Rijst is de meest gegeten graansoort ter wereld. Vooral in de armere landen is het een veel gegeten product. Het is van nature glutenvrij. Als je het koopt en er zeker van wilt zijn dat er ook geen sporen van gluten in zitten, is het belangrijk dat je gecertificeerd glutenvrije rijst koopt. Omdat er in fabrieken waar rijst verwerkt wordt, ook vaak andere (wel glutenhoudende) producten verwerkt worden, is er grote kans op kruisbesmetting.

Rijst bestaat in allerlei vormen, soorten (rassen) en maten. In de loop van de tijd is het een cultuurgewas geworden met vele varianten. Er is witte, rode, bruine rijst. De korrels kunnen dik zijn, dun, lang of rond. Ook kunnen de korrels worden gemalen tot meel en daarna gezeefd tot bloem. Ook bestaat er kleefrijst die o.a. gebruikt wordt in sushi en poké-bowls.

De Bestanddelen van een Rijstkorrel

Als we nader bekijken uit welke onderdelen de korrel bestaat, zien we de kiem, het endosperm en zemelen. De kiem, oftewel de kern, zorgt voor de nieuwe plant. Die zit vol goede voedingsstoffen. Het bevat de kracht om een nieuwe plant te laten ontstaan tijdens het kiemproces. Het endosperm, dat is het vruchtlichaam, zit vol met koolhydraten (zetmeel) en een klein beetje eiwit. Dit endosperm bevat de reservestoffen die nodig zijn voor de eerste groeifase na het ontkiemen. Daaromheen zit een vlies, de zemelen.

Witte rijst is ontdaan van kiem en zemelen. Dan houd je dus puur zetmeel over. Bruine rijst verzadigt vele malen meer dan de witte omdat het de kiem en de zemelen nog bevat. Alles is dan nog intact. Als je voor rijst kiest, kies dan voor volkoren. Dit is hetzelfde als zilvervliesrijst.

Rijst en Gezondheid

Je hoort wel eens dat rijst een dikmaker is en dat je er diabetes van krijgt. De vraag is of dat wel helemaal klopt. De mensen in de landen waar het veel gegeten wordt, zijn vaak helemaal niet dik. Het blijkt dat het van groot belang is wat je erbij eet, en welke portiegrootte je hanteert.

Rijst heeft een hoge Glycemische Index. Door die hoge GI en het schommelen van de bloedsuikerspiegel heeft het ook een hoge dooreetfactor. Misschien heb je ook wel eens gemerkt dat je na een rijstmaaltijd heel snel weer honger krijgt. Dit heeft te maken met die schommeling van de bloedsuikerspiegel. Om het pieken van de bloedsuikerspiegel te temperen, kun je vetten en eiwitten bij de rijst eten.

Door het integreren van rijst in de Westerse leefstijl, samen met alle ongezonde producten erbij, is het wel degelijk een dikmaker. Het eten van veel rijst is niet direct de oorzaak van de kinderen met ‘rijstbuikjes’ in armere landen. Dat ligt iets genuanceerder. Door het eten van eenzijdige voeding (alleen rijst, soms wel 6x per dag) en daardoor eiwittekort en ondervoeding met betrekking tot essentiële mineralen en vitamines, ontstaat er oedeem (vochtophoping) in de buik.

Als je rijst kookt en weer af laat koelen (minstens 24 uur in de koelkast), wordt een deel van het zetmeel omgezet in een andere vorm: het resistent zetmeel. Dit heeft de bijzondere eigenschap dat het de bloedsuikerspiegel veel minder sterk doet stijgen. Het wordt niet opgenomen in de dikke darm en fungeert als vezels. Dat is handig om te weten als je toch rijst wilt eten. Als je de afgekoelde rijst weer opwarmt, blijft dit resistente zetmeel behouden.

Zoals ik hierboven noemde, zit er veel zetmeel in rijst. Er zijn verschillende soorten zetmeel: amylose en amylopectine. In witte rijst zit vooral amylose. In kleefrijst zit vooral amylopectine. Deze amylopectine zorgt ervoor dat de rijst plakt. Dit zijn lange glucoseketens, die voor een nog grotere bloedsuikerschommeling zorgen.

In De EetLijn Methode gebruiken we in fase 1 geen rijst, vanwege de hoge Glycemische Index en de daardoor veroorzaakte schommelingen in de bloedsuikerspiegel. In fase 2 kun je gerust af en toe gewone rijst eten. Als je geen gewone rijst wilt eten, zijn er gelukkig vele alternatieven die qua structuur en smaak niet onderdoen.

Bloemkool- en broccolirijst kun je eenvoudig zelf maken in de blender. Het is ook kant en klaar te koop, maar zelf maken heeft de voorkeur wat betreft versheid. Het bestaat uit vezels. Je moet het wel goed afspoelen voor gebruik, anders kan het een wat muffe geur afgeven. Quinoa heeft ongeveer dezelfde structuur als rijst; het is iets fijner en heeft een nootachtige smaak. Het bevat wel aardig wat koolhydraten, maar daarnaast ook veel eiwit en vezels. Quinoa heeft een veel lagere glycemische index en is daardoor gezonder. Houd een portie aan van 50 g gekookte quinoa. Naakte haver is ook prima te gebruiken ls vervanger. Ook hiervoor geldt een portie van 50 g gekookte haver.

Kortom: je hoeft rijst niet helemaal te mijden als je koolhydraatbewust wilt eten. Er zijn wel een aantal aandachtspunten waar je op kunt letten, zoals ik hierboven genoemd heb.

Glutenvrije Meelsoorten

Alhoewel het aantal mensen die echt 100% aan Coeliakie lijden vrij klein wordt geschat, lijkt half Nederland anno 2020 nog steeds aan de ” nee, voor mij geen gluten” trend mee te doen. Gluten zijn in de meeste gevallen inderdaad niet al te gezond. In ons dagelijks brood wordt het te pas en te onpas verwerkt, maar ook in ontzettend veel producten die we dagelijks gebruiken kunnen we gluten terugvinden. We zijn, net als suiker, overbelast geraakt waardoor we tal van klachten kunnen ontwikkelen. Het is daarom helemaal niet zo’n slecht idee om gluten uit je menu te schrappen. Gelukkig zijn er talloze glutenvrije meel-soorten verkrijgbaar.

Alternatieven voor Tarwemeel

  • Boekweitmeel
  • Quinoa
  • Rijstemeel
  • Kikkererwtenmeel
  • Kokosmeel
  • Amandelmeel
  • Teff
  • Hazelnootmeel en Walnootmeel
  • Pompoenpittenmeel
  • Havermeel

Rijstemeel

Er zijn vele verschillende soorten rijstemeel op de markt, maar meest bekende is wel de variant gemaakt van witte rijst. Deze bevat niet erg veel voedingswaarde en ook ligt de Glychemische index van rijstemeel een stuk hoger dan andere glutenvrije soorten: rond de 85. Rijstemeel heeft een zeer neutrale smaak wat het wel weer zeer geschikt maakt om te bakken. Ook geeft het goede bakresultaten.

Naast rijstemeel (meest gangbaar en dus ook meest verkrijgbaar) zijn er ook andere meelsoorten verkrijgbaar van rijstsoorten gemaakt. Zoals zilvervliesrijstmeel, wilde rijstmeel, kleefrijstmeel en langkorrel rijstemeel. Al deze soorten worden vooral gebruikt in de buitenlandse keukens.

Kiezen tussen Johannesbroodpitmeel of Rijstmeel

Als je op zoek bent naar alternatieven voor conventionele meelsoorten, ben je mogelijk gestuit op johannesbroodpitmeel en rijstmeel. Beide worden vaak gebruikt in bakrecepten en kunnen een goede optie zijn voor mensen met bepaalde voedselallergieën of dieetbeperkingen.

Johannesbroodpitmeel

Johannesbroodpitmeel, ook bekend als carobe poeder, wordt gewonnen uit de zaden van de johannesbroodboom. Het wordt vaak gebruikt als een verdikkingsmiddel en stabilisator in voedingsmiddelen. Het heeft een neutrale smaak en een fijne textuur, waardoor het een veelzijdig ingrediënt is in verschillende recepten.

Voordelen van Johannesbroodpitmeel

Een van de belangrijkste voordelen van johannesbroodpitmeel is dat het van nature glutenvrij is. Dit maakt het een geschikte optie voor mensen met coeliakie of glutenintolerantie. Bovendien bevat het geen toegevoegde suikers of kunstmatige ingrediënten, waardoor het een gezonde keuze is voor mensen die een evenwichtig dieet willen volgen. Het kan helpen bij het reguleren van de spijsvertering en het bevorderen van een gezonde darmflora. Bovendien heeft het een lage glycemische index, wat betekent dat het langzaam wordt afgebroken en de bloedsuikerspiegel stabiel kan houden.

Toepassingen van Johannesbroodpitmeel

Johannesbroodpitmeel kan op verschillende manieren worden gebruikt in de keuken. Het wordt vaak gebruikt als verdikkingsmiddel in bakrecepten, zoals cakes, koekjes en muffins. Het kan ook worden toegevoegd aan smoothies, shakes of warme dranken om ze een vollere textuur te geven. Bovendien wordt johannesbroodpitmeel soms gebruikt als een vervanging voor cacao. Het heeft een vergelijkbare smaak en kan worden gebruikt om chocoladesmaken toe te voegen aan desserts en drankjes. Het kan ook worden gebruikt als een natuurlijk zoetmiddel in plaats van suiker.

Rijstmeel

Rijstmeel is een meelsoort die wordt gemaakt van gemalen rijstkorrels. Het is een veelvoorkomend ingrediënt in de Aziatische keuken en wordt vaak gebruikt in gerechten zoals noedels, dumplings en gebakken producten. Rijstmeel kan worden gemaakt van zowel witte als bruine rijst, en elk type heeft zijn eigen kenmerken en toepassingen.

Voordelen van Rijstmeel

Rijstmeel is een goede bron van koolhydraten en kan energie leveren aan het lichaam. Het bevat ook vezels, wat kan bijdragen aan een gezonde spijsvertering en een verzadigd gevoel kan geven na het eten. Bovendien heeft rijstmeel een laag vetgehalte en bevat het geen toegevoegde suikers of kunstmatige ingrediënten. Een ander voordeel van rijstmeel is dat het een neutrale smaak heeft, waardoor het goed kan worden gecombineerd met andere ingrediënten.

Toepassingen van Rijstmeel

Rijstmeel kan op verschillende manieren worden gebruikt in de keuken. Het wordt vaak gebruikt als een bindmiddel in bakrecepten, zoals cakes, taarten en koekjes. Het kan ook worden gebruikt als een coating voor vlees, vis of groenten om ze een knapperige textuur te geven bij het bakken of frituren. Bovendien kan rijstmeel worden gebruikt als een alternatief voor tarwemeel in noedel- en pastagerechten. Het kan ook worden toegevoegd aan soepen, sauzen en stoofschotels om ze dikker te maken.

Johannesbroodpitmeel versus Rijstmeel

Eigenschap Johannesbroodpitmeel Rijstmeel
Oorsprong Zaden van de johannesbroodboom Gemalen rijstkorrels
Smaak Neutraal Mild
Textuur Fijn Licht, fijn
Gebruik Verdikkingsmiddel, stabilisator Bindmiddel, glutenvrij alternatief
Voordelen Glutenvrij, vezelrijk, lage GI Glutenvrij, energiebron

Het kiezen tussen deze twee opties hangt af van je specifieke behoeften en voorkeuren. Als je op zoek bent naar een verdikkingsmiddel met een neutrale smaak, kan johannesbroodpitmeel een goede keuze zijn. Aan de andere kant, als je een glutenvrij alternatief nodig hebt, is rijstmeel een betere optie. Overweeg je doel en de eigenschappen van elk meel om de beste keuze te maken.

labels:

Zie ook: