Van andere gebruikers heb je al een eenvoudig antwoord gehad, maar ik ga proberen wat dieper hierin te gaan. De belletjes vormen zich op plaatsen waar een oneffenheid in het materiaal zit: een kras, een uitstulping, een gaatje... De belletjes vormen zich op deze plaatsen, en daarom krijg je het gevoel dat ze "uit het niets" op die éne plek ontstaan en naar boven drijven.

Maar dan is de volgende vraag, waarom ontstaan belletjes juist bij deze oneffenheden, en niet elders? Het antwoord is dat op deze plaatsen heb je een grote(re) oppervlakte, en dus een relatief klein volume vloeistof dat in contact staat met een een relatief grote oppervlakte. Door de grote interactie tussen het vloeistof en het materiaal van het recipiënt, is de oppervlaktespanning stukken kleiner dan elders in het vloeistof. Het gevolg hiervan is dat als er belletjes zich vormen, dan zullen deze veel eerder op deze plaatsen ontstaan dan elders.

Dat geldt zowel voor koolzuurhoudende drank als voor vloeistoffen die je aan de kook brengt.

De noodzaak van water drinken

Dat innemen van vocht een noodzaak is, is geen geheim. Hoewel er mensen zijn die van de lucht schijnen te kunnen leven, vertelt een simpel rekensommetje hoe hard je water nodig hebt. Je verbruikt op een dag gemiddeld zo’n tweeëneenhalve liter water simpelweg doordat je plast, zweet en ademt. Alleen ’s nachts terwijl je slaapt verlies je al een halve liter vocht door transpiratie. Een normale voedselinname geeft het lichaam maximaal een liter water. We moeten dus wel drinken om uitdroging te voorkomen.

De kreet ‘drink twee liter water per dag’ is daarbij slechts een gemiddelde. De juiste hoeveelheid hangt af van je levensstijl, je gewicht, lengte, het klimaat waarin je leeft en de mate van beweging. Een zeer actieve sporter verliest op een dag nu eenmaal meer vocht dan een notoire bankhanger.

Een basisindicatie is de wetenschap dat een mens gemiddeld 30 ml water per kilo lichaamsgewicht nodig heeft. Dus als je je gewicht vermenigvuldigt met 0,03 krijg je de hoeveelheid water in liters die je nodig hebt. Weeg je zestig kilo dan heb je dus 1,8 liter water nodig (en ben je geen rekenwonder: elke mobiele telefoon heeft tegenwoordig wel een rekenmachine…).

Nog eenvoudiger is het is je mate van dorst in de gaten te houden. Door te drinken als je dorst hebt, weet je snel genoeg wat de minimale hoeveelheid vocht is die je nodig hebt.

Wat je beter niet kunt drinken

Wie net als in de middeleeuwen liever bier dan water drinkt, krijgt toch echt problemen. Niet alleen zetten de extra calorieën behoorlijk aan, ook de alcohol heeft een nadeel. Het drijft, net als de cafeïne in zwarte thee, koffie en een frisdrank als cola, door stimulering van de nieren sneller vocht af. Vandaar dat zo’n koel biertje of een robijnrood glas wijn toch altijd weer naar meer smaakt.

Houd het dus op water. Dat is nog goedkoop ook. Vooral als je het gewoon uit de kraan haalt is het geen aanslag op het huishoudbudget.

De voordelen van water drinken

Sowieso heeft voldoende water drinken effect op je fysieke en geestelijke prestaties, alleen al omdat het de vochtbalans en daardoor onder andere je humeur en de concentratie op peil kan houden.

Teveel vochtverlies is schadelijk voor het geheugen en draagt bij aan klachten als vermoeidheid, pijnlijke gewrichten, hoofdpijn, gewichtstoename, depressieve buien en bij vrouwen ook nog verhoogde menstruatieklachten en verhevigde overgangsverschijnselen.

Voldoende water drinken maakt je zelfs daadwerkelijk slimmer. Niet zo gek als je bedenkt dat je hersenen zelfs voor tachtig procent uit water bestaan. Voldoende water bevordert verder de stoelgang en de werking van de nieren wat weer belangrijk is voor het ‘ontgiften’ van het lichaam.

Een glas water direct na het opstaan zet bijvoorbeeld de organen meteen aan het werk. Bovendien zorgt het water voor een goede hydratatie van de huid, waarmee het waarschijnlijk het goedkoopste en beste anti-agingmiddel is dat er bestaat. En goed nieuws voor de notoire bier- en wijndrinkers: voldoende water drinken voorkomt zelfs een ernstige kater. Katerige effecten als hoofdpijn en misselijkheid komen vooral door uitdrogingsverschijnselen veroorzaakt door de alcohol. Voldoende water drinken tijdens de alcoholinname voorkomt uitdroging.

Water en afvallen

Een ander veel geprezen, en soms overdreven, voordeel van water drinken is dat het helpt bij afvallen. Het is waar, want voldoende water drinken vermindert het hongergevoel en versnelt je stofwisseling waardoor je meer calorieën verbruikt. Maar uiteraard is het geen tovermiddel. Als je blijft vasthouden aan een dieet van junkfood en grote zakken chips als tussendoortje, kun je water drinken wat je wilt, het overtollige lichaamsgewicht vindt zijn weg dan toch wel.

Warm of koud water?

Hoewel sommige waterdeskundigen beweren dat koud water drinken juist extra helpt om af te vallen omdat het lichaam het water eerst op moet warmen en zo calorieën verbrandt, gaan er vele stemmen op voor lauw of zelfs warm water.

Vooral in de hoek van de ayurvedische voedingsleer is lauw of warm water een must. Een glas warm water ondersteunt de spijsvertering, helpt beter bij het afvoeren van afvalstoffen en bevordert de bloedcirculatie. Bovendien raakt kraanwater als je het eerst kookt eventuele gifstoffen en schadelijke bacteriën kwijt.

Bruisend of plat water?

Ook de vraag of je beter plat of bruisend water kunt drinken is zo’n immer terugkerend issue dat doorgaans beslist wordt in het voordeel van plat water. Vooral omdat het bruisend water last heeft van een paar hardnekkige mythes. De enige mythe die een kern van waarheid in zich heeft is de bewering dat bruisend water een hongergevoel in de hand kan werken. Gelukkig zijn beweringen dat bruisend water je tandglazuur aantast (de zuurgraad is echt te laag om enig effect op het glazuur te hebben) en dat het de dorst niet afdoende lest niet waar. Dus bestel gerust die Sodastream of een ander bruiswaterapparaat zodat je je favoriete mate van sprankeling zelf toe kunt voegen. Dat is ook nog eens veel goedkoper dan al die merkflessen uit de winkel.

En als je een bruiswatertoestel hebt, je eigen bruiswater maakt en je eigen fles gebruikt draag je ook bij aan een beter milieu. Al die flessen bruiswater uit de winkel zijn tenslotte een extra belasting voor het milieu. Maak zelf je bruiswater, gebruik je eigen duurzame drinkfles en je zorgt niet alleen voor jezelf, maar ook voor moeder aarde. En natuurlijk gebruik je die mooie duurzame drinkfles ook voor je dagelijkse vocht als je het louter houdt op plat water. Want water bij de hand hebben, helpt echt om aan die twee liter water te komen.

Tips om voldoende water te drinken

Zelfs een fles water doorlopend bij de hand hebben is vaak niet genoeg om die zo gewenste heilzame watervoorraad van twee liter naar binnen te werken. Leer jezelf daarom een routine aan om te wennen aan het drinken van water. Zorg bijvoorbeeld voor twee duurzame drinkflessen die steeds gevuld zijn. Zet de een in de badcel, of naast je bed, en drink deze leeg voordat je aan je verdere dagroutines begint. Zet de andere fles op een plek waar je veel bent, zoals je bureau en verplicht jezelf de fles voor de lunch leeg te hebben. Drink ’s middags ook een halve literfles en vóór het avondeten nog één. Dat scheelt ook meteen in eetlust.

Water en emoties

En als het een keer een dag niet lukt om die twee liter water te drinken, begin dan niet meteen te schelden op jezelf, want dat is volgens Masaru Emoto nog veel slechter dan te weinig water drinken.

In 2005 baarde deze in 2014 overleden Japanse wetenschapper opzien met zijn boek De boodschap van water (verkrijgbaar bij bol) en foto’s van waterkristallen die steeds anders waren als Emoto het water confronteerde met andere emoties, andere woorden. Het waterkristal dat hoort bij het woord ‘liefde’ zag er veel harmonischer en zachter uit dan het kristal dat het gevolg was van blootstelling aan het woord ‘haat’.

Een logisch fenomeen aldus Emoto, want water is immers een vorm van energie. Als je dan bedenkt dat het menselijk lichaam voor zo’n 75 procent uit water bestaat en je bloed idealiter zelfs voor ruim negentig procent, is het vanzelfsprekend dat het reguleren van je waterhuishouding van groot belang is voor zowel je fysieke als geestelijke gezondheid.

Light drank vs. water voor gewichtsverlies

Er is overtuigend bewijs dat suikerhoudende dranken een belangrijke bron zijn van toegevoegde suikers en makkelijk tot overconsumptie leiden. Daarmee leveren ze een bijdrage aan gewichtstoename en vergroten ze het risico op hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en bepaalde vormen van kanker. Als alternatief worden vaak water, thee, koffie en light dranken genoemd.

De SWITCH-studie onderzocht het effect van light drank op het lichaamsgewicht gedurende 52 weken. De deelnemers werden verdeeld in twee groepen: een groep die minstens 660 ml light drank per dag dronk en een groep die minstens 660 ml plat of bruisend water per dag dronk. Alle deelnemers waren vrij om daarnaast ook nog suikerhoudende drank (en water) te drinken. Ze kregen wel advies over wat een gezond eetpatroon is en hoe je de calorie-inname kunt verminderen (onder andere door het beperken van suikerhoudende dranken).

Na 52 weken was het gewichtsverlies in de groep die water dronk toegenomen tot 6,1 kg. De groep die light drank dronk had een gewichtsverlies van 7,5 kg, een verschil van 1,4 kg. Hoewel het verschil statistisch significant is, vinden de onderzoekers het verschil te klein om in de praktijk relevant te zijn (niet klinisch significant). Daarvoor zou het verschil in gewichtsverlies 1,5 kg of meer moeten zijn.

De auteurs concluderen dat deze studie laat zien dat het gewichtsverlies na 52 weken groter was in de groep die light drank dronk vergeleken met de groep die water dronk. Hoewel het verschil statistisch significant is, vinden ze het verschil te klein om in de praktijk relevant te zijn (niet klinisch significant). Daarvoor zou het verschil in gewichtsverlies 1,5 kg of meer moeten zijn.

Thee zetten met bruisend water

Door koolzuurhoudend water te verwarmen zal het zijn opgeloste CO2 sneller verliezen. Door het te koken zal de koolzuur waarschijnlijk helemaal verdwijnen. Het zal je ketel zeker niet ruïneren. De enige manier waarop het een explosie zou kunnen veroorzaken is als je het onder druk kookt. Bedenk ook dat koolzuurhoudend water over het algemeen zuurder is dan kraanwater, tenzij het andere toevoegingen heeft. De zuurgraad kan de smaak van de thee een beetje veranderen.

Thee gezet met koolzuurhoudend water is net hetzelfde als thee gezet met gewoon water.

Plat of spuitwater?

Water is de beste drank om je lichaam te hydrateren. Uit onderzoek blijkt dat er qua hydratatie geen verschil is tussen plat water en spuitwater. Kraantjeswater is daar eveneens een gezonde optie want de kwaliteit ervan wordt intensief gemonitord.

Spuitwater kan wel je tandglazuur aantasten omdat het zuurder is dan plat water. Dat risico is groter wanneer je water gemengd is met citroen of suikers. Wanneer je producten gebruikt om je tanden witter te maken dan kan spuitwater je tanden verkleuren.

Sommige mensen denken dat water drinken tijdens een maaltijd slecht is voor de vertering omdat dat je maagzuur zou verdunnen maar dit blijkt helemaal niet het geval te zijn. Spuitwater kan wel wat ongemak veroorzaken door de opstapeling van gas maar gevaarlijk is dit niet. Bij mensen met een gevoelige blaas kan het zuurdere spuitwater het urinair systeem ook triggeren.

De conclusie is dat water essentieel de gezondste drank is om je lichaam te hydrateren. Plat of spuitwater is altijd de gezondste keuze, de uiteindelijke keuze maakt niet zo veel uit.

Resultaten van de SWITCH-studie na 12 weken

Effect van de interventie op het lichaamsgewicht (kg) na 12 weken. Resultaten zijn van de deelnemers die de eerste 12 weken hebben afgerond (exclusief uitvallers). Groen is significant verschil met week 0 (p<0,05). * is significant verschil met water.

Uitkomstmaat Week 0 Week 12 Verschil
Gewicht (kg) Water 90,4 84,8 -5,6
Gewicht (kg) Light drank 89,7 83,9 -5,8
Vetmassa (kg) Water 35,8 32,0 -3,8
Vetmassa (kg) Light drank 36,6 32,2 -4,4
Middelomtrek (cm) Water 104,2 98,3 -5,9
Middelomtrek (cm) Light drank 104,2 96,9 -7,2

Resultaten van de SWITCH-studie na 52 weken

Effect van de interventie op het lichaamsgewicht (kg) na 52 weken. Resultaten zijn van de deelnemers die de eerste 52 weken hebben afgerond (exclusief uitvallers). Groen is significant verschil met week 0 (p<0,05). * is significant verschil met water.

Uitkomstmaat Week 0 Week 52 Verschil
Gewicht (kg) Water 89,6 83,5 -6,1
Gewicht (kg) Light drank 89,6 82,1 -7,5*
Vetmassa (kg) Water 35,4 30,3 -5,1
Vetmassa (kg) Light drank 36,5 30,4 -6,1
Middelomtrek (cm) Water 104,1 97,1 -7,0
Middelomtrek (cm) Light drank 104,8 96,2 -8,6

labels: #Koken

Zie ook: