Na een aantal maanden overgeslagen te hebben deed ik deze maand weer eens mee met de foodblogswap. Je maakt een recept van een toegewezen blog, geeft er een eigen draai aan en publiceert het in de afgesproken week. Het is een leuke manier om nieuwe blogs te ontdekken en eens iets te maken wat ik niet zo snel zelf zou verzinnen of juist iets te maken wat al heel lang op mijn nog eens te maken lijstje staat. Ik kreeg Zoet en verleidelijk toegewezen, een blog met de meest heerlijke zoete baksels. De recepten lezen lekker, de foto’s zien eruit om in te bijten en ik wilde bijna alles wel gelijk maken.

Ik twijfelde een beetje tussen de ontbijtkoek en de creme brulee. Het maken van ontbijtkoek of kruidkoek stond al een tijd op mijn verlanglijstje en omdat ik toevallig had ook roggemeel zonder speciaal doel gekocht had besloot ik dat het de ontbijtkoek zou worden. De ontbijtkoek moet 2 dagen liggen om de smaken goed in te laten trekken en op de dag dat we eindelijk konden proeven had ik vergadering op het werk. Ik besloot de koek mee te nemen en er dan later nog 1 te bakken om foto’s te kunnen maken. Dan kon ik de tweede keer ook mooi het recept iets naar mijn hand zetten. Dat bleek overbodig.

De ontbijtkoek was heerlijk en het viel dan ook niet mee een toevoeging te verzinnen. De toevoeging ontstond uiteindelijk spontaan doordat ik gevriesdroogde buffalo’s (larven van de buffalokever) had gekocht. Daar wilde ik natuurlijk direct iets mee maken en aangezien de nootachtige smaak van de larven me goed leek te combineren met de kruidige ontbijtkoek heb ik ze eroverheen gestrooid. Ik had ze er ook door kunnen doen, maar ik verwachtte dat niet iedereen in mijn omgeving zomaar een hap larven zou eten. Op deze manier kan iedereen proeven zonder insekten te hoeven eten.

Terug naar de ontbijtkoek. Het beslag was snel gemaakt en rook al gelijk fantastisch door alle kruiden die erdoorheen gaan. Uiteraard kon ik me niet beheersen en heb direct toen de koek afgekoeld was een plakje geproefd. Dat smaakte al uitstekend, een echte ontbijtkoek smaak, maar dan kruidiger en verser. Ik pakte de ontbijtkoek in plasticfolie en aluminiumfolie en liet hem 2 dagen rusten. Het uitpakken was spannend; zou het niet een kleffe massa zijn geworden? Gelukkig pakte dat letterlijk goed uit. De buitenkant was donkerder en een heel klein beetje plakkerig geworden en de smaak was nog intenser dan voor het inpakken.

Recept voor Ontbijtkoek met Insecten

Ingrediënten:

  • Roggemeel
  • Zuiveringszout
  • Specerijen (naar smaak)
  • Keukenstroop
  • Honing
  • Water
  • Gevriesdroogde buffalo's (larven van de buffalokever)

Bereiding:

  1. Verwarm de oven voor op 160°C.
  2. Zeef het roggemeel, het zuiveringszout en de specerijen bij elkaar in een grote kom.
  3. Doe de keukenstroop, honing en het water in een steelpan en verwarm het mengsel zachtjes.
  4. Roer goed tot er een glad en egaal gekleurd mengsel ontstaat.
  5. Bak de koek in ca.
  6. Wikkel de koek goed in meerdere lagen huishoudfolie en doe hem in een goed afgesloten trommel.
  7. Laat de koek zo minstens twee dagen rijpen.
  8. Strooi de gevriesdroogde buffalo's over de koek voor het serveren.

Insecten in Voeding: Een Duurzame Toekomst?

Per januari ‘23 is het toegestaan insectenmeel te gebruiken in voedingsmiddelen zoals brood- en pasta. De ecologische voetafdruk van deze insecten is behoorlijk: voor elke kilo huiskrekels is er 1,7 kilo voer nodig en de methaanuitstoot is vergelijkbaar met zo’n 20% van de uitstoot die vrijkomt bij de productie van rundvlees.

Overigens staan mensen ook niet te springen om insecten te eten: volgens een enquête van de Food Standards Agency met 1.930 respondenten, gaf 67% aan dat zij onder geen omstandigheid eetbare insecten zouden willen proberen. Ook de Wageningen Universiteit heeft een systematische review naar acceptatie van alternatieve eiwitten gedaan. Alle plantaardige eiwitbronnen worden breder geaccepteerd dan dierlijke alternatieven voor vlees.

Peulvruchten, zoals bonen en linzen, komen als beste uit het onderzoek. Kijk of het V-Label Keurmerk op het product dat je wilt kiezen staat, ook je favoriete voedingsmiddelen. Naast dat het V-Label geen krekels als ingrediënt accepteert, wordt er ook een laag dieper gekeken of het product echt vegetarisch of veganistisch is. Géén V-Label? Lees op de ingrediëntenlijst of er insecten- of krekelmeel in verwerkt is.

Ga niet af op alleen een claim vegetarisch of vegan van de producent zelf. Producenten kunnen zelf namelijk nog (incorrecte) claims op hun verpakkingen zetten! Bij producten zonder ingrediëntenlijst, zoals brood van de bakker, zal je het bij de bakker of producent zelf moeten navragen. Heb jij wel een product gevonden waar het krekelpoeder in zit? Help ons meer voorlichting geven, o.a. Hulp in de vorm van donaties, lid worden of vrijwilligerswerk kunnen wij als structureel onderbezette en overvraagde Vegetariërsbond in deze tijden goed gebruiken. Meld je aan bij onze nieuwsbrief, en je ontvangt twee keer per maand o.a.

Insectenmeel in Brood: Feiten en Fabels

Vraag een kind hoe zijn boterham gemaakt is en je zal termen horen als bakker, molen en graan. Maar insecten? Nee, die horen niet in het rijtje thuis. Toch horen we steeds vaker dat insecten in ons brood verwerkt zouden zitten. Een cracker met krekelmeel, een brood met meelwormen of een stokbrood met sprinkhanen. Niets is minder waar!

Bij Bakker Klink (en bij iedere andere ambachtelijke bakker in Nederland) is het brood gemaakt van graan. Tarwe, spelt en al die andere soorten. Allemaal graan en geen insecten. De verwarring komt doordat sinds februari 2022 de Europese Unie het toestaat om meelwormen, krekels en sprinkhanen commercieel te gebruiken in menselijk voedsel. Voorwaarde is wel dat dit duidelijk vermeld wordt op het etiket.

Op alle vlakken blijft de voedingsindustrie zich ontwikkelen. En dat kunnen we alleen maar ondersteunen. Want al lopen misschien de rillingen van over je rug bij het idee; er zitten zeker voordelen aan het gebruik van insecten als voedsel. Insecten zijn veel duurzamer om te kweken dan vlees. Er is er weinig ruimte nodig en de uitstoot van broeikasgassen ligt een stuk lager. Ook zijn insecten qua voedingswaarde gelijkwaardig aan vis, rundvlees, kip en varkensvlees.

Ze zijn rijk aan eiwitten en zo een goede alternatieve bron van eiwit. Hoe deze alternatieve eiwitten in de toekomst gebruikt zullen gaan worden blijft nog even de vraag. Overigens is het gebruik van insecten in onze voeding niets nieuws. Alle rode kleurstof die gebruikt wordt in de voedingsmiddelenindustrie voor bijvoorbeeld de rode M&M’s, wordt gemaakt van bladluizen.

Als klant van Bakker Klink kunt u gerust zijn. Want wat onze producten betreft kunnen we duidelijk zijn. Wij gebruiken GEEN insectenmeel in onze brood- en banketproducten. Wij houden vast aan bakker, molen en graan. Gewoon zoals het hoort.

Ongedierte in Voorraden: Hoe te Bestrijden?

Vindt u beestjes in de voorraden kruidenierswaren in uw keukenkastjes, dan zijn er voorraadaantastende insecten in het spel. Die leven van zetmeelrijk voedsel als meel, brood, koekjes, pasta, bonen, gedroogde vruchten, kruiden en chocolade. De rijstmeelkever tast voorraden op verschillende manieren aan. Enerzijds verontreinigt hij het product met zijn uitwerpselen, vervellingshuidjes, cocons en overblijfselen. Anderzijds schimmelen aangetaste kruidenierswaren eerder, veranderen ze soms van kleur en krijgen ze een muffe tot zure geur.

Het product is dan niet meer eetbaar en kunt u het beste weggooien. Doe dit zo snel als u het merkt, zodat overige verpakkingen hopelijk gevrijwaard blijven. Controleer alles goed op sporen en gooi geopende verpakkingen bij twijfel weg. Het insect kan al in het product zitten in de vorm van eitjes en dan is het een kwestie van tijd dat ze uitkomen. Het wijfje van de rijstmeelkever kan per jaar honderden eitjes leggen.

Bij de juiste omstandigheden ontwikkelen ze zich in 4 stadia. Van ei tot larve, tot pop tot volwassen dier. De kever ontwikkelt zich razendsnel bij hogere temperaturen en heel traag bij lagere temperaturen, dus u zult vooral in de zomer last van dit ongedierte hebben. Bij een temperatuur onder de 20 graden staat de ontwikkeling zelfs helemaal stil, dus u kunt overwegen uw voorraden in de koelste kamer in huis te bewaren.

Het kan ook helpen de producten in luchtdichte, harde verpakkingen te bewaren, ze eten zich namelijk met groot gemak door papieren verpakkingen heen. Naast de rijsmeelkever komen er nog 2 soorten meelkevers in Nederland voor, die uiterlijk sterk op elkaar lijken. De kastanjebruine rijstmeelkever (Tribolium casteneum) en de grote rijstmeelkever (Tribolium destructor).

Het wijfje van de graanklander boort een gaatje in een graankorrel en legt hierin een ei. Waarna zij dit dicht met een afscheidingssubstantie. De uitgekomen larve vreet de korrel vervolgens leeg en zo vermindert zowel de hoeveelheid als de kwaliteit van het aangetaste product. Ook raakt de voorraad verontreinigd door de kevers, larven en uitwerpselen.

De larven zorgen voor veel knaagschade in producten. Daarnaast raakt het product vervuild met uitwerpselen, vervellingen en cocons. De volwassen dieren veroorzaken schade doordat zij zich door verpakkingen heen boren. De meelmot is de meest voorkomende mot die zich tegoed doet aan voorraden.

De motten gedijen het best bij temperaturen rond 20 graden. Alleen de larven tasten producten aan. Zoals meel, bloem, havermout, cacaobonen, granen, noten, gedroogde groenten en fruit en katten- en hondenbrokken. Naast materiaalverlies worden de producten verontreinigd met uitwerpselen, dode motten en spinsels. Ook kan het voorkomen dat zich schimmel op het product vormt.

Tegenover Het Parool zegt Bastiaan Meerburg van het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD) dat meegereisde eitjes van de meelmot niet schadelijk voor de gezondheid zijn. Het levert u hooguit wat extra eiwitten op. Toch is het geen echt fris idee om deze beestjes in uw voeding te hebben. Dus Meerburg geeft als tip een pak aangetaste havermout in de vriezer te leggen, zodat eitjes en larven gedood worden.

Eigenlijk vindt een besmetting met voorraadaantastende insecten vrijwel altijd plaats voor u het product in huis haalt. Dat kan in de fabriek zijn, maar ook bijvoorbeeld in de supermarkt. Controleer de verpakking daarom bij thuiskomst liefst voor u het in uw voorraadkast bij uw overige producten plaatst.

Het nadeel is dat de insecten in het ei-stadium nauwelijks met het blote oog te zien zijn. Daarom kan het helpen het nieuwe product in een luchtdichte en harde verpakking op te bergen. Komen de eieren eenmaal uit, dan zult u ze sneller herkennen, als minuscule larven.

De Dutch Cricket Farm: Krekels Kweken in Nederland

Dutch Cricket Farm staat in grote letters op een loods in Barneveld. Binnen verwacht je direct insecten te zien, maar de loods lijkt eerder op een warenhuis vol rekken. In die rekken staan groene containers, met een klein rond raampje. Pas als je door het raampje kijkt, zie je krekels rondkruipen.

"Het gaat om een gesloten kweeksysteem dat is ontwikkeld door een Fins bedrijf", legt eigenaar Koos van Hamersveld uit. "Van watersysteem tot voedingssysteem, alles wordt automatisch geregeld. Je hebt er dus bijna geen omkijken naar." Het kweekproces start met de eitjes van volwassen moederkrekels. De kleine krekels die uit de eieren komen, heten pinheads.

"Die gaan van de kraamkamer naar de volautomatische kweekunit en worden uiteindelijk na ongeveer 35 dagen geoogst en direct ingevroren", vertelt hij. Van Hamersveld keek de kunst van het krekelkweken in Finland af bij EntoCube, een bedrijf dat al in 2014 is opgericht.

Samenwerken in de krekelbusiness is heel normaal, aldus de Barnevelder. "Deze markt moet je niet alleen proberen open te breken. In Nederland zijn er ongeveer tien bedrijven die hetzelfde kweeksysteem hebben en dezelfde protocollen. Ze zijn allemaal klein begonnen en werken samen."

Krekels kweken is zo complex nog niet. Klanten vinden is dat wel. Zo verkochten zowel Lidl, Jumbo als Albert Heijn producten met insecten, maar omdat de vraag niet groot genoeg was verdwenen ze weer uit het schap.

"De markt hier moet nog helemaal opengebroken worden. Zeker als het om de complete insecten gaat, al dan niet gekruid, beginnen Nederlanders er niet aan. Wat de boer niet kent, dat eet die niet. Maar ik denk wel dat er een markt is voor krekels in poedervorm. Dat kan in allerlei voedingsproducten zoals brood, pasta en koekjes verwerkt worden", zegt Van Hamersveld.

Europese Regels en Toestemming

De Europese Unie staat commercieel gebruik van insecten formeel toe sinds 2022, al lieten sommige Europese landen waaronder Nederland de verkoop al eerder toe. Insecten vallen in Europa onder de Novel Food-verordening. Per soort en verwerking moet toestemming gegeven worden. In 2022 werd toestemming gegeven voor de treksprinkhaan, de gele meelworm, de huiskrekel en de larven van de graanschimmelkever. In januari 2023 kwam daar ontvet poeder van huiskrekels bij.

Het Insectenkookboek: Recepten met Insecten

Arnold van Huis, emeritus hoogleraar tropische entomologie aan de Wageningen Universiteit bracht in 2012 met Marcel Dicke Het Insectenkookboek uit, vol met recepten. Hij wijdt zich al zijn hele leven aan het bestuderen van insecten. "De smaak van krekels of meelwormen omschrijven? Dat is lastig. Het zijn smaken op zich", zo zegt Van Huis. "Je moet er wel iets mee doen. Vlees zonder kruiden smaakt ook niet. Al hebben sprinkhanen en krekels wel meer smaak van zichzelf dan meelwormen. Hoe hoog de voedingswaarde is? Moeilijk te zeggen. Het hangt van diverse factoren af. De productiemethode, het voedsel dat de insecten hebben gekregen, de hoeveelheid licht bij het kweekproces, het tijdstip van de oogst, enzovoort."

Insecten worden nu met name gekweekt als diervoer, zegt Van Huis. "Dat neemt een behoorlijk snelle vlucht. Als menselijk voedsel blijft het in Europa nog wat achter. Als het om eten gaat, zijn we vrij conservatief. Maar ik denk wel dat ook de consumentenverkoop toe zal nemen, zeker nu binnen Europa steeds meer insectenproducten en hun verwerkingen worden goedgekeurd."

Weerstand Tegen Insecten Eten

Slechts 20 tot 25 procent van de Europeanen heeft geen moeite met het eten van insecten, zegt Van Huis. De bezwaren zitten volgens hem puur tussen de oren. Het heeft niets te maken met voedingswaarde of veiligheid. "Allergische reacties kunnen wel een probleem zijn. Insecten behoren net als garnalen tot de geleedpotigen en hun allergie-opwekkende eiwitten lijken sterk op elkaar.

Zowel Van Huis als zijn collega Marcel Dicke, mede-auteur van Het Insectenkookboek, eten regelmatig insecten. "Het is niet alleen een rijke bron van eiwitten, maar ze zijn ook heel rijk aan zink. Dat is een belangrijk mineraal voor je gezondheid. Als je een tekort hebt, kun je allerlei problemen krijgen, zoals een slecht functionerend immuunsysteem", zo vertelt Dicke.

De ecologische voetafdruk van insecten is dus veel kleiner dan van varkens- en rundvlees. Er zijn tweeduizend soorten insecten die wereldwijd worden gegeten, aldus Dicke. "In China, Colombia en Kenia heb ik gesmuld van heerlijk klaargemaakte insecten. Wij zijn in Europa opgevoed met het idee dat je ze niet eet."

Dat is volgens Dicke ook de reden dat insecten in Europa onder de Novel Food-verordening vallen. "Het is compleet veilig, wereldwijd eten miljarden mensen het. Er is ook niets vreemds aan. Maar het is onbekend, dus heeft Europa de lat hoog gelegd. Maar we maken wel vorderingen. In 2014 stelde een lid van de Europese Commissie nog dat ze nooit toestemming zouden geven."

Goedkeuringstraject Kost Veel Tijd en Geld

Van Huis: "Het duurt een paar jaar voordat er goedkeuring van de EFSA en de Europese Commissie komt. En zo'n traject kost bedrijven honderdduizenden euro's. Er zijn allerlei testen nodig. Je weet dan wel dat het absoluut veilig is, al zouden ze het proces van mij mogen versnellen."

Insecten worden nu vaak vermalen in dierenvoeding. Maar het is veel zinniger om als consument direct insecten te eten, zo zegt hij. "Beter dan die insecten eerst aan een kip te voeren en dan de kip op te eten. Bovendien kun je een insect helemaal opeten, zeker wanneer het nog een larve is. Bij een kip of varken gooi je de helft weg."

Wereldwijd eten honderden miljoenen mensen insecten, volgens de Wereldlandbouworganisatie. In Nederland is dat nog geen procent, schat Van Huis in. "Het meeste insectenpoeder gaat nu naar huisdieren, zoals honden en katten, 17 procent naar visvoer en nog geen tien procent gaat naar eten voor consumenten."

Buffalo Wormen Recept

Daarom deze keer een receptje waarin zogeheten Buffalo wormen zijn verwerkt. Dit zijn de larven van de buffalokever, deze hebben een nootachtige smaak. Geroosterd erg lekker met bijvoorbeeld wat pittige pinda’s.

Ingrediënten:

  • Buffalo wormen
  • Halloumi kaas
  • Olie
  • Knoflook
  • Verse koriander
  • Brood
  • Sla

Bereiding:

  1. Snij de halloumi kaas in plakken van ongeveer 1 cm dik.
  2. Doe in een schaaltje wat olie en pers hierboven de teentjes knoflook uit.
  3. Hak wat verse koriander fijn en doe dit bij de olie en knoflook.
  4. Steek een maat grotere rondjes uit het brood en rooster deze voorzichtig boven het vuur.
  5. Scheur wat slablaadjes af en was deze goed.
  6. Vet een skillet (gietijzeren koekenpan) licht in en rooster de buffalowormen kort. Let op: zodra er een nootachtige geur vrijkomt zijn de buffalo wormen klaar.
  7. Grill de Halloumi rondjes op de barbecue of op een rooster boven het vuur. Let goed op dat de kaas niet door het rooster heen smelt.
  8. Leg een blaadje sla op een broodrondje, daarboven op de gegrillde halloumi.

Het eten van insecten betekent dat je even over je eigen weerstand heen moet stappen, als je dat lukt dan ontdek je een compleet nieuwe culinaire wereld vol nieuwe mogelijkheden. Lijkt het je nu echt niets??

labels: #Brood

Zie ook: