Brood is een van de meest verspilde voedingsmiddelen in Nederland. Volgens Samen Tegen Voedselverspilling worden wekelijks 60 miljoen boterhammen verspild, wat circa 4 boterhammen per persoon is. Of zoals ik het onlangs bij het Voedingscentrum las: dat huishoudens wekelijks zo’n 2 miljoen kilo aan diverse broodsoorten van de afvalbak kunnen redden.

Omgerekend zijn dat 2,5 miljoen broden per week. Zoveel brood verspillen is helemaal niet nodig, want brood bewaren kan prima, als je het maar op de goede manier doet. De eerder genoemde aantallen zijn bizar als je er goed over nadenkt. En dat terwijl er dus genoeg manieren zijn om vers brood te bewaren. Heb je toch oud brood in de kast liggen? Dan kan je daar ook tal van lekkere gerechtjes mee maken.

Hoe brood het beste te bewaren

Een vers brood kun je zeker 3 dagen bewaren in een afgesloten broodzak die je in een broodtrommel legt. Hoe minder zuurstof bij het brood komt, hoe beter. Als je je brood zacht wilt houden, werkt een plastic zak beter. Voor een knapperige korst werkt papier beter, maar dan wordt het brood wel weer sneller oud. Er bestaan ook speciale brooddozen waarbij je geen zak meer nodig hebt.

Na deze 3 dagen is het brood veelal nog steeds prima te eten, maar wordt het wel droger en muffer. Maar dat is dan het moment dat je er broodgerechten mee kunt maken. Ben je een kapjesmens, net als ik? Eet die dan gelijk op! Want deze blijven vaak alleen op dag 1, als het brood echt knettervers is, lekker krokant. En heb je nou het idee dat je altijd brood over hebt na 3 dagen, koop dan eens een tijdje wat minder brood. Bijvoorbeeld een halfje in plaats van een heel brood. Soms kopen we ook gewoon te veel en daar weet ik alles van, want dat was bij ons ook altijd het geval.

Brood invriezen in katoenen zak

Brood invriezen is de beste tip om het lang goed te houden en het blijft een maand goed in de vriezer. Vers brood kun je direct na aankoop invriezen. Dit kun je doen in de zak die vaak al om het brood heen zit. Maar invriezen kan ook in een katoenen broodzak. Ingevroren brood blijft dus tot 1 maand goed in de vriezer, maar de smaak en kwaliteit kan na 2 weken achteruit gaan, volgens een bakker die ik hierover heb gesproken. Het begint dan toch al een beetje droger te worden, maar de voedingsstoffen blijven wel bewaard. Als je een heel brood invriest, moet je dat hele brood ook ontdooien om het te kunnen eten.

Losse, bevroren sneetjes zijn vaak in 10 - 15 minuten ontdooid in de ochtend als je het gelijk wilt eten. Ik leg er altijd een doek of keukenpapiertje over tijdens het ontdooien zodat het niet droog wordt tijdens het ontdooien. Maar je kunt ook bevroren boterhammen smeren en in je lunchtrommel leggen, tegen de tijd dat je gaat lunchen zijn ze dan wel ontdooid.

Mijn sporttrainer Vanessa gaat zelfs nog een stapje verder. Zij smeert ’s avonds voordat ze naar bed gaat bevroren boterhammen en legt die afgedekt in de koelkast. Iedereen vindt weleens wat oud brood in haar broodtrommel. Denk aan een half stokbrood na een barbecue, 2 croissantjes die nog over zijn van het ontbijt, maar vooral die paar sneetjes die nog in de zak zitten maar die echt te oud zijn om zo te eten.

Wat te doen met oud brood

Gelukkig kan je heel veel doen om oud brood weer lekker te krijgen. En lukt dat allemaal niet? Is je brood echt te oud om zo te eten? Stop ze in de broodrooster, gril ze in een grillpan of bak ze even met een beetje olie in een koekenpan. Je oude brood verandert daardoor snel en gemakkelijk in heerlijke toast. Ook met oud stokbrood dat hard geworden is, kan je alle kanten op. Maak het stokbrood een beetje nat en piep ‘m 5 minuten op in de oven op 200 graden. Dit schijnt ook goed te werken met Turks brood.

Wil jij oud brood verwerken in recepten? Supergoed idee, dat gebeurt in Huize Kookt ook regelmatig! Zo staat hier regelmatig een Croque madame van oud stokbrood op het menu en worden er af en toe lekkere Brioche wentelteefjes met gerookte zalm, avocado en ei gemaakt. Bij Samen Tegen Voedselverspilling zag ik ook nog goede tips voor een broodpizza, broodquiche en hoe je zelf paneermeel kunt maken.

Alternatieven voor plastic broodzakken

In de strijd tegen het plastic is een goed advies over een mogelijke vervanging heel fijn. Een lezeres van onze Nieuwsbrief, Leonie M., wees ons op de broodzak van Broodnodig. Hoewel we grote voorstanders zijn van alles wat plastic kan vervangen, is onze ervaring met stoffen broodzakken dat het brood toch snel oud wordt.

De belofte dat dat bij deze broodzak anders is, maakt nieuwsgierig. Tijd voor een grondig onderzoek. De naam van deze broodzak is 'Broodnodig Broodzak' van Broodnodig®. Broodnodig heeft een broodzak ontworpen die 100% gerecycled is en bespaar je ook nog een op heel wat plastic zakjes. Twee vliegen in één klap.

De Broodnodig Broodzak

Het is een broodzak met een rol en kliksluiting, waarin je vers brood kunt bewaren, meenemen of invriezen. De belofte van de fabrikant is dat met deze broodzak het brood wel vers blijft. Volgens de fabrikant combineert deze zak gemak, hygiëne en duurzaamheid.

De duurzaamheid is gewaarborgd doordat elke broodzak:

  • gemaakt is van 5 gerecyclede plastic flessen, voedselveilige, niet-giftige RPET-drinkflessen (altijd BPA-vrij)
  • gemiddeld 300 plastic zakken per jaar bespaart
  • de mechanische productie die CO₂-uitstoot verlaagt
  • bedrukt is met milieuvriendelijke, vegan folie

Het moet gezegd worden, door de dubbele voering en de kliksluiting blijft het brood inderdaad luchtdicht verpakt. Dit is echt anders dan bij andere broodzakken, die we eerder probeerden. De prijs is dan ook wel een stuk hoger (15,95 euro ipv 10 euro). Maar dat is het wel waard.

Wat ook praktisch is, is het verstelbare formaat. Alle soorten broden passen erin, behalve natuurlijk een stokbrood. De zak is gemakkelijk op te vouwen en mee te nemen. De rol en kliksluiting is te gebruiken als handvat, dus neem de broodzak mee als shopper.

Misschien toch maar twee aanschaffen: één om het brood te halen en één om het in te bewaren. Om het brood te halen, kun je natuurlijk ook goedkopere alternatieven nemen. Deze broodzak kan dan in de (niet plastic, retro) boodschappentas blijven, terwijl die van Broodnodig dienst doet als bewaar en invries zak.

Nog een voordeel is dat de zak relatief makkelijk schoon te houden is. De voering is glad, waardoor de broodkruimels er zo uitrollen. Keer de zak binnenste buiten en klop hem natuurlijk in de tuin uit (voor de vogeltjes). Je hoeft de zak niet te wassen, maar wil je dat wel, dan is een handwas met lauwwarm water prima en ook aan te raden: niet alleen milieuvriendelijker, maar ook handiger vanwege de metalen gesp die je wasmachine kan beschadigen.

En ja, de broodzak is ook te gebruiken voor het invriezen van fruit, snacks en etenswaren, maar dat hebben we nog niet geprobeerd. Een ecologischer alternatief: De nieuwe Elicious herbruikbare broodzak is gemaakt van natuurlijke GOTS gecertificeerde katoenmix met een gemakkelijk te sluiten trekkoord. Bovendien heeft deze zak een TPU zachte kunststof binnenvoering, welke BPA-vrij is, voedselveilig recyclebaar en biologisch afbreekbaar binnen 3-5 jaar (indien ooit weggegooid). Dat in tegenstelling tot gerecycled plastic, dat uiteindelijk niet afbreekbaar is. Deze broodzak hebben wij nog niet getest.

Kosten en verkrijgbaarheid

De BrandNewCake Broodzak is te bestellen bij bol voor € 15,95 of bij Het Wereld Natuurfonds voor € 18,95. De niet luchtdicht af te sluiten katoenen alternatieven zijn verkrijgbaar via bol voor circa 10 euro.

Alternatieve katoenen broodzakken: Bag-again

Een andere optie is de katoenen broodzak van Bag-again. Deze zak is makkelijk te sluiten met een soepele sluitband en behoudt de smaak en kwaliteit van je brood. Met deze fijne broodzak behoud je brood zijn smaak en blijft 2 dagen knapperig in de broodtrommel. Gesneden brood van de bakker zal wel altijd eerder uitdrogen.

Ook invriezen van brood gaat prima in deze katoenen zak. Allereerst is deze zak bedoeld om mee te nemen naar de bakker om er je brood in te laten verpakken. Dat scheelt weer plastic afval. Want plastic is niet gemaakt om weg te gooien natuurlijk. Verder is het een prima manier om je brood in te bewaren. Brood wat je in plastic bewaard kan eerder schimmelen. In deze fijne zak zal het eerder droger worden dan beschimmelen.

Ingevroren brood, wat in een plastic zak wordt ontdooit kan wel eens soppig worden door het smeltwater wat zich onder in de zak verzameld. Sommige mensen vinden dat het brood snel uitdroogt in deze zak. Dat is vooral een kwestie van smaak en natuurlijk wat voor brood je er in stopt.

Tips voor het gebruik van katoenen broodzakken:

  • Als je geen broodtrommel gebruikt, leg dan een theedoek over de gevulde broodzak.
  • Als het voorgesneden brood is; zorg dat de sneetjes zo veel mogelijk tegen elkaar blijven en laat de kapjes zo lang mogelijk zitten.
  • Zelfgebakken of ongesneden brood? Snijd het brood doormidden en snij dan de boterhammen af vanuit het midden. Leg dan de twee helften brood weer tegen elkaar.

De katoen is 100% ecologisch geteeld en heeft het GOTS certificaat. Dat betekent dat de hele productieketen voldoet aan strenge sociale en duurzaamheidseisen. Dus geen pesticiden bij de productie van de katoen en ongebleekt dus geen giftige kleurstoffen. De bag-again® broodzak wordt in India gemaakt. Door echte vakmensen met liefde voor het product.

Af en toe even binnenstebuiten keren en de kruimels er uit schudden volstaat. Is hij echt vies geworden? Wassen in de wasmachine op maximaal 40 graden of op de hand met koud water. Hij is gemaakt van onbehandeld katoen en zoals bekend is kan dat krimpen.

Multifunctioneel

En; wist je dat je deze broodzak trouwens ook prima kunt gebruiken als zakje om je kleine vuile was in te bewaren als je een paar dagen op stap gaat? Of je schoenen of sokken in te doen in je koffer?

Op zoek naar een neteldoek of kaasdoek? Torn 1 naadje los en je hebt een doek van 60 x 45 cm om vloeistof mee te zeven.

Je hebt al gauw wat meer zakken nodig. 1 in je tas voor mee naar de bakker, 1 in de broodtrommel en 1 in de vriezer. Daarom zijn ze per 3 stuks extra voordelig.

Ervaringen met katoenen broodzakken

Wij gebruiken katoenen broodzakken van AH. Ik doe 5 dagen met een brood en bewaar het in een plastic zak om uitdrogen te voorkomen. Op dag 3 gaat het in een katoenen zak om schimmel te voorkomen. En dat lukt prima zodat het op dag 4 weer in een plastic zak beland. Ik maak broden van 1600 gram. Dat is voor mij alleen.

Brood bewaar ik gesneden in een plastic zak in de vriezer. Voor gebruik even plakjes ontdooien en zo eten wij altijd vers brood.

Zelfgebakken brood bewaren

Er gaat niets boven de smaak van lekker vers brood, zeker als u het zelf gebakken heeft. Natuurlijk wilt u dat brood dan ook graag zo lang mogelijk heerlijk vers houden. Als u het niet goed verpakt loopt u de kans dat het droog of taai wordt. Daarom is het, zeker als u bakt met natuurlijke melen en granen zonder toevoegingen, slim om u te verdiepen in de wijze waarop u uw brood het best bewaart.

De basis van het bewaren van brood

Brood verliest na het bakken langzaam vocht. Dat proces kunt u niet stoppen, maar u kunt het wel vertragen. De grootste vijanden van vers brood zijn lucht, vocht en temperatuurwisseling. Dat klinkt ingewikkeld, maar het komt neer op het volgende:

  • Laat uw brood altijd volledig afkoelen na het bakken.
  • Bewaar het daarna op een koele, droge plek. Leg het niet in de koelkast, want daarin droogt uw brood sneller uit.
  • Kies voor een ademende verpakking, zoals een linnen zak, een katoenen theedoek of een houten broodtrommel.

Waarom niet in de koelkast?

Het lijkt logisch om vers brood koel te bewaren, maar brood wordt juist sneller oud in de koelkast. Bij lage temperaturen stolt het zetmeel in uw brood namelijk sneller, waardoor uw brood droog en kruimelig wordt. U kunt het dus beter bewaren op het aanrecht, als u het tenminste goed heeft verpakt.

Brood bewaren in plastic? Liever niet

Uw brood bewaren in een plastic zak bij kamertemperatuur is geen goed idee. Het plastic sluit uw brood volledig af en dat zorgt ervoor dat het al snel zompig of slap wordt. Bij warm weer kan er zelfs condens ontstaan in de zak, wat schimmel bevordert. Zeker bij zelfgebakken brood zonder conserveermiddelen is dat echt een risico.

Uw brood dan maar in de koelkast leggen met een plastic zak is ook geen ideale oplossing. Brood droogt in de koelkast sowieso sneller uit en plastic helpt daar amper tegen. Sterker nog, plastic geeft uw brood juist een rubberachtige textuur. Plastic zakken gebruiken in de vriezer is wel mogelijk, maar bij voorkeur alleen tijdelijk. In de vriezer ontstaat geen condens, maar uw brood droogt ook daar langzaam uit. U moet daarom ook dan zorgen voor een goede afsluiting van de zak.

Duurzame en praktische alternatieven voor plastic

Veel mensen willen het liefst helemaal geen plastic meer gebruiken voor het bewaren van hun brood en dat vinden we een goed streven. Maar hoe pakt u het dan aan? Er zijn gelukkig diverse duurzamere alternatieven:

  • Herbruikbare siliconenzakken (voor een heel brood is 35 x 45 cm groot genoeg)
  • Glazen of RVS-dozen met een goed sluitend deksel
  • Bakpapier tussen de plakken brood, in combinatie met een afsluitbare bak
  • Bijenwasdoeken (maximaal 1 à 2 dagen op kamertemperatuur, kan niet in de vriezer)
  • Linnen broodzakken of katoenen doeken

Brood bewaren in linnen of katoen

Een goede manier om uw brood te bewaren is in een linnen broodzak of een katoenen doek. Dit materiaal ademt goed en houdt uw brood knapperig zonder dat het te snel uitdroogt. Als u het daarin gewikkeld heeft, kunt u uw brood ook bewaren in een broodtrommel van hout of keramiek. Kiest u liever voor een papieren zak? Dat kan, maar dat is eigenlijk alleen geschikt voor de eerste dag. Daarna droogt uw brood al snel uit. U kunt het wel met de papieren zak in een afsluitbare trommel bewaren. Dan blijft uw brood iets langer goed.

Brood bewaren in de diepvries

Uw brood bewaren in de vriezer is natuurlijk ook een geweldige manier om het langer goed te houden. Zoals we al aangaven, is het invriezen van brood in plastic zakken een goede optie, maar alleen als u dat tijdelijk doet en de zakken goed afsluit, om uitdroging te voorkomen.

Als u uw brood invriest om het langer te kunnen bewaren, snijdt u het brood dan vooraf in boterhammen of grotere stukken en vries het per portie in. Als u bakpapier gebruikt tussen de stukken brood of boterhammen kunt u heel simpel alleen ontdooien wat u nodig heeft.

De verschillen per broodsoort

Niet elk brood is hetzelfde, en dus ook niet hoe u het bewaart:

  • Zuurdesembrood bewaren: Dit brood blijft van nature iets langer goed. Bewaar het in een doek of broodzak en vries het op dag twee in als u het later wilt gebruiken.
  • Glutenvrij brood bewaren: Deze broodsoort droogt sneller uit. Als u het niet dezelfde dag opeet is het verstandig om het na het afkoelen direct in te vriezen.
  • Brood met noten, zaden of pitten: Brood met dit soort toevoegingen kan sneller ranzig worden, vooral bij warm weer. Ook hier geldt het advies: vries het snel in als u het niet binnen één à twee dagen opeet.
  • Kleine broodjes: Kleinere stukken brood drogen sneller uit dan grote broden. Daarom kunt u ze het best luchtdicht bewaren, of per stuk invriezen.

Wat als u uw brood wilt beleggen voor de volgende dag?

Als u elke ochtend weinig tijd heeft en uw belegde boterhammen al de avond van tevoren maakt, verpakt u die dan luchtdicht in een bakje met wat bakpapier ertussen. Gebruik bij voorkeur droog beleg zoals kaas of vleeswaren en vermijd tomaat of komkommer - dat maakt uw boterhammen zompig. Brood met kaas of worst zorgt vaak voor slappe korsten en het vet ervan trekt in het brood. Vooral jonge kaas kan wat zurig gaan ruiken of smaken na een nacht.

Bewaar de belegde boterhammen in ieder geval in de koelkast en eet ze binnen twaalf uur op als u echt van de smaak wilt genieten.

Praktische tips

Hieronder volgen enkele praktische tips om je brood langer vers te houden:

  • Koop vaak vers brood
  • Bewaar de broodzak in een afgesloten broodtrommel
  • Gebruik de sluiting van de zak om deze goed dicht te houden, ook in de vriezer
  • Leg een theedoek over de zak om het brood langer vers te houden

Onderhoud van de katoenen broodzak

De Bag-again® broodzak kan gewassen worden op lage temperaturen. Er zit een waslabel in de zak. Let op dat de zak een beetje kan krimpen na het wassen, daarom is hij ruim genoeg gemaakt zodat er ook na eventuele krimp nog een brood in past. Het makkelijkst is om de broodzak met de hand te wassen en aan de waslijn te drogen. Het is niet nodig om de zak na elk gebruik te wassen. Schud eenvoudig de broodkruimels eruit en gebruik de zak opnieuw.

Bag-again: Een duurzame keuze

De Bag-again broodzak is gemaakt van GOTS-gecertificeerd biologisch katoen. Dit betekent dat er onafhankelijke controle is op de arbeids- en sociale omstandigheden in de fabriek en op het productieproces. Door katoenen broodzakken te gebruiken kunnen we een enorme hoeveelheid plastic afval verminderen. Afval voorkomen is altijd beter dan recyclen, en een katoenen broodzak is een logische, duurzame keuze.

De Bag-again broodzak is verkrijgbaar in twee maten:

  • L-maat: geschikt voor een heel brood (busbrood)
  • S-maat: perfect voor een kleiner brood of een half brood

labels: #Brood

Zie ook: