Heb je al eens brandnetels gegeten? Met dit recept voor brandnetelpannenkoeken met spekjes ga je ze vast vaker bakken!

Waarom brandnetels?

Brandnetels zijn heel gezond en smaken nog lekker ook. Ze bevatten flink vezels, mineralen & sporenelementen (20% van de droge massa!), vitaminen en antioxidanten zoals polyfenolen, carotenoïden, rutine, lignanen, quercetine, tannines, luteïne, sterolen. Ook bevat de plant serotonine, acetylcholine, histamine en mierenzuur. De bladeren, zaden en wortels hebben een hoge voedingswaarde.

Gedroogde brandnetel bestaat voor 30% uit eiwit en bevat mooie onverzadigde vetzuren, vooral in de zaden en wortels. En dan natuurlijk de rijkdom aan chlorofyl, zo belangrijk voor onze ontgifting en vitaliteit. En misschien nog goed te noemen dat het (best schaars in onze voeding) silicium voor sterke bindweefsels bevat.

De brandnetel is een uitmuntende bron van plantaardig ijzer. Er zitten onder andere de vitaminen A, C, B1, B2, B5, B11(foliumzuur) en vitamine E en K in.

Vroegere kruidengeneeskundigen verkondigden dat planten, die zo massaal in je omgeving voorkomen, je iets te bieden hebben. Dat was volgens hen geen toeval, maar een teken dat ‘je medicijn zich op een presenteerblaadje’ aanbiedt.

Als we het anders bekijken zouden we misschien blij moeten zijn dat er planten zijn die wel raad weetje met de grote stikstofhoeveelheden in de bodem. Vanwege de vele stikstof wordt de plant overigens ook door heel wat insecten bezocht die stikstof nodig hebben voor hun groei, ontwikkeling en overleving.

Gezondheidsvoordelen van brandnetel

Naast de voedingswaarde heeft brandnetel diverse gezondheidsvoordelen:

  • Hormoonbalans: Het draagt bij aan vermindering van PMS, overgangsklachten (vooral opvliegers), prostaatklachten en het stimuleert de melkafgifte bij vrouwen die borstvoeding geven. Mogelijk kan het zelfs bijdragen aan een verbetering van de vruchtbaarheid.
  • Ontstekingsremming: Verlaging van ontstekingsbevorderende stoffen (hs-CRP, IL6, Il8, cytokines etc.). Ontstekingsremming effecten zijn vooral onderzocht bij reumatoïde artritis, IBD, terugkerende blaasontstekingen en prostaatklachten.
  • Antibacteriële eigenschappen: Tegen zowel gram negatieve als gram positieve bacteriën zoals Bacillus cereus , Staphylococcus aureus , Klebsiella pneumoniae, Staphylococcus epidermidis en Escherichia coli. Dit maakt dat brandnetel ook kan bijdragen aan het voorkomen van een disbalans in onze darmen.

Brandnetels plukken en bereiden

Gebruik alleen de jonge toppen van de planten als ze nog geen bloemknopjes of bloemen hebben. Pluk ze op plaatsen waar geen auto’s rijden of honden uitgelaten worden. In het voorjaar kun je overal jonge brandneteltoppen plukken. Zoek wel een plek uit waar mensen niet dagelijks hun hond laten plassen en bij voorkeur ook een locatie die niet naast een drukke weg ligt. Want dan is er weinig gezonds aan :-).

Pluk en was brandnetels altijd met huishoudhandschoenen aan, van de brandharen kun je behoorlijk last hebben. Pluk de brandnetels met handschoenen aan en gebruik eventueel een schaar. Als je thuiskomt spoel je ze schoon onder de kraan en laat je ze even drogen op een schone theedoek. Maal de toppen van de brandnetels fijn in een keukenmachine. Als je die niet hebt, hak ze dan fijn met een koksmes.

Toch ‘geprikt’? Wrijf dan goed met de blaadjes van de dovenetel dat dooft de brand een beetje. PS; wist je dat je naast de brandnetel heel vaak weegbree of hondsdraf ziet staan? Heb je je onbedoeld geprikt aan brandnetels dan kun je een van deze planten fijnwrijven en over de jeukbultjes wrijven.

Was de brandnetels en blancheer ze 30 seconden in kokend water. Druk het overtollige vocht er goed uit.

De plant is een opruimer en kan daardoor ook flinke hoeveelheden zware metalen opslaan in zijn blad. Maar ook metalen als koper en zink. Deze zijn weliswaar nodig voor de menselijke gezondheid maar enkel in zeer kleine hoeveelheden. Dus pluk op zo schoon mogelijke plekken en overdrijf je inname niet.

Je kunt ze roerbakken, kort koken zoals spinazie en verwerken in soep, pannenkoeken, hartige taarten en omeletten. Brandnetelblad kun je prima als spinazievervanger gebruiken.

Brandnetelpannenkoeken recept met spek

Ingrediënten

  • Jonge brandneteltoppen
  • Spekjes
  • Pannenkoekenbeslag
  • Olijfolie of boter

Bereiding

  1. Verhit de helft van de olijfolie/boter in een ruime koekenpan.
  2. Bak de helft van de brandnetels met de helft van de spek ± 1 minuut.
  3. Schenk de helft van het beslag in de pan.
  4. Bak de pannenkoek bruin en keer hem als de bovenkant bijna droog is.
  5. Bak op dezelfde wijze nog 1 brandnetelpannenkoek met spek.

Vervang voor een pannenkoek zonder vlees de spek door kleine blokjes kaas. Harde geitenkaas, komijnekaas en extra belegen kaas smaken ook erg lekker in de pannenkoek.

In een beslagkom meng je de ingrediënten voor de pannenkoeken. Laat een koekenpan goed warm worden op het vuur, doe er een scheutje olie in en bak dan de pannenkoekjes een voor een.

Rol de pannenkoeken op en serveer ze op een groot bord of een houten plank. Deze hoeveelheid is voldoende voor ongeveer vijf pannenkoeken. Heb je er eentje over, bewaar hem dan gewoon opgerold in folie in de koelkast of in de vriezer.

Variaties op het pannenkoekenbeslag

Basis recept voor pannenkoekenbeslag

En om pannenkoekenbeslag te maken denken heel veel mensen denken nog steeds dat je ei en/of melk voor nodig hebt. Maar al jaren maak ik het basispannenenkoekenbeslag met boekweitmeel en water: glutenvrij, plantaardig en supermakkelijk. En soms voeg ik een scheut plantaardige melk toe aan het beslag.

Ingrediënten voor 4 pannenkoekjes

  • Een handvol grofgehakte bladgroente
  • 4-6 eetlepels boekweitmeel *)
  • Snuf zeezout
  • Water of melk indien te dik
  • Milde olijfolie of kokosolie

*) Ik gebruik graag boekweitmeel omdat ik glutenvrij eet. Maar rijstmeel, speltmeel, tarwemeel of notenmeel kan ook. Voeg bij notenmeel ook een binder aan je beslag toe zoals gemalen lijnzaad, gemalen chiazaad, maizena of arrow rootpoeder. Want notenmeel heeft weinig tot geen bindende eigenschappen.

Bereiding

  1. Pureer de bladgroente met een staafmixer met een klein scheutje water
  2. Meng in een beslagkom de meel, gemalen bladgroente en zeezout tot een lobbig beslag
  3. Te dik? Voeg wat water toe
  4. Te dun? Voeg wat meel toe
  5. Verhit een koekenpan, voeg een scheutje milde olijfolie of kokosolie toe en bak iedere kant van de pannenkoek ongeveer 4 minuten

Eiwitten toevoegen

Vaak voeg ik ook nog een extra eiwitbron toe aan m’n pannenkoekenbeslag zoals lupinemeel, hennepmeel of pompoenpitmeel. Heb je geen eiwitmeel: voeg dan wat zaden, pitten of noten toe als je de bladgroente pureert. Zelfs een restje gepureerde bonen kun je toevoegen; gebruik dan wel iets meer water in het beslag.

Belegtips

Ik vind een romige en/of vettige basis voor m’n beleg op een hartige pannenkoek heel erg lekker. Vaak is dat tahin of een notenpasta. Maar hummus is ook zeer favoriet bij mij. En daar bovenop doe ik een topping van wat ik op dat moment in de tuin en/of koelkast heb: komkommer, tomaat, paprika, plakjes courgette of wat rucola. In de herfst of winter zijn reepjes spicy geroosterde pompoen ook lekker als beleg. En vergeet ook vooral niet wat kruiden!

En een ábsolute must is een zuurtje. Op de foto zie je ingemaakte cucamelon. Maar augurk of courgette in het zuur of atjar kan ook. Of maak je darmen blij en doe wat zuurkool (wat extra probiotica!) als topping op je pannenkoek. Een zuurtje is in ieder geval echt nodig voor de balans.

Ik word heel blij van deze pannenkoekjes. Oergezonde pannenkoeken met gratis vitamines uit de natuur.

Andere toepassingen van brandnetel

Naast pannenkoeken, zijn er nog vele andere manieren om brandnetel te gebruiken:

  • Gekookt, in soepen, sauzen, stoofschotels, burgers
  • Geblancheerde/gepureerde brandnetelbladeren zijn heerlijk in een groene pesto of groene spread.
  • Maak je eigen kruidenthee eens. Met wat brandnetel en andere kruiden die je lekker vindt.

Brandnetel pesto

De pesto is heerlijk, een combinatie van basilicum met verse toppen van de brandnetel en vogelmuur.

Ingrediënten

  • Brandnetel
  • Vogelmuur
  • Basilicum
  • Pijnboompitten
  • Edelgist
  • Zeezout
  • Olijfolie

Bereiding

  1. Doe de pijnboompitten in een keukenmachine samen met het edelgist en zeezout.
  2. Mix dit tot een korrelig geheel.
  3. Dan kan de basilicum, brandnetel en vogelmuur erbij.
  4. Mix verder, daarna kan er olijfolie bij.

Veelgestelde vragen over brandnetels

"Stel dat er een hond overheen geplast heeft."

Ik snap dat mensen dat niet willen, dus op schone plekken plukken blijft de beste keuze. Maar wat ik hieraan nooit helemaal begrijp, is dat het gros van onze groenten en fruitsoorten in de supermarkt ‘bepist zijn met pesticiden’. Zie de PesticideEetwijzer. En dat het gros van de mensen dat blijft kopen, zelfs als er een -soms maar iets duurdere- biologische variant naast ligt. Dat lijkt me vele malen erger dan pies van een hond.

De tweede vraag die bijna altijd gesteld wordt, gaat over het nitraat in brandnetels.

We zijn natuurlijk jaren bang gemaakt voor nitraatrijke groente. Nu blijkt nitraat zelfs een voordeel te zijn, voor bijvoorbeeld bloeddrukverlagin Het voedingscentrum heeft dan gelukkig ook eindelijk dit advies gepubliceerd: “Uit de nieuwe analysegegevens blijkt dat het eten van nitraatrijke groente een verwaarloosbaar risico vormt voor de gezondheid. Daarom vervalt het advies om niet meer dan 2 keer per week nitraatrijke groente te eten.”

Andere "onkruiden" met potentie

Brandnetel is zeker niet het enige onkruid dat door menigeen verguisd wordt. Ik denk dat elke boer, teler, natuurbeheerder of tuinder nog wel een paar ‘lastpakken’ kan opnoemen. Denk aan zevenblad, heermoes, kweek, paardenbloemen, Japanse duizendknoop en de al eerder genoemde bramen.

Wat deze planten met elkaar gemeenschappelijk hebben: ze lijken bijna onuitroeibaar omdat ze over zoveel levenskracht en regeneratievermogen beschikken. Wat wij vaak vergeten is dat ze deze unieke kracht ook op de mens kunnen overbrengen.

Zou het niet fantastisch zijn als we weer van de nood een deugd gaan maken en deze kruiden weer gaan gebruiken als tonicum voor de mens die ze nodig heeft?

  • Kweekgras (Triticum Repens): Als thee of tinctuur hebben ze een uitgesproken werking op ‘systemen’ die door langdurige ziekte zijn uitgeput.
  • Braam (Rubus Fruticosus): als gemmo een veel ingezet middel bij osteoporose, botbreuken, pijnlijke bot-en gewrichtsklachten.
  • Paardenbloemblad en wortel: inzetbaar bij vocht vasthouden, lever- en gal problemen.

Referenties

  • Bhusal KK, Magar SK, Thapa R, Lamsal A, Bhandari S, Maharjan R, Shrestha S, Shrestha J. Nutritional and pharmacological importance of stinging nettle (Urtica dioica L.): A review. Heliyon. 2022 Jun 22;8(6):e09717. doi: 10.1016/j.heliyon.2022.e09717.
  • Abi Sleiman M, Younes M, Hajj R, Salameh T, Abi Rached S, Abi Younes R, Daoud L, Doumiati JL, Frem F, Ishak R, Medawar C, Naim HY, Rizk S. Urtica dioica: Anticancer Properties and Other Systemic Health Benefits from In Vitro to Clinical Trials. Int J Mol Sci. 2024 Jul 8;25(13):7501. doi: 10.3390/ijms25137501.
  • Ghorbanibirgani A, Khalili A, Zamani L. The efficacy of stinging nettle (urtica dioica) in patients with benign prostatic hyperplasia: a randomized double-blind study in 100 patients. Iran Red Crescent Med J. 2013 Jan;15(1):9-10. doi: 10.5812/ircmj.2386. Epub 2013 Jan 5.
  • Schöttner M, Gansser D, Spiteller G. Lignans from the roots of Urtica dioica and their metabolites bind to human sex hormone binding globulin (SHBG). Planta Med. 1997 Dec;63(6):529-32. doi: 10.1055/s-2006-957756.
  • Jaiswal, Varun, and Hae-Jeung Lee. 2022. “Antioxidant Activity of Urtica dioica: An Important Property Contributing to Multiple Biological Activities” Antioxidants 11, no. 12: 2494.
  • Randall C, Meethan K, Randall H, Dobbs F. Nettle sting of Urtica dioica for joint pain-an exploratory study of this complementary therapy. Complement Ther Med. 1999 Sep;7(3):126-31. doi: 10.1016/s0965-2299(99)80119-8.
  • Randall C, Randall H, Dobbs F, Hutton C, Sanders H. Randomized controlled trial of nettle sting for treatment of base-of-thumb pain. J R Soc Med. 2000 Jun;93(6):305-9. doi: 10.1177/014107680009300607.
  • Motamedi H, Seyyednejad SM, Bakhtiari A, Vafaei M. Introducing Urtica dioica, A Native Plant of Khuzestan, As an Antibacterial Medicinal Plant. Jundishapur J Nat Pharm Prod. 2014 Oct 11;9(4):e15904. doi: 10.17795/jjnpp-15904.
  • Maričić, B.; Radman, S.; Romić, M.; Perković, J.; Major, N.; Urlić, B.; Palčić, I.; Ban, D.; Zorić, Z.; Ban, S.G. Stinging Nettle (Urtica dioica L.) as an Aqueous Plant-Based Extract Fertilizer in Green Bean (Phaseolus vulgaris L.) Sustainable Agriculture. Sustainability 2021, 13, 4042.
  • Peterson, R.; Jensen, P. Effects of nettle urtica dioica water on growth and mineral nutrition of plants ii. pot culture and water culture experiments.
  • Ziaei R, Foshati S, Hadi A, et al. The effect of nettle (Urtica dioica) supplementation on the glycemic control of patients with type 2 diabetes mellitus: a systematic review and meta-analysis. Phytother Res.
  • Kregiel D, Pawlikowska E, Antolak H. Urtica spp.: Ordinary Plants with Extraordinary Properties. Molecules. 2018 Jul 9;23(7):1664. doi: 10.3390/molecules23071664.
  • Groot handboek geneeskrachtige planten/ Dr. Geert Verhelst.

labels: #Recept #Pannenkoeken #Pannenkoek

Zie ook: