Van sommige producten kun je nooit genoeg in je voorraadkast hebben, zeker als er ook nog eens fijne aanbiedingen zijn bij de supermarkt. Een bekend scenario? Dan is het vast weleens voorgekomen dat je er na een tijdje achterkwam dat je tóch net iets te enthousiast was. Oeps, de halve voorraad over de datum. Superzonde in elk opzicht. Vind je het lastig om te bepalen of je iets na de houdbaarheidsdatum nog veilig kunt eten of drinken? Dan ben je hier aan 't juiste adres.

Chocolade is een van 's werelds meest geliefde lekkernijen en wordt gebruikt in tal van heerlijke desserts en snacks. Maar hoe lang blijft chocolade eigenlijk goed? En wat zijn de beste manieren om chocolade op te slaan om de houdbaarheid te verlengen? Om te beginnen is het belangrijk om te weten dat chocolade een lange houdbaarheid heeft.

Chocolade is een voedingsmiddel dat niet snel bederft. Het is daarom vaak langer houdbaar dan deze datum. Het kan wel zo zijn dat de smaak, kleur, geur of kwaliteit van het product achteruitgaat, maar je kunt het zonder gevaar voor je gezondheid eten. Er zijn echter wel degelijk enkele factoren die bepalen of de chocolade nog goed eetbaar is na de houdbaarheidsdatum. Zo hangt het bijvoorbeeld af van hoeveel cacao de chocola bevat en hoeveel toegevoegde ingrediënten erin zitten.

Hoe minder toevoegingen er in chocola zitten, hoe langer je deze kunt bewaren. Een saaie reep pure chocolade blijft dus langer goed dan een reep melkchocolade met karamel en stukjes koek. Bonbons die gevuld zijn met slagroom zijn natuurlijk nog kwetsbaarder omdat verse room nu eenmaal snel bederft.

Toch heeft tijd invloed op de kwaliteit van de chocolade. Hoe langer je wacht met het opeten, hoe slechter de kwaliteit en hoe minder lekker de chocolade zal zijn. De houdbaarheid van chocolade heeft te maken met het type chocolade. Massieve chocolade is ongeveer 1 jaar houdbaar. Onder massieve chocolade verstaan we naast chocoladerepen en chocoladeletterrepen ook holle figuren zoals paashazen en paaseieren. Bij chocolade met vullingen ligt dit anders. Bonbons met een pralinévulling bijvoorbeeld zijn circa gedurende 6 maanden lekker.

Wat betekenen TGT en THT?

Op verpakkingen vind je 2 soorten datums die iets over de houdbaarheid zeggen: een Ten minste Houdbaar Tot-datum (THT) of een Te Gebruiken Tot-datum (TGT). Die houdbaarheidsdatum geldt voor gesloten producten. Beide datums hebben een eigen icoontje met uitleg. Want bij de TGT-datum moet je iets anders doen dan bij een THT-datum.

  • TGT: Te Gebruiken Tot 'Stop!', betekent het handje. Dit product moet je gebruiken vóór of op de datum die op de verpakking. Je moet het niet gebruiken na die datum. Dat is niet veilig. Het product kan ziekteverwekkers bevatten die je niet ziet, ruikt, of proeft. Dit icoon kun je tegenkomen op producten met een TGT-datum. TGT staat voor 'te gebruiken tot en met' het einde van die datum. TGT [datum] betekent dus dat je het ook op [datum] nog veilig kunt gebruiken.
  • THT: Ten minste Houdbaar Tot 'Doorgaan!' betekent de pijl. Dit product mag je ook gebruiken ná de datum die op de verpakking staat. Je moet dan wel kijken, ruiken, en proeven of het product nog goed is. Gebruik je zintuigen om te beoordelen of zo’n product nog lekker is. Dit icoon kun je tegenkomen op producten met een THT-datum. THT staat voor ten minste houdbaar tot en met de dag die op de verpakking staat. Na die datum kan de kwaliteit van het product achteruitgaan. Dat kun je bijvoorbeeld merken aan de kleur, geur en de smaak. Het product is vaak nog veilig om te gebruiken.

THT staat voor ‘Ten minste Houdbaar Tot’ en wordt vermeld op voedingsmiddelen die niet snel bederven. Na deze datum kan de kwaliteit, smaak, geur of kleur van een product achteruitgaan. Vaak kun je het nog wel zonder gevaar eten. Producten die je niet gekoeld bewaart (zoals chocolade) heeft het vooral effect op de kwaliteit van het product. Bij gekoelde producten (bijvoorbeeld vlees en zuivel) moet je oppassen.

Pure chocola gaat het minst snel achteruit, witte het snelst, melk er tussenin: hoe meer cacao en hoe minder vet, hoe houdbaarder. Ranzigheid is er zelden. Oud wordende chocola krijgt eerder een brokkelige structuur of een minder lekkere geur en smaak.

Bovenal gaat die er minder lekker uitzien. Chocoladebederf vindt namelijk vooral plaats doordat vet- of suikerbestanddelen van chocola een kristallaag vormen aan de buitenkant, die er uitziet als een grijzige waas, suikerrijp of vetrijp genoemd. Die wordt soms onterecht aangezien voor schimmel, maar schimmel ontstaat echt alleen bij flinke nattigheid, zoals een natte verpakking.

Rijp is onschuldig en verdwijnt weer als je chocola smelt, roert en weer laat stollen. Bij bonbons is dat geen optie, dus voorkomen is beter. Rijp ontstaat door temperatuurschommelingen, te hoge temperatuur (>30°C) en vocht.

Hoe chocolade bewaren?

Chocola bewaar je het beste bij een temperatuur tussen de 15 en 20 graden. Oftewel voor Nederlandse begrippen... "kamertemperatuur". Maarja dan liever eigenlijk ook nog in het donker want zonlicht zorgt voor een schommeling van temperatuur waardoor de chocola alsnog eerder minder lekker kan worden. Dat raden we dus wel af, daarvan gaat namelijk de kwaliteit hard achteruit.

Chocola kun je daarom het best donker, op stabiele kamertemperatuur (ca. 18°C) en droog (<50% luchtvochtigheid) bewaren. Afsluiten in een trommel helpt: chocola kan makkelijk geuren aannemen van bijvoorbeeld vis, kruiden en knoflook. Bovendien lusten muizen het ook. In de vriezer bewaren heeft geen zin. Op koud bewaarde chocola (<10°C) condenseert bovendien water bij kamertemperatuur, wat tot rijp leidt.

Om kristallisering te voorkomen is het belangrijk dat je chocolade in een droge en bij constante temperatuur bewaart. Beste is om chocolade op een koele plek te bewaren en dus niet in de ijskast of bij een warmtebron.

Nog een laatste tip: bewaar aangebroken chocolade niet in de open lucht, maar in aluminiumfolie, een trommeltje of ziplockzakje. Zo blijft de kwaliteit het langst goed.

Wat te doen met wit uitgeslagen chocolade?

Vol enthousiasme scheur je die lang bewaarde chocoladereep open maar helaas zie je iets wat je niet verwacht; wit uitgeslagen. Deze witte laag wordt ook wel ‘bloom’ genoemd en kent twee oorzaken: temperatuur en vochtgehalte.

De reden dat je chocolade wit uitslaat kan door drie oorzaken komen. Te warm, te koud of te vochtig, nou oké een combi ervan doet chocola ook geen goed dus dat is ook nog een optie. Deze witte uitslag noemen we eigenlijk een "bloem", dat kan een suikerbloem, vetbloem of migratiebloem betekenen. Maakt verder niet echt uit, want het resultaat is hetzelfde. Een onsmakelijk ogend stukje chocolade.

In het kort nog een uitleg, vetbloem ontstaat door warmte, de cacaoboter in de chocolade stolt na warmgeworden te zijn en geeft de witte uitslag. Suikerbloem is het tegenovergestelde en door de condensvorming krijg je ook een witte waas. Als laatste heb je dan de migratiebloem, die ontstaat wanneer bepaalde vetten sneller naar het oppervlak van de chocolade komen, vaak is dit bij toevoegingen als noten, kokos, koek etc.

Voor het uitzonderlijke geval dat je verleiding kan weer staan en een overheerlijke chocoladereep niet in een keer opeet, kun je chocolade met een witte laag in principe nog eten. Wel gaat dit ten koste van de kwaliteit en smaak van de chocolade.

Wit uitgeslagen chocolade ziet er niet lekker uit, maar in principe kun je het gewoon eten. De wittige waas is geen schimmel en brengt je gezondheid niet in gevaar. Een bloem heeft echter wel invloed op de kwaliteit van het product. Zo kan de chocolade wat korreliger of vettiger aanvoelen, of minder intens smaken. Aan jou de keuze of je de witte bonbonnetjes of reep nog wil eten. Is dat niet het geval, dan kun je de chocolade altijd nog verwerken in koekjes, cake of een dessert.

Oude chocola en cacao kunnen meestal prima door koekjes- of cakedeeg. Laat chocola niet slingeren: het is giftig voor honden en katten.

Houdbaarheid van chocolade

De houdbaarheid van chocola wordt bepaald door het type chocola. Chocola wordt op veel manieren gebruikt, voor de duidelijkheid verdelen we het nu in massieve chocola en bewerkingen. Massieve chocola zijn repen, chocoladeletters en figuren als paashazen en paaseieren. Is de chocolade echter een omhulsel van een vorm of te wel is de chocolade gevuld? Dan zijn deze minder lang houdbaar. De houdbaarheid ligt dan namelijk aan de vulling die in de chocolade zit. Zo kunnen bonbons gevuld zijn met praliné vulling, dan zijn ze ongeveer een half jaar houdbaar. Maar er bestaan nog veel meer soorten vulling, zoals bijvoorbeeld slagroom.

Een andere belangrijke factor in het bederven van chocolade is de samenstelling van het product. De ene chocolade heeft een ander vocht- en suikergehalte dan het andere chocoladeproduct. Daarnaast zit er ook verschil in houdbaarheid tussen verschillende chocoladesoorten. De ene smaak en soort chocola is langer houdbaar dan de ander.

Wanneer mensen weten dat chocolade kan bederven is vaak het eerste wat zij doen het opzoeken van de houdbaarheidsdatum van hun reep, bonbons of andere chocoladeproducten. Wanneer de THT-datum verstreken is gooien zij dan vaak ten onrechte de chocolade weg. Chocolade kan in vele gevallen, wanneer het goed bewaard is, na de THT-datum nog prima geconsumeerd worden. De THT-datum is niet het belangrijkste gegeven.

Wanneer de chocolade er nog goed uitziet en ruikt zoals altijd is de kans groot de chocola nog goed is. Voor de zekerheid kan je een klein stukje van de chocola afbreken om dit te proeven.

Hieronder een overzicht van de houdbaarheid van diverse soorten chocolade:

Type chocolade Houdbaarheid
Massieve chocolade (repen, letters, figuren) Ongeveer 1 jaar
Bonbons met pralinévulling Ongeveer 6 maanden
Pure chocolade 1,5 tot 2 jaar

Het is toch zonde om chocolade zolang te laten liggen? Toch willen wij je graag helpen als jij ervoor kiest om jouw heerlijke chocola in fases op te eten. Om deze reden geven we jou hieronder een paar goede tips om chocolade zo goed mogelijk te bewaren.

  1. Het bewaren van chocolade in de koelkast is misschien wel de meest gemaakte fout als het aankomt op het bewaren van chocolade. Mensen denken vaak dat ze er goed aan doen om chocola in de koelkast te leggen, maar het tegendeel is waar. Chocolade houdt er absoluut niet van om verblijven op een koude en vochtige plaats. Bewaar chocolade dus niet in de koelkast, maar ook niet op een andere koude of vochtige plek. Mocht het tijdens een warme zomerdag nou binnenshuis bijna 30 graden of zelfs nog warmer worden dan kan de koelkast wel een uitkomst zijn. Chocolade bewaren wanneer het extreem warm is, is namelijk erg lastig. Als jij jouw chocola in de koelkast wil leggen, omdat het buiten erg warm is dan is het wel een aanrader om de chocolade luchtdicht te verpakken.
  2. Als je chocolade op een warme plek laat liggen, bijvoorbeeld achter het raam, boven op de oven, naast een kachel of op een andere plek waar het heel warm kan worden, dan is de kans groot dat de prachtige chocola veranderd in een zielig vijvertje. Om dit te voorkomen moet chocolade dus niet naast of dichtbij een warmtebron worden neergelegd. Sommige plekken lijken wellicht geen warme plek, maar kunnen dat wel zijn. De beste temperatuur om chocolade en bonbons te bewaren is tussen de 13 en 18 graden Celsius.
  3. Het klinkt misschien wat gek, maar het is niet goed om chocolade in de buurt van kaas te bewaren. Chocolade absorbeert namelijk vet-oplosbare stoffen. Daardoor gaat de kaas muf ruiken en ook smaken. Andere producten die vet-oplosbare stoffen bevatten zijn vis en vlees. Bewaar de chocolade dus niet in de buurt van kaas, vis en vlees. Zoals eerder gezegd, moet de chocolade wel even in de koelkast liggen dan is het belangrijk om het luchtdicht te verpakken.
  4. Chocolade heeft een hoog vochtgehalte. Om deze reden moet chocola in de verpakking bewaart worden. Wanneer je chocolade buiten de verpakking bewaart dan zal het vocht sneller geabsorbeerd worden en hierdoor kan er een wit laagje op de chocolade ontstaan. Onze chocolade wordt bezorgd in een prachtige luxeverpakking. Wij raden aan om de chocola hierin te bewaren. Mocht om wat voor reden dan ook dit niet meer kunnen dan is het mogelijk om een andere bewaardoos te gebruiken.
  5. Het is inmiddels duidelijk dat chocola onder normale omstandigheden beter niet in de koelkast, in de badkamer of in de buurt van kaas, vlees en vis kan worden bewaard. Kies liever voor een plek waar het donker en droog is. Dit zou een kastje of lade kunnen zijn, maar kan ook onder de bank zijn. Een plek waar het zonlicht veelvuldig kan schijnen op de chocola of chocoladedoos is nooit een goede optie.

labels:

Zie ook: