Water bedekt maar liefst zeventig procent van de aarde. Voor de mens vormde dit soms een barrière. Wereldwijd zijn er talloze bruggen te vinden, waarvan velen tot de verbeelding spreken.

Amsterdamse Koffiehuizen: Broodjes en Meer

Toen De Hoek in 1954 opende, telde Amsterdam nog tal van koffiehuizen: eenvoudige plekken waar arbeiders hun dag begonnen met een broodje en een bakkie, soms aangevuld met iets sterkers. Décor was in die tijd geen prioriteit. Het belangrijkste was dat een blind paard er geen schade kon aanrichten. Sindsdien is er veel veranderd in Amsterdam, maar Koffiehuis De Hoek is altijd zichzelf gebleven.

Bij mooi weer is het een heerlijke plek in de 9 straatjes: ons terras aan de Prinsengracht. Enkele tafels staan zelfs pal aan het water, op de vleugels van de brug die officieel de ‘Reesluis’ heet. Als je bij leven iets betekent in Amsterdam, dan wordt er misschien wel een straat naar je vernoemd, een brug of zelfs een stadion. Maar je hebt het pas écht gemaakt als je naam prijkt op de lunchkaart van Koffiehuis De Hoek. Jets koffie, de uitsmijter Engin, Abs Pannenkoek, het broodje Sander… Bijzondere bestellingen, vernoemd naar bijzondere mensen.

In 1987 namen Harry en Laura het Koffiehuis over. Na ruim 30 jaar hard te hebben gewerkt besloten zij dat het mooi was geweest. Wij - Ruby en Iris - hebben op dat moment het Koffiehuis van onze ouders overgenomen.

De Ambachtelijke Bakkerij Out in Ouderkerk aan de Amstel

De klassieke bakkerij van de familie Out aan Kerkstraat 1 in Ouderkerk aan de Amstel is een rijksmonument en gevestigd in een prachtig pand met topgevel uit de 18e eeuw. Samen met de Kerkbrug, het Historisch Museum en de Amstelkerk vormt dit een prachtig dorpsgezicht. Op deze idyllische plek wordt al ruim 400 jaar brood gebakken. De bakkerij is zelfs ouder dan de Kerkbrug (of Korte Brug: 1649). Je kunt er dagelijks (van maandag t/m zaterdag) terecht voor een heerlijke broodje of iets lekkers voor bij de koffie.

Al begin 1600 moet op dezelfde plaats een bakkerij zijn geweest. Er is dan sprake van een 'brood-, koek- en beschuitbakkerij annex tapperij'. De oudst bekende bakker is Bruijn Claesz, die als buurman wordt genoemd in een transportakte van de Portugees-Israelitische Begraafplaats. De bakkerij is in de eeuwen daarna vele malen in andere handen overgegaan.

Het oudste zichtbare deel van het pand dateert uit de 18e eeuw. Zichtbaar is ook dat het pand daarna heel vaak is aangepast aan de veranderende behoeften van generaties bakkers. De laatste grote verbouwingen dateren van 1918, 1967 en 1971. Boven de winkeldeur is een mooi stukje glas-in-lood te zien n.l. het bakkerswapen: een gekroonde krakeling. In de winkel is de originele Bakkers Beschuitbus uit 1918. In 1967 wordt een nieuwe, specifieke broodbakkerij gebouwd aan de achterkant. In 1971 was de winkel aan de beurt.

De restauratie wordt gedaan in samenwerking met de architect N. Philippona uit Broek in Waterland, expert in historische panden. Oude balken werden weer zichtbaar gemaakt. De etalages kregen weer hun oude stijl terug. Deze restauratie heeft ervoor gezorgd dat de bakkerij weer de ambachtelijke, historische allure van weleer met zijn houtsnijwerk en antieke toonbank terugkreeg.

Wat we nu zien als de voorkant van de bakkerij was voor 1649 de achterkant. De huidige Kerkstraat was een sloot met een pad erlangs, die de begraafplaats scheidde van de bakkerij. De voorzijde was aan de kant van de kerk (nu: Amstelkerk). Daar liep een weggetje dat naar een zgn. kwakel - een smalle hoge voetbrug over een vaart - voerde.

Op 27 april 1897 namen Johannes Adrianus Out en Anna Nooij de bakkerij over van bakker Kohlwey. Toen Johannes in 1908 overleed zette Anna de bakkerij voort samen met haar de zoons Kees en Ko. Anna overleed in 1918. Kees en Ko gingen eerst samen door. Nadat de broers hadden vastgesteld dat het beter was als ieder zijn eigen weg zou zoeken, zette Ko de zaak alleen voort. In 1952 nam Jan, de zoon van Ko, de bakkerij over. In 1977 komt Hans in de zaak. Sinds januari 1989 is de bakkerij eigendom van Hans en zijn vrouw Wil.

Ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan kreeg de bakkerij het predicaat 'Hofleverancier' uitgereikt. In dat jaar verscheen ook een Jubileumboek: 100 Jaar Bakkerij Out. In 2011 is dochter Jacqueline ook in het bedrijf opgenomen om als 5e generatie het bedrijf voort te zetten. Sinds 27 april 2012 - toen het bedrijf 115 jaar bestond - is ze mede vennoot geworden.

Bertram & Brood: Een Moderne Bakkerij met Geschiedenis

Maandagmorgen half negen: terwijl heel arbeidzaam Nederland, c.q. Hilversum, met frisse tegenzin aan de nieuwe werkweek begint, lopen de klanten, en zitten de gasten af en aan, bij ‘Bakkerij Bertram & Brood’. De zaak is recent helemaal opgeknapt, waarbij de muur van een gang is weggehaald, waardoor er meer ruimte en licht is gekomen. Aan de zijwand hangen drie houten borden met wat er zoal te bekomen is bij ‘B&B’, geschreven in fraai gekalligrafeerde letters, die we ook terugzien op het bord op straat en dat aan de achterwand. Bij het aanschouwen van de inrichting krijg ik aangename nostalgische associaties met een knus café, met hout, sfeervol licht en vertrouwde warmte.

De man die hier namelijk baas boven bakkersbaas is, is Joost Verhaaren (“met dubbel a, want mijn voorvaderen waren slecht in spelling”), geboren april 1973 te Wessem, een dorpje ‘onder een brug over de Maas in Noord-Limburg’. Hij werd getogen in het Brabantse Dongen. Hij heeft één zus, die bijna professioneel ‘wereldreiziger’ is en in Nieuw-Zeeland woont. Zijn ouders leven nog: zijn moeder was/is een zorgzame huisvrouw; zijn vader leeft al tijden in Frankrijk.

Na de middelbare school ging Joost studeren in Groningen. Hij behaalde het propedeuse geschiedenis, maar ging daarna over naar de studie ‘Beleid en bestuur in Internationale organisaties’. Dat verliep niet naar wens: na vier jaar studie was hij ‘nog maar twee jaar opgeschoten’. Er moest iets grondig veranderen, besefte hij. Dus toog hij naar Amsterdam, ‘waar altijd alles gebeurde’, en vond er meteen een baantje bij de Bijenkorf. En: een vriend! Bij de Bijenkorf ging Joost aan de slag in restaurant ‘La Ruche’ (Frans voor ‘Bijenkorf’). In de elf jaar dat hij daar werkte, klom hij op tot leidinggevende van zowel dat restaurant als nog twee cafés in de beroemde Dam(rak)zaak, waarbij hij wel zestig medewerkers onder zich had: “Best pittig.”

Maar toen hij op zeker moment een personeelsfeestje voor zo’n duizend medewerkers, staf en directieleden mocht organiseren, deed hij dat ‘vrijwel uit de losse pols’. Hoewel het feest een groot succes was, realiseerde hij zich dat hij niet meer werd uitgedaagd. Toen hij ‘herboren’ terug was gekeerd in Mokum, ging hij aan de slag bij de catering van de Beurs van Berlage. Via zijn huidige partner Roy kwam Joost in contact met Stefan, de toenmalige baas van deze ‘Bertram en Brood’.

Omdat de winkel destijds, rond 2012, niet zo lekker draaide, vroeg Stefan hem om hier bedrijfsleider te worden. “Ik had na mijn wilde Amsterdamse jaren eigenlijk niet zo’n zin om aan de slag te gaan in een ‘Gooisch winkeltje’, maar het bleek al snel een gouden greep.” Vorig jaar werd hij eigenaar. Met Roy woont hij op de Havenstraat, werkt vijf tot zeven dagen per week; zijn favoriete hobby is lunchen en dineren met vrienden.

De naam ‘Bertram’ (een achternaam overigens) komt van een fameuze bakkersonderneming die ooit begon in Amsterdam en diverse Noord-Hollandse filialen had, onder wie deze zaak, waar u elke dag vers brood kunt bekomen! In feite is ‘Bertram’ alleen nog een vertrouwde naam. Joost is van zins om ergens volgend jaar de naam van zijn winkel om te zetten in ‘Joost en Brood’.

Hij heeft het hier zeer naar zijn zin: “Dagelijks komen honderden mensen over de vloer, van wie de meeste vaste klanten; zij waarderen onze service, de kwaliteit van onze producten, de muziek en de relaxte sfeer. Overigens: de verhouding winkel en horeca bij deze ‘Joost Bertram’ is qua omzet ongeveer drie staat tot één.

Hij wordt bijgestaan door zo’n vijftien man/vrouw personeel, onder wie drie vaste krachten. Op zaterdag vooral veel beginnende tieners, die hij de kneepjes van het vak graag aanleert. Zijn leergierige jongelui ‘coacht’ hij in diverse opzichten richting volwassenheid, soms met leuke persoonlijke contacten tot gevolg. Zij staan niet alleen maar achter de toonbank, maar gaan ook naar de zittende klanten toe, wat het contact en de ontspannen sfeer vergroot.

Achter de zaak zit een kleine bedrijfsruimte, met een gloednieuwe vriescel. Er worden dagelijks originele en lekkere broodjes bereid -de meeste van eigen recept-, belegd met verse ingrediënten. De ingrediënten van alle belegde broodjes komen van collega-winkeliers op de Gijsbrecht. Joost: “Wij doen heel bewust zaken met vooral collega’s op deze straat , die stuk voor stuk topkwaliteit leveren, zoals Slagerij de Kroes en Vishandel van Middelaar (‘eersteklas zalm voor een prima prijsje!’). Elke week staat er een prachtige bos bloemen van ‘de Binderij’. Op deze manier lever je wederzijds de beste service en kwaliteit, terwijl je tegelijk de band met medeondernemers verstevigt.

Heel bijzonder is dat zijn winkel ELKE DAG geopend is! Alleen op 1 januari is de tent dicht, maar de andere 364 dagen zijn de deuren geopend! Dus ook op bijvoorbeeld Koningsdag, Eerste en Tweede Kerstdag, met Pasen en: op alle zondagen! Hij pleit voor een andere indeling en bestrating, meer fleur en kleur, dus een frisser aanzien. “Een beetje zoals ik zelf heb gedaan met de winkel: grondig opfrissen! Goed voor de Gijsbrecht, met al zijn fantastische, bevlogen ondernemers!

labels: #Brood

Zie ook: