Koffie is voor velen een dagelijkse gewoonte en brengt vaak gezelligheid en verbinding. Meningen over cafeïne lopen uiteen, van nadelen tot verrassende voordelen. Onderzoek suggereert dat koffie kan bijdragen aan een lagere kans op hart- en vaatziekten. Cafeïne kan namelijk het "slechte" LDL-cholesterol verlagen, dat verantwoordelijk is voor vaatwandvervetting en het verhoogde risico op hart- en vaatziekten.

Toch is het belangrijk om te weten dat niet elke vorm van koffie dit gunstige effect heeft. Koffie bevat, naast cafeïne, ook cafestol, een stof die juist het LDL-cholesterol kan verhogen. Daarom is het relevant om te kijken naar de verschillende zetmethoden en hun invloed op het cafestolgehalte in je kopje koffie.

Cafestol: Wat is het en wat doet het?

Cafestol is een stofje dat voorkomt in koffiebonen en het LDL-cholesterol verhoogt. Een hoog gehalte aan LDL-cholesterol is niet goed voor onze bloedvaten en vergroot de kans op hart- en vaatziekten. Er zijn verschillende manieren waarop koffie gezet kan worden en dit heeft invloed op de hoeveelheid cafestol in de koffie.

Uit een gepubliceerd onderzoek in het tijdschrift Nutrition, Metabolism & Cardiovascular Diseases is gebleken dat bepaalde componenten in koffie eerder door kantoormachines glippen, in je kopje belanden en cardiovasculaire gezondheidsproblemen veroorzaken. De onderzoekers ontdekten dat kantoorkoffiemachines, die meestal vertrouwen op een metalen filter, niet zo goed zijn in het filteren van diterpenen, en met name verbindingen genaamd cafestol en kahweol.

In Nederland drinken we vooral koffie die door een metalen filter is gegaan, bijvoorbeeld Nespresso-cupjes. Volgens het Voedingscentrum bevat koffie op deze manier gezet een ‘matige’ hoeveelheid cafestol.

Verschillende Zetmethoden en Cafestol

De hoeveelheid cafestol in je koffie hangt sterk af van de zetmethode. Hieronder een overzicht:

  • Filterkoffie: Bevat de minste cafestol, omdat het papieren filter de stof grotendeels opvangt. Wordt beschouwd als de gezondste keuze.
  • Koffiepads: Vergelijkbaar met filterkoffie, bevat weinig cafestol.
  • Espresso en koffiecups: Bevat een matige hoeveelheid cafestol.
  • Cafetière (French press) en kookkoffie: Bevatten de hoogste hoeveelheid cafestol, omdat er geen filtering plaatsvindt.

Het Voedingscentrum, maar vooral ook de Consumentenbond suggereren dat het type koffie allesbepalend is voor de hoeveelheid cafestol die je binnenkrijgt. Behalve het type filter bepaalt bijvoorbeeld ook de doorlooptijd hoeveel vet en cafestol er meekomt in je koffie.

Het advies is daarom om niet meer dan 1 kop koffie per dag te drinken gezet met een cafetière. Vanwege de hoeveelheid cafestol geldt ook het advies om niet meer dan 2 tot 3 kopjes espresso of koffie gemaakt van koffiecups te drinken.

Hoeveel Koffie is Gezond?

Nederlandse volwassenen drinken gemiddeld bijna 4 kopjes koffie per dag, waarbij mannen net iets meer koffie drinken dan vrouwen. Als je ongeveer 4 kopjes koffie op een dag drinkt, hoeven de meeste mensen zich geen zorgen te maken over de nadelen. Dit verschilt wel van persoon tot persoon.

Hoewel er weinig cafestol in gefilterde koffie zit, adviseert het Voedingscentrum om maximaal 4 kopjes koffie per dag te drinken. Dit heeft te maken met de hoeveelheid cafeïne in koffie. Voor espresso en koffiecups is het advies van het Voedingscentrum om niet meer dan 2 à 3 kopjes per dag te drinken. Hier zit meer cafestol in.

Gezonde volwassenen kunnen ongeveer 400 milligram cafeïne per dag innemen zonder dat negatieve effecten te verwachten zijn. Dat komt neer op, naast 3 kopjes groene of zwarte thee, ongeveer 5 kopjes koffie per dag (1 kopje is 125 milliliter).

Adviezen voor Specifieke Groepen

  • Zwangerschap en borstvoeding: Niet meer dan 2 kopjes koffie per dag, vanwege nadelige gevolgen voor het kind.
  • Kinderen: Geen koffie onder de 13 jaar. Jongeren tussen de 13 en 18 jaar maximaal 1 kopje per dag.

Welke Koffie Kan Ik Het Beste Drinken?

Je kunt het beste kiezen voor koffie waar weinig cafestol in zit. Koffie van koffiepads, oploskoffie en koffie die is gezet met een papieren filter of met een percolator bevat weinig cafestol. Het gehalte cafestol is het hoogst in kookkoffie en koffie die is gezet met een cafetière (doordruk-koffie).

Samenvattend: ja, koffie kan helpen bij het verkleinen van de kans op hart- en vaatziekten - maar drink dan wel filterkoffie en beperk dit tot 3-5 kopjes per dag. En zoals u misschien zelf al hebt gemerkt, kan te veel cafeïne leiden tot hartkloppingen en slapeloosheid.

Overige Tips voor een Gezond Cholesterolgehalte

  • Eet vezelrijk: Vezels hangen samen met een lager cholesterolgehalte.
  • Eet noten: Noten verlagen het LDL-cholesterol.
  • Eet peulvruchten: Linzen, kikkererwten en bonen verlagen het LDL-cholesterol.
  • Vermijd suiker: Beperk de inname van toegevoegde suikers in koek, snoep, gebak en frisdrank.
  • Wees matig met verzadigd vet: Een hoge inname van verzadigd vet zal zeker het LDL-niveau verhogen, zegt Chen.

Overzicht Cafestolgehalte per Zetmethode

Deze tabel geeft een overzicht van het cafestolgehalte per kopje en het maximaal aanbevolen aantal kopjes per dag.

Zetmethode (Gefilterd*) Cafestol (mg per kopje) Maximaal aantal kopjes per dag**
Filterkoffie (ja) 0,1 ongelimiteerd
Koffiepads (ja) 0,1 ongelimiteerd
Automaat met vloeibaar koffieconcentraat (ja) 0,1 ongelimiteerd
Automaat met een papieren filter *** (ja) 0,1 ongelimiteerd
Oploskoffie (ja) 0,2 ongelimiteerd
Koffiecapsules 1 2-3
Italiaans espressopotje (Moka) 1 2-3
Automaat met een metalen of nylon filter *** 1 2-3
Espresso 1,5 2-3
Cafetière (French press) 3,5 1
Turkse/Griekse koffie 4 1

* Met een papieren filter. Let op: oploskoffie wordt gemaakt van gefilterde koffie.

** Aantal kopjes dat je kunt drinken voordat het een opvallend effect heeft op het cholesterolgehalte.

*** Aan de buitenkant van een automaat kun je vaak niet zien welk type filter er wordt gebruikt. De zetmethode kun je vragen aan diegene die hem vult of aan de leverancier.

labels:

Zie ook: