Ieder jaar rond 5 december is er weer een stormloop op het snoepgoed van de Sint. Deze seizoensgebonden lekkernijen zijn zeer populair bij de kinderen. Maar welke van de Sint zijn lekkernijen doet het beste? Kortom, welk snoepgoed is het meest bekend bij het Nederlandse volk?

Top 5 van het Sinterklaas Snoepgoed

Hier de top vijf van de Sint zijn snoepgoed!

  1. Kruidnoten: Kruidnoten, vaak verward met de veel taaiere pepernoot, zijn kleine speculaas koekjes in de vorm van halve rondjes. Kruidnoten zijn het bekendste Sinterklaas snoepgoed sinds het ontstaan van het feest.
  2. Chocoladeletters: Chocolade letters zijn er in alle soorten en maten te vinden. Van een simpele chocolade letter tot een letter met allemaal versiering, persoonlijke teksten of kleine snoepjes. Je kunt het zo gek niet verzinnen of er is een chocolade letter van gemaakt. Wat is nou leuker om een lekker stuk chocolade te krijgen met je eigen voorletter. Samen met de pepernoot is dit toch verreweg een van de bekendste lekkernijen.
  3. Suikermuizen: Suikermuizen zijn kleine muizen gemaakt van een suikerachtige binnenkant met een laagje chocolade eromheen. Deze muizen hebben een apparte smaak die kinderen vaak erg lekker vinden. De muizen zijn relatief gezien wel wat aan de prijzige kant en het zijn ook echte dikmakers, gelukkig zijn ze wel hartstikke lekker!
  4. Taaitaai: Taaitaai is ook een van de populairste lekkernijen van de Sint. Taaitaai is niet duur en koop je vaak in grote zakken, meestal in de vorm van een pop. Een nadeel aan taaitaai is dat het snel hard wordt, en dus niet echt lekker meer is.
  5. Schuimsnoep: Op nummer vijf van de populairste Sinterklaas snoepgoed staan de schuimsnoepjes. Deze schuimsnoepjes vind je vaak in de vorm van een muis of Sinterklaas. De reden dat deze niet zo populair zijn bij de kinderen is omdat ze vaak te zoet zijn of er zit een minder prettige bijsmaak aan. Verder blijven ze ook vaak plakken aan je tanden.

De Oorsprong van Sinterklaas Snoepgoed

Over de bisschop van Myra (overleden op 6 december van het jaar 340) gaan al sinds de vroege middeleeuwen de wildste verhalen rond. Eén daarvan, waarin hij drie armlastige meisjes redde van de prostitutie, verklaart ongeveer de helft van ons Sinterklaassnoep. Nicolaas strooide (strooigoed) met geld (chocolademunten) om de drie aan een bruidsschat te helpen. Hij werd daarmee de beschermheilige van de jongeren die een goed huwelijk wilden sluiten. Zijn beeltenis in koek (speculaas, toen heiligmaker genoemd) werd gebruikt om een huwelijksaanzoek te doen.

Omdat Sinterklaas door een andere legende de beschermheilige van de scholieren was, werd de viering van zijn sterfdag een kinderfeest. Al dat lekkers werd eeuwenlang verkocht op zogenaamde Sinterklaasmarkten. Deze kermissen waren dé gelegenheid voor huwbare jongens en meisjes om elkaar te treffen. Maar er werd ook veel gedronken en het liep regelmatig uit de hand. In het calvinistische Nederland gingen elk jaar dan ook weer stemmen op om deze Roomse markten te verbieden. Dat gebeurde uiteindelijk pas in de negentiende eeuw.

De Intrede van de Chocoladeletters

Het was ook in de negentiende eeuw dat de letters (eerst van bankéhét en later van chocolade) hun intrede deden bij de viering van Sinterklaas. Vanaf toen werd het gebruikelijk om cadeautjes te verpakken. Niet individueel met cadeaupapier, maar alles onder een groot laken. Lettergebak zelf is al veel ouder. De Romeinen leerden hun scholieren ermee lezen en schrijven. Wie zijn zin correct had gespeld, mocht ‘m opeten. Dit was ook op kloosterscholen in de Middeleeuwen heel gebruikelijk. Deze traditie werd in de twintigste eeuw voortgezet met lettervermicelli.

Wie wil weten hoe dat lettergebak eruit zag, kan het zien op een schilderij van Peter Binoit uit 1615. Op dit stilleven schilderde hij naast het gebruikelijke gebraden gevogelte, het brood en de kaas ook een hele stapel donker en lichtgekleurde letters.

Recept voor Oude Letters

Dit recept voor Geele of rode suijckerde letters komt uit 1717. Van wie het boekje was is niet bekend, maar het werd in 1843 cadeau gegeven aan de vijftienjarige Agatha Maria van Vredenburch door haar tante en naamgenote Agatha Maria Beelaerts van Blokland - Van Vredenburch als “gedenkteken van voorouderlijke huishoudelijke zorgen”. Waarschijnlijk komt dit recept voor gele en rode letters het meest in de buurt van de letters van Binoit.

De gele letters worden gemaakt met saffraan, de rode met roobolus. Het duurde even voordat uw Archiefkok had ontdekt dat we dat nu kennen onder de naam rode bolus, een ingrediënt voor goudverf. Het bestaat volledig uit klei en is dus puur natuur.

De Geschiedenis van de Chocolade Kikkers en Muizen

Rond de tijd van sinterklaas verschijnen ze in de winkels: de kikkers en muizen. Dit zijn chocolade figuurtjes met een vulling van fondant. De figuurtjes hebben de vorm van een kikker of een muis, en hebben een aluminium omhulsel waarop een afbeelding staat van de kikker of muis. Ze zijn meestal alleen rond de maanden van november, december en januari te koop. Sommige internetwinkels bieden ze al eerder in het jaar aan.

Met sinterklaas plagen de mensen elkaar een beetje: denk aan de leuke surprise-gedichten en het maken van een surprise voor een ander. Vaak is het: hoe gekker, hoe beter. Een cadeautje dat in de appelstroop verstopt zit bijvoorbeeld. Ook het geven van een kikker of een muis is een plagerijtje. Dit komt omdat veel mensen schrikken van een kikker of muis. Dit maakt de grap veel leuker. Waarschijnlijk zijn daardoor de chocolade kikkers en muizen ontstaan.

Kikkers en muizen is een snoepgoed dat niet iedereen even lekker vindt: zelfs kinderen gruwelen er soms van. De vulling is mierzoet en wordt niet door iedereen even lekker gevonden. Anderen zijn juist niet weg te slaan van de kikkers en muizen en zouden deze het liefst het hele jaar door eten. Het is een leuke traktatie om in de schoen te leggen of te krijgen.

Variaties in uiterlijk

Ze liggen heden in elke supermarkt, in zakjes van ongeveer twaalf stuks: kikkers en muizen van fondant in chocolade in kleurig zilverfolie. Er moet een onderscheid worden gemaakt tussen kikkers met gestreept of gebloemd badpak en kikkers zonder. De eerste categorie, verkocht door Albert Heijn en Digros, komt van leverancier ABS Sweets uit Leersum. De kikkers van concurrent Ridam Sweets te De Meern (te koop bij o.a. Aldi), zijn gestippeld en naakt. Die van Jamin: ook naakt. Die van de Hema dragen bikini’s, maar hele moderne. De muizen dragen meestal alleen een strik in hun staart.

De conservator van het Zaans Museum vermoedt dat dit amfibie uit de jaren zestig stamt, en dat het badpakje erop is gedrukt om hem minder echt - en dus minder eng te maken. De kikker komt uit de fabriek Promena Boon, de grote concurrent van Goedhart, die later ook opging in Klene.

De Rol van Dick Laan

Boon is bekend van de Koetjesreep. Wat minder bekend is: Dick Laan, schrijver van Pinkeltje, geboren in de Zaanstreek, zat in de directie bij Boon. In de tijd dat ook zijn eerste verhalen verschenen over de kabouter waarmee hij vanaf 1939 bekend zou worden, maakte hij reclamefilmpjes voor Boon. Wie Dick Laans filmpje uit 1937 bekijkt, over de verpakkingen van Boon, ziet iets grappigs. Tussen alle tentoongesteld snoepgoed en chocolade ligt ook reclamedrukwerk: Pinkeltje en de houten beestjes en Pinkeltje en Sint Nicolaas.

Beestjes, Sint Nicolaas, Pinkeltje? Dat mannetje met die blauwe puntmuts en zijn muizenvriendjes Knabbeltje, Grijshuidje, Zwartsnoetje, en Langstaartje? Je zou haast gaan denken dat Dick Laan, of zijn illustrator, voor de firma Boon ook muisjes en kikkers van fondant heeft bedacht. Dan wel hun badpakjes.

De eerste advertentie in een landelijke krant voor ‘kikkers en muizen’ verscheen in 1951.

Hoe we Sinterklaas Vroeger Vierden

Pakjesavond was de spannenste avond van het jaar. Je begon al vroeg in de middag voorbereidingen te treffen. Bij ons thuis kwam dat neer op elk jaar het zelfde singeltje met Sinterklaasliedjes toer loos achter elkaar draaien op de draagbare platenspeler. Eindeloos chocolademelk drinken met daarin gedoopte speculaasjes. Totdat je er bij wijze van spreken haast onpasselijk van werd. En als je wat ouder werd mocht je meedoen aan het maken van Sint Nicolaas gedichtjes. Avond aan avond zat je op je kamertje aan het zelfgemaakte bureau, door je vader gemaakt, onder het Tomado wandrek (bouwjaar 1958), te rijmen totdat je een ons woog. Om nog maar niet te spreken van alle surprises die je in latere jaren fabriekte voor je lootje. En hoe zonde het was om de verworven surprise later bij het oud papier te moeten zetten.

Persoonlijke herinneringen

Ook was ik heel erg zuinig op alle lekkernijen en zoetwaren die ik op Sinterklaasavond kreeg. Mijn chocoladeletter, de -H- van Henk, koesterde ik als een kostbare schat. Het onderliggende kartonnen plaatje met goudpapier was ook zo’n ding, daar was ik nog zuiniger op. En dan het Suikerhart van borstplaat gemaakt. Mierzoet en zó zoet dat de emulsie aan je gehemelte bleef plakken tot diep in de nacht. Net als de muizen en de kikkers, ook zo’n geweldige substantie van fondant en chocolade. En die mooi gekleurde verpakkingen maakte ik heel voorzichtig spekglad door ze met mij vlakke hand spiegelglad te wrijven. Hoe blij kan een kind zijn?

Het waren de spaarzame jaren vijftig ten tijde van de naoorlogse wederopbouw. ‘Zuinigheid met vlijt bouwt huizen als kastelen!’ placht mijn grootmoeder de vroedvrouw te zeggen als je weer eens stiekem uit haar koektrommel in het theekastje in de deftige voorkamer had gesnaaid.

labels:

Zie ook: