Aan brood is zout toegevoegd, ongeveer 0,35 gram zout per boterham. Toch raden diëtisten meestal aan om gewoon brood te blijven eten, omdat het een basis voedingsmiddel is. Brood levert onder meer koolhydraten, een belangrijke brandstof voor het lichaam. Bovendien is brood een belangrijke bron van jodium, essentieel voor een goede werking van de schildklier. Bakkers gebruiken speciaal zout met extra jodium, ook wel bakkerszout genoemd.

Waarom Brood Zonder Zout?

Eet je toch liever brood zonder zout? Je kunt dit bestellen bij de bakker. Je kunt het ook zelf bakken. Let er dan wel op dat je voldoende jodium binnen krijgt. Er zit ook jodium in zuivelproducten en in vis.

Vandaag de dag weten we dat we zout nodig hebben, maar dat we al snel te veel zout binnen krijgen, dus heeft zoutloos brood een gezondheidsvoordeel. Het is daarom helemaal geen gek idee om eens een brood zonder zout te bakken, ben je er eenmaal aan gewend dan wil je niets anders meer!

Toscaans Brood Zonder Zout: Een Historisch Perspectief

Elk land heeft zo zijn eigen brood, zo ook Italië. Ons Hollandse brood wordt gemaakt van bloem (van tarwe, spelt of een ander graan), gist, water en zout. In Toscane (en een gedeelte van Umbrië) is dat echter anders: daar gebruikt men geen zout in het brood. De reden dat men brood zonder zout eet is niet gebaseerd op redenen van gezondheid maar meer op de historie van de streek.

Gedurende de 12e eeuw was Toscane constant in strijd met Pisa (ja, die van die toren), en Pisa was de leverancier van zout aan Toscane. En omdat Pisa de Florentijnen (Florence was de belangrijkste stad in Toscane) graag zo veel mogelijk dwars wilde zitten, besloten ze een boycot in te stellen; geen zout meer voor Florence. De prijs van zout steeg zo hard dat brood met zout erin onbetaalbaar werd en dus besloten de Florentijnen om dan maar brood zonder zout te gaan bakken. En wat bleek: als je er eenmaal aan gewend bent dan is brood zonder zout erg lekker! En beter nog: het beleg dat je er op legt smaakt beter.

In Toscane eet men, behalve ham en salami, heel graag gezouten vlees, en dat smaakt erg goed met zoutloos brood. Zo goed zelfs dat de broodbakkers in Pisa zelf ook brood zonder zout gingen bakken, en dat nog steeds doen vandaag de dag. Het zoute vlees compenseert het gebrek aan zout in het Toscaanse brood, en samen vormen ze een perfecte smaak combinatie.

Recept voor Toscaans Brood Zonder Zout

Voor de meeste Toscaanse recepten geldt: ze zijn eenvoudig, gebruik goede ingrediënten en je zult jezelf verbazen over de smaak van je gerecht.

Ingrediënten

  • 500 gram bloem (patentbloem, “00”)
  • 15 gram natuurlijke gist (of 7 gram droge gist)*
  • 250-300 gram water

*Voor gist geldt: dit is afhankelijk van het soort gist dat je gebruikt. Hoe minder gist je in je brood stopt hoe lichter het brood te verteren is. Gebruik de aangegeven hoeveelheden gist voor een rijstijd van 2 uur, als je tijd hebt en je kunt je gist 18 uur laten rijzen (in de koelkast!) gebruik dan slechts 10% van de aangegeven hoeveelheid gist.

Bereiding

  1. Mix gist met wat van het water, als je droge gist gebruikt meng je dit door de bloem
  2. Maak een deeg van bloem, gist en water
  3. Kneed het 10-15 minuten met de hand, hoe langer je kneedt hoe lichter het brood wordt
  4. Laat het deeg nu minimaal 2 uur rijzen, afhankelijk van de gebruikte ingrediënten zal het deeg nu verdubbelen of zelfs verdrievoudigen in volume
  5. Verwarm nu je over voor op de maximale temperatuur van je oven
  6. Zet je oven op de stand waarbij geen lucht in de oven wordt geblazen, indien mogelijk. Traditioneel wordt Toscaans brood in een houtoven gebakken, en om het juiste effect te krijgen is een oven met een ventilator erin niet geschikt (een broodbakmachine heeft geen ventilator en is daarom prima geschikt voor het bakken van dit brood)
  7. Trek het deeg wat uit elkaar tot een plat brood dat goed in de oven past
  8. Bak het brood nu 20 minuten (zonder tussentijds de oven te openen) op de hoogste stand, daarna verlaag je de temperatuur naar 180 graden °C totdat het de kleur bereikt die je wilt hebben (lichtbruin). Toscaans brood is krokant aan de buitenkant en zacht aan de binnenkant.

Variaties op het Toscaanse Brood Zonder Zout

  • Ciabatta: Als je het Toscaanse brood platter maakt, krijg je een ciabatta met meer korst en minder zachte binnenkant.
  • Volkoren: Gebruik volkorenbloem voor een gezondere variant.

Recepten met Toscaans Brood

Toscaans brood wordt veel gegeten met vlees zoals ham en salami. Het is ook heerlijk met olijfolie of als bruschetta: dunne plakken brood met olijfolie en zout van de grill. Verder wordt het gebruikt in soepen zoals Ribollita, Pappa al Pomodoro en Panzanella.

Zelfgebakken Zoutarm Brood

Je kunt de broodmaaltijd minder zout maken door te kiezen voor beleg met minder zout. Kaas met minder dan 1,5 gram zout per 100 gram is een goede optie. Over het algemeen geldt: hoe ouder de kaas, hoe zouter. Maak eventueel je eigen beleg, zoals zoutarme groentespreads.

Zelf Zoutarm Brood Bakken

Brood zonder zout kun je zelf maken, bestellen bij de bakker of kopen in een groene bio winkel. Vaak moet je het even 1 à 2 dagen van tevoren bestellen. Het beste is echter om zelf je brood te bakken. Waarom? Omdat je dan altijd heerlijk brood zonder zout, of brood met minder zout kan bakken.

Een broodbakmachine is even een investering, maar verdient zich snel terug. Op de broodbakmachine van Moulinex zit een functie brood zonder zout. Het mooie van zelf brood bakken is dat je de hoeveelheid zout zelf kan aangeven die je erin verwerkt, en je kan dus ook helemaal geen zout meer toevoegen. Wat je wel kan doen is lekkere zaden en pitten toevoegen, sesamzaadjes, zonnebloempitten.

Basisingrediënten

Brood bakken is simpel, je hebt alleen meel, water, olie en suiker nodig.

Tips

  • Tip: suikervrij brood maken kost tijd.
  • Wanneer je een grote vriezer hebt, kun je het brood goed invriezen.
  • Het brood is in mijn beleving vaak meer vullend dan het brood uit de supermarkt.

Zelfgebakken Zoutarm Brood: Recept

Hoeveelheden voor één brood (ca 18 sneetjes):

  • 500 gram meel
  • 320 ml halfvolle melk
  • 2 eetlepels olijfolie
  • snufje suiker
  • 1 ei
  • 1 theelepel gedroogde gist

Bereidingswijze

Het brood kan in een broodbakmachine of in een gewone oven worden gemaakt. Gebruik een mengeling van meerdere granen voor het meel, geen gewoon wit meel. De hoeveelheid gedroogde gist is ongeveer één theelepel. Wil je een variant? Maak er een zoet brood van met rozijnen of krenten, maar gebruik dan wat meer suiker.

Natrium/Zout Berekening

Het recept bevat volgens onderstaande berekening 254 milligram natrium. Om het vergelijkbare zoutgehalte te berekenen doe je het natriumgehalte x 2,5. Dus hier geldt 254 x 2,5 = 635 milligram ofwel 0,635 gram zout.

Het vermelde natrium/zoutgehalte is een indicatie! Gebruik je zelf bij het bereiden van het gerecht andere (hoeveelheden) ingrediënten of eet je iets meer óf minder, dan zal dat de natriumhoeveelheid die je inneemt beïnvloeden!

Ingrediënt Hoeveelheid Gewicht Na per 100 gram Bevat Natrium
Meel, tarwe 500 gram 500 gram 5 mg 25 mg
Melk, halfvol 320 ml 320 gram 42 mg 135 mg
Olijfolie 2 eetlepels gram 0 mg 0 mg
Suiker snuf ~ gram 0 mg 0 mg
Ei 1 stuks 60 gram 153 mg 92 mg
Gist, gedroogde 1 theelepel 3 gram 50 mg 2 mg
Totaal natrium 254 mg
Natrium per boterham 14 mg

labels: #Recept #Brood

Zie ook: