoordig verpakt in een dichte zak bij sommige supermachten liggen. De zak zit dicht, het is plastic waar je niet echt makkelijk door kunt kijken, en vaak liggen de zakken zonder koeling in het schap. De boon moet ver ogen, mag niet zacht of slap zijn, en geen plekken vertonen.

Bewaren van Sperziebonen

Verse sperziebonen kun je slechts gedurende 2 tot 3 dagen in de koelkast bewaren. Niet in een afgesloten zak, en zeker niet te koud, want dan ontstaan er snel bruine plekken. Verse sperziebonen kun je maar kort bewaren. Vier dagen in een open zak op een koele plek, twee dagen in de koelkast. Je kunt de bonen erg goed invriezen of wecken. Verse sperziebonen kun je ook uitstekend invriezen. Wel eerst de sperziebonen kort blancheren, enkele minuten in water zonder zout. Sperziebonen kun je ook uitstekend inmaken of wecken.

Recepten met Sperziebonen

Sperziebonen zijn heerlijk en kun je in veel gerechten gebruiken. Vooral in Indonesische maaltijden wordt de boon vaak toegevoegd. Er zijn talloze recepten te vinden voor ovenschotels met sperziebonen. Er is eigenlijk maar één zaak van belang, en dat is dat je niet vergeet om de sperziebonen voor te garen, bijvoorbeeld door ze te koken.

Recept 1: Oud-Hollandse Sperzieboontjes

De naam van sperziebonen is afgeleid van “aspergebonen”, naar de vergelijkbare manier van opdienen. De meest klassieke manier waarop je sperziebonen op tafel kunt zetten is als volgt. Kook de sperzieboontjes zoals hierboven aangegeven. Bestrooi ze na het afgieten met wat zout en nootmuskaat. Smelt dan vlak voor het opdienen een klontje boter over de boontjes.

Recept 2: Eenvoudige Sperziebonenstamppot

Neem voor vier personen 500 gram aardappelen, 300 gram sperzieboontjes, een klontje boter, scheutje melk, peper, zout en nootmuskaat naar smaak en 150 gram spekjes en/of een rookworst (naar keuze). Kook de aardappelen en maak er met de boter en melk puree van. Breek de sperzieboontjes in drie of vier stukken en kook of stoom ze zoals hierboven beschreven. Bak de spekjes uit en/of verwarm de rookworst zoals aangeven op de verpakking. Doe dan de sperzieboontjes en spekjes/in stukjes gesneden rookworst bij de puree en stamp deze tot een stamppot.

Recept 3: Sperziebonenstamppot uit de Oven

Bereid de sperziebonenstamppot zoals aangegeven in recept 2 hierboven. Verwarm de oven voor op 200 graden en vet een ovenschaal in. Doe hier de stamppot in en strooi hier enkele handjes geraspte (oude) kaas overheen.

Recept 4: Ovenschotel van Sperziebonen en Kabeljauw

Neem voor vier personen 700 gram sperzieboontjes, 500 gram verse kabeljauwfilet (of ontdooide diepvriesfilet), 300 gram kerstomaatjes, 8 tot 10 plakjes ontbijtspek, 3 teentjes knoflook, scheutje olijfolie, peper en zout en 300 gram rijst. Verwarm de oven voor op 220 graden, kook de rijst en kook de sperzieboontjes in 6 tot 8 minuten voor. Pers de knoflook en meng deze met enkele eetlepels olijfolie. Vet hiermee een platte, brede ovenschaal in. Leg in het midden van de schaal de kabeljauw en daaromheen de bonen en de tomaatjes. Besprenkel dit met wat olie en peper en zout naar smaak. Dek dit nu af met de plakjes spek (ze moeten net overlappen). Doe hier wat aluminiumfolie overheen en schuif het in de oven. Laat het in 15 tot 20 minuten gaar worden. Verwijder halverwege de folie; pas op voor hete stoom.

Recept 5: Zomerse Sperziebonensalade met Tonijn

Sperziebonen zijn uitstekend geschikt voor een lauwwarme maaltijdsalade, zoals een Gado-Gado of in een gevulde salade niçoise. Neem voor vier personen 600 gram verse sperziebonen, 200 gram kerstomaatjes, 3 hardgekookte eieren, 2 blikjes tonijn in water (naturel), 10 olijven, een flinke eetlepel kappertjes, 6 el olijfolie, 2 el balsamicoazijn, 1 el mosterd, peper en zout naar smaak. Breek de sperzieboontjes in drie of vier stukken en kook ze zoals hierboven aangegeven beetgaar. Snijd de tomaten in twee of drie stukken en de eieren in plakjes. Spoel de kappertjes even af en snijd de olijven in kleine plakjes. Laat de tonijn uitlekken. Doe de olie, azijn, mosterd, zout en peper in een slakom en meng ze. Voeg hier de groentes, eieren, tonijn en olijven aan toe en roer het geheel door elkaar. Maak het af met de kappertjes.

Tips voor Extra Smaak

Sperziebonen zijn misschien niet de meest sexy groenten, en worden nog vaak geassocieerd met een simpel AVG’tje. Daar leent deze lange groene boon zich gelukkig ook uitstekend voor, maar dan wel met een Culy twist. Favoriet op de redactie, want dit is een typisch voorbeeld van ‘minimale inspanning, maximaal resultaat’.

  • Knoflook: Voeg flinterdunne plakjes knoflook toe en bak het geheel nog een paar minuten tot de boontjes gaar zijn maar nog wel knapperig.
  • Sambal: In Indonesië staan sperziebonen in bijna elke warung op het menu. Soms sta je dan wel minuten lang in de fik van alle sambal. Het fijne is dat als je ze thuis maakt, je zelf kan bepalen hoe pittig je ze maakt.
  • Feta of Geitenkaas: Nee, niet die lobbige kaassaus die je moeder vroeger altijd maakte. Probeer eens feta of geitenkaas over je sperziebonen te verbrokkelen. Lekker met wat pijnboompitten of amandelen die je hakt terwijl je bonen koken of roosteren. Mmmm!
  • Salade: Ook koud zijn sperziebonen heerlijk te verwerken door een salade. Door wat klassieke vinaigrette toe te voegen aan je bonen heb je al een simpel maar verrukkelijk bijgerecht. Heb je nog pesto in de koelkast staan? Ook dat is een heerlijke dressing voor je sperziebonensalade! Of gebruik grove mosterd en honing.
  • Bacon: Want ja, alles wordt lekkerder met bacon. Denk maar aan de klassieker: haricot verts gerold in ontbijtspek. Maar ook sperziebonen met bacon en gele rozijnen is een verrassend lekkere combinatie.

labels: #Koken

Zie ook: