Wat hebben koningen, heersers, soldaten, geliefden en kinderen gemeen? Liefde voor chocola. Chocolade is een felbegeerde lekkernij waarvan het belangrijkste ingrediënt natuurlijk cacao is. Tot op de dag van vandaag hullen cacao en chocolade zich nog steeds in de mystiek van luxe en genot. De reden hiervoor is onder andere verborgen in de geschiedenis van chocolade.
De Oorsprong van Chocolade
Chocolade is bij toeval ontdekt door een Tolteek, een stam die in Midden- en Zuid-Amerika leefde. Historici zijn het oneens over hoe lang geleden deze ontdekking is gedaan, maar het is minstens 2000 jaar geleden. De Tolteken gebruikten de vruchten van de cacaoboom al wel, maar alleen de pulp uit de vrucht. De reden hiervoor was dat de bonen erg bitter smaakten en dus werden verwijderd voor het eten van de pulp.
Op een dag gooide een Tolteek de bittere cacaobonen weg in het vuur. De brandende cacaobonen verspreidden echter zo’n heerlijke geur dat de man begon te watertanden. Toen hij de bonen uit het vuur haalde, plette hij ze tussen de stenen tot een gladde massa.
De Maya-indianen waren de eerste cacaotelers en cultiveerden de cacaoboom voor zijn vruchten rond 600 na Chr. Met de bonen bereidden de Maya’s een bittere drank met de naam ‘xocoatl’.
De cacao werd pas echt populair nadat de Mayacultuur was verdwenen. Hier komen de Azteken in beeld. De Azteken richtten na de Tolteken hun eerste gemeenschappen op in Mexico rond 1300. Zo aanbaden de Azteken ook de oude koning van de Tolteken. Die koning heette Quetzalcoatl. Volgens de overleveringen was hij de grote meester van de cacao. Hij had een aantal cacaoplanten weten te bemachtigen. Hij leerde zijn mensen die te telen en ‘xocoatl’ te bereiden.
Xocoatl was een versterkende drank op basis van cacaobonen, waaraan ze maïsmeel, paprika, peper en water toevoegden. Het werd beschouwd als goddelijke drank die kracht en gezondheid schonk. Omwille van de hoge waarde van de cacaobonen waren ze ook een populair betaalmiddel. Volgens sommige historische bronnen kreeg je in ruil voor tien bonen zelfs al een konijn.
De Intrede van Chocolade in Europa
Tijdens zijn laatste ontdekkingsreis in het jaar 1502, belandt Kristoffel Columbus op het Carabische eiland Guanaja. De Azteken boden Columbus hun kostbare drank ‘xocoatl’ aan. Hij vond het drankje afschuwelijk bitter en schonk er verder weinig aandacht aan. Hij nam echter wel de cacaobonen, wat de basis was van die bittere drank, mee naar Europa.
De cacao maakte pas echt zijn intrede in Europa in het jaar 1528 dankzij Hernan Cortéz. Als Cortéz arriveert is de keizer van de Azteken erg onder de indruk van de wapens, uitrusting en paarden van Cortéz’ troepen. Om hem te eren krijgt Cortéz van de keizer een grote cacaoplantage cadeau. In tegenstelling tot Columbus ziet hij wel de economische waarde in van de cacaobonen. Spanje hield de cacao eerst voor zichzelf.
Hernan Cortéz had de leden van het koninklijk hof geleerd hoe ze de kostbare drank ‘xocoatl’ konden bereiden van cacaobonen. Het werd een geliefde drank omdat de Spaanse kolonisten het product verzachtten met suiker, vanille en room. Aan het Spaanse hof bleef dit elitedrankje eerst een lange tijd geheim. Pas honderd jaar later wordt het drankje ook bekend in de hogere kringen van Milaan en Londen. Daarna leert geleidelijk aan de rest van Europa het drankje ‘xocoatl’ kennen. Als in Engeland de vast vorm van de drank ontdekt - chocolade - neemt de populariteit alleen maar toe. Chocolade bleef echter nog lange tijd een luxeproduct. Pas tegen het einde van de 18e eeuw, begin 19e eeuw begon de prijs te dalen van cacao en chocolade.
Vanaf dan wordt cacao een volksdrank. In 1728 verrees de eerste chocoladefabriek in Engeland. Omstreeks 1760 volgden Frankrijk en Duitsland. Zwitserland is tegenwoordig een gerenommeerd land op het gebied van chocola. Toch ontstaat er pas in 1819 voor het eerst een chocoladefabriek in Zwitserland.
In Nederland ontstonden in het midden van de 17e eeuw de eerste koffie- en chocoladehuizen. Het is de Nederlander ‘van Houten’ die in 1820 een manier ontdekt om in een fabriek repen te maken. Hij ontwierp een pers waarmee cacaoboter uit vloeibare chocolade getrokken kon worden. Na deze bewerking bleef er cacaoboter achter. Vervolgens maakte men een chocoladereep door de cacaopoeder te mengen met cacaoboter…een razend populaire lekkernij was geboren!
Vele cacaofabrieken ontstonden, vooral in de omgeving van Zeeland. Vanaf het moment dat de cacaoboon is ontdekt, zijn er veel manieren gezocht om chocolade nog lekkerder te maken. Het product leent zich voor allerlei toevoegingen zoals nootjes, suiker, rozijnen en rijst. In 1875 wordt de melkchocolade uitgevonden. Tot op de dag van vandaag verschijnen er nieuwe verleidelijke varianten chocola in de schappen. Een variant als chocola met peper doet ons denken aan de oude tijden toen chocola nog zonder suiker gedronken werd. In de culinaire wereld verschijnen steeds meer hartige gerechten met chocola…de geschiedenis lijkt tot leven te komen.
Chocolademunten: Een Heerlijke Traditie
Chocolademunten zijn al lang een van de meest populaire traktaties voor jong en oud. Al meer dan honderd jaar worden ze gemaakt volgens het enige echte recept. De basis is na al die jaren onveranderd. De chocolademunten zijn gemaakt van heerlijke (melk) chocolade en omhuld met de welbekende gouden, zilveren en zelfs koperen aluminium folie.
Ook chocolademunten gaan mee met de moderne tijd. Vroeger hadden we natuurlijk chocolade guldens, inmiddels zijn deze vervangen van chocolade euro’s. En naast de oude vertrouwde chocolade munten zijn er ook nog munten van chocolade met het bitcoin logo te bestellen. In tegenstelling tot de digitale variant zijn deze chocolade bitcoins wel gewoon tastbaar en zijn ze best wel waardevast. In ieder geval totdat ze zijn opgepeuzeld.
Over de herkomst en de geschiedenis van de chocolademuntjes is de mening van de experts verdeeld. Een van de verhalen die rond gaat is dat het trakteren van chocolademunten is gestart door Nicolaas van Myra, beter bekend als Sint Nicolaas. Hij zou iets goeds hebben willen doen voor de arme kinderen door geld te geven, maar zonder dat ze het wisten. Een keer klom hij ‘s avonds op het dak en gooide een zakje met munten door de schoorsteen. Die munten vielen toevallig in de sok van een meisje dat ze daar had gehangen om te drogen.
Heel wat jaren later zijn de munten en dukaten die door de schoorsteen werden gegooid vervangen door eetbare muntstukken en pas later door de bekende munten van chocola. De gouden chocolademunten zijn niet alleen bij Sinterklaas een graag geziene traktatie. Ook bij het kerstfeest en tijdens het joodse Chanoeka feest kunnen ze zeker niet ontbreken.
Chocolademunten zijn dan ook zeker niet iets typisch Nederlands. Overal ter wereld kom je de munten tegen. In veel Engelstalige landen worden de chocolademunten in de kerstboom gehangen of worden ze in de kerstsokken van kinderen gestopt. Wanneer kinderen ergens op bezoek gaan mogen ze chocolademunten uit de kerstboom meenemen.
Het geheim van een goede chocolademunt is natuurlijk dat de chocola een lekker moet zijn. Daarom wordt bij het maken van de munten de chocola stevig verpakt in de aluminium folie. De goudkleurige wikkel zit er zo strak omheen dat de chocolademunten hun kwaliteit behouden en lang lekker blijven. Omdat ze zo strak ingepakt zitten, breken ze ook niet snel en dat maakt de chocolademunten ook een ideale sinterklaas traktatie, bijvoorbeeld in een schoen of als strooigoed.
Volgens het Guiness World Records boek is de allergrootste chocolademunt ter wereld gemaakt in Leuven, België. De munt had een diameter van 2,5 meter en 22 cm dik. De munt had een gewicht van meer dan 1000 kg. Even zwaar dus als 180.000 normale chocolademunten.
Ringers: Een Innovatieve Chocoladefabriek
VernieuwersWie een blik in de geschiedenis van Nederland werpt, begrijpt meteen waarom we al jaren bovenaan de lijst van meest innovatieve economieën staan. Ook ondernemers droegen daaraan hun steentje bij met creatieve en gewaagde ideeën, die soms onmogelijk leken en dan toch een succes werden. En dankzij wie Nederland er nu heel anders uitziet.
Banketbakker Hendrik Ringers heeft een goede leerschool. Op zijn 21ste vertrekt hij naar Zwitserland waar hij bij de beroemde Zwitserse chocoladefabriek Cailler bonbons en chocola leert maken. Maar hij droomt van een eigen fabriek in Nederland, in zijn Alkmaar. Met financiële steun van familie wordt in 1905 zijn droom werkelijkheid en met vijf man personeel begint zijn avontuur. De creatieve Hendrik wil alle facetten van ondernemerschap beheersen, van productie tot verkoop. Hij maakt zijn eigen chocolade en neemt het niet af van grote bedrijven. Bijzonder voor een beginnende chocoladefabriek. Ringers wil zich onderscheiden in kwaliteit en dat brengt hem succes.
Goed personeel is na de oorlog moeilijk te vinden, vooral aan inpaksters is een groot tekort. Zeker omdat Ringers een strenge selectieprocedure hanteert waarbij sollicitanten worden gekeurd door een psycholoog. Om het zo aantrekkelijk mogelijk te maken, worden de meisjes cursussen aangeboden in rekenen, handwerken en lezen. Er wordt zelfs godsdienstles gegeven in de fabriek. En op advies van een kleurenpsycholoog laat hij de pakzalen in warme kleuren schilderen. Als buitenlandse inpaksters geen succes blijken te zijn, worden als laatste poging vijfendertig vrouwelijke gedetineerden ingezet.
Ringers heeft een groot sociaal hart en heeft als een van de eerste fabrikanten in Nederland een maatschappelijk werker in dienst. De personeelsvereniging is actief en er is een toneelgroep, voetbalvereniging en een eigen jazzband. Maar helaas, door concurrentie van goedkope massaproducten loopt de vraag naar luxe bonbons terug.
De Ringersfabriek komt in handen van Droste en een paar jaar later wordt de productie in Alkmaar stilgelegd. Maar de fabriek staat er nog.
De Efteling Dukaat: Een Zoete Herinnering
Een Efteling Dukaat is een plastic munt met een 'goudlaagje' die bij inworp van 50 cent uit het achterwerk van Ezeltje Strek Je komt. Er zijn tien verschillende Efteling Dukaten te krijgen. Op de achterkant van elke dukaat staat het wapenschild van de Efteling.
Op de voorzijde staat aan de bovenkant "Efteling Dukaat" en in het midden staat een afbeelding van de Papegaai, Roodkapje, een vliegende heks op een bezemsteel, de Vliegende Fakir, Klein Duimpje, Kleine Boodschap, Draak Lichtgeraakt met diens schatkist, een zwaan en het kasteeltje van De Zes Zwanen, een elfje uit de Indische Waterlelies of van Ezeltje Strek Je zelf.
Het poepen van de ezel werd bedacht door Peter Reijnders. Oorspronkelijk waren de munten van chocolade. Aan de voorkant hadden ze het opschrift "Ezeltje Strek Je - Ringers - Ducaat 19xx" met het jaartal, geplaatst rondom een gravenkroon. Aan de achterkant het wapen van Loon op Zand en de tekst "De Efteling - Kaatsheuvel". Deze chocolademunten werden geproduceerd door Ringers in Alkmaar. Dit bedrijf kwam uiteindelijk in financiële problemen en werd in 1972 opgenomen in Droste.
Sindsdien dragen ze verschillende sprookjesachtige afbeeldingen in reliëf naar ontwerp van Anton Pieck. Tot in 2000 stond op de dukaat ook het jaartal van uitgifte, maar sinds het seizoen 2001 is dit niet langer het geval.
De dukaten worden in de Efteling op diverse plekken als decoratie gebruikt; de schatkist van Draak Lichtgeraakt zit er vol mee, evenals de schatkamer van de Djinn in Fata Morgana. Boekanier Gijs heeft een medaille opgespeld die vervaardigd is uit een Efteling Dukaat. Ook liggen ze in de smokkelgang van De Vliegende Hollander en van 2009 tot 2022 in de Rabokluis.
Chocolademunten Groothandel
De munten van chocolade zijn typisch iets voor tijdens de feestdagen, maar inmiddels verkopen we de chocolade munten het hele jaar door. We verkopen er zo ontzettend veel dat we wel zouden kunnen zeggen dat we een chocolade munten groothandel zijn.
Natuurlijk kun je bij ons ook netjes met chocolademuntjes kopen, maar wanneer je voor het grote geld gaat en je op zoek bent naar hoeveelheden van 1 kg, 10 kg of zelfs 20 kg, dan is dat voor deze chocolademunt specialisten geen enkel probleem. Nadat je de chocolademunten hebt besteld ontvang je ze goed verpakt op een adres naar keuze.
| Jaar | Gebeurtenis |
|---|---|
| 600 na Chr. | Maya’s cultiveren de cacaoboom |
| 1528 | Cacao komt in Europa dankzij Hernan Cortéz |
| 1820 | Nederlander ‘van Houten’ ontdekt een manier om in een fabriek repen te maken |
| 1875 | Melkchocolade wordt uitgevonden |
labels:
