Hermann Koch, geboren in Arnhem en verhuisd naar Amsterdam, staat bekend om zijn werk als televisiemaker, acteur in de serie Jiskefet, romanschrijver en columnist. In 2005 schreef hij het Groot Dictee der Nederlandse Taal. Zijn roman, Het Diner, werd in januari 2009 gepubliceerd. Het motto van het boek is: "C'mon, throw in a buck! "Mr. Pink:"Uh-uh, I don't tip."Nice Guy Eddie:"You don't tip? "Mr. Pink:"Nah, I don't believe in it."
Samenvatting van Het Diner
Het Diner vertelt het verhaal van Paul Lohman, broer van premierkandidaat Serge Lohman, en zijn vrouw Claire. Samen gaan ze uit eten met Serge en zijn vrouw Babette. Het diner, dat plaatsvindt in een duur restaurant waar ze dankzij Serge’s positie terecht kunnen, neemt een onverwachte wending wanneer Babette in tranen opstaat en het restaurant verlaat, gevolgd door Claire. Paul gaat op zoek naar de vrouwen en ontdekt dan een schokkende video op de mobiele telefoon van zijn zoon Michel. De video toont Michel en Rick, de zoon van Serge en Babette, die een zwerver mishandelen en in brand steken. Paul realiseert zich dat deze beelden veel meer laten zien dan de beelden van de bewakingscamera van Opsporing verzocht. Tijdens het diner komt het onderwerp eindelijk aan bod, en Serge wil alles openbaar maken, terwijl de andere ouders de toekomst van hun zonen willen beschermen. Uiteindelijk leidt dit tot dramatische gebeurtenissen, waarbij Serge gewond raakt en Claire wordt afgevoerd door de politie.
Vertelinstantie: Paul Lohman als "Ik-verteller"
De schrijfstijl van Het Diner is kenmerkend doordat het verhaal volledig door de ogen van Paul wordt beleefd. Zijn subjectieve blik laat de lezer meeleven en de situatie van de personages begrijpen. Het verhaal is geschreven in de "ik-verteller".
Een voorbeeld hiervan is: "Is het iets met meisjes?’ vroeg ze nogmaals. Was het maar waar, kon ik niet nalaten te denken. Iets met meisjes… wat zou dat heerlijk zijn, heerlijk normaal, het gewone pubergedoe.” blz. 15
Paul is degene die het verhaal schrijft terwijl hij het beleeft. Hij richt zich ook tot de lezer, zoals in het citaat: “We gingen eten in het restaurant. Ik ga niet zeggen welk restaurant, want dan zit het er de volgende keer waarschijnlijk vol met mensen die komen kijken of wij er ook weer zitten.” blz. 9
Er is sprake van een belevende ik-verteller tijdens het diner, de rode draad van het verhaal. Echter, in de vele terugverwijzingen wordt gebruik gemaakt van de achteraf ik-verteller. Bijvoorbeeld: “In mijn herinnering was er duidelijk gesis te horen toen ik de gloeiend hete handvatten van de pan vastpakte en de huid van mijn vingers verbrandde. Ik voelde geen pijn, althans niet op dat moment.”blz.
Personages in Het Diner
Paul Lohman: Een Round Character
Het verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van Paul Lohman, waardoor de lezer zijn gevoelens en gedachten leert kennen. Paul is getrouwd met Claire en samen hebben ze een zoon, Michel. Ze hebben een goede band, maar houden ook dingen voor elkaar achter. Paul is impulsief en agressief, vooral wanneer hij zijn zoon moet beschermen. Toch houdt hij veel van zijn gezin.
Een citaat dat zijn liefde voor zijn vrouw illustreert: “Mijn vrouw dronk minder snel dan ik, en ook daarom hield ik van haar, vanavond misschien nog wel meer dan andere avonden. “Blz. 17
Zijn agressie blijkt uit: “Meneer Lohman’ zei hij nog. Daarna raakte ik hem vol met mijn vuist op zijn neus. Er was meteen bloed” blz. 269
Paul is een round character, wiens karakter van meerdere kanten wordt belicht. Door de flashbacks in het verhaal is er ook een ontwikkeling zichtbaar bij Paul. In het heden, tijdens het diner, weigert Paul echter zijn broer te slaan wanneer hij de toekomst van zijn zoon moet beschermen. Dit is een duidelijke (positieve) verandering.
Serge Lohman: Presidentskandidaat met een Complex Karakter
Serge Lohman staat in het boek bekend als presidentskandidaat. Hij is getrouwd met Babette en heeft twee kinderen, Rick en Valerie, en een geadopteerde zoon uit Burkina Faso, Beau. Serge heeft buiten de politiek nog een liefde, Frankrijk, van croissants en stokbrood tot Franse films. Volgens Paul is Serge arrogant en straalt hij altijd in de buitenwereld, maar heeft hij ook een andere kant als hij privé is.
Volgens Paul was Serge in zijn jeugd: “Vroeger ging het met Serge en vriendinnetjes meestal zo dat ze het na een paar maanden wel weer gezien hadden; er zat een saaie en rechtlijnige kant aan die aantrekkelijkheid, ze raakten al snel op zijn “leuke kop”uitgekeken.”blz. 62
Serge is niet egoïstisch; hij wil zich terugtrekken uit de politiek omdat zijn zoon lijdt onder de geheimhouding. Hij is een round character omdat hij een ontwikkeling doormaakt en zijn carrière opgeeft om zijn zoons toekomst te redden.
Michel Lohman: Een Flat Character
Michel Lohman is de zoon van Paul en Claire. Hij is (bijna) zestien jaar en heeft een goede band met zijn neven Rick en Beau. Michel gebruikt net zoals zijn vader zijn agressiviteit om zich zelf te beschermen. De meeste agressiviteit van hem komt toch wel tijdens het incident met de zwerver naar voren. Hij houdt erg van zijn vader, wat blijkt uit momenten zoals: “Hij zette kracht, zoveel kracht had hij nog nooit gebruikt bij een omhelzing, zijn hoofd drukte tegen mijn borst. ‘Papa’, zei hij. ‘Lieve papa.” Blz. 146
Michel is een flat character omdat hij geen ontwikkeling doormaakt en relatief weinig in het verhaal voorkomt.
Onderlinge Verhoudingen
- Michel en Paul: Een duidelijke vader-zoon relatie, gekenmerkt door het beschermen van elkaar.
- Serge en Paul: Broers met overeenkomsten in karakter, maar Paul heeft vaak een afkeer tegen zijn broer.
Thema's en Motieven
Het thema van het boek is het dilemma: wat moet je doen als je kind iets heel ergs heeft gedaan? Moet je net als Paul je kind beschermen voor wat hij heeft gedaan? Om zo zijn jeugd te redden. Herman Koch weet humor op een goede manier te brengen, waardoor er naast spannende momenten ook gelachen kan worden om het boek. De auteur voert de spanning op en haalt het verhaaltempo naar beneden door onnodige details te beschrijven. Koch heeft in dit boek een duidelijk accent gelegd op de liefde voor je familie en gezin.
De Schrijfstijl van Herman Koch
De schrijfstijl van Herman Koch komt in dit verhaal zeer duidelijk naar voren. Het boek kenmerkt zich hierdoor van anderen. Dit is geen thriller waarbij de spanning een rol speelt, dit verhaal gaat om de belevenis van de hoofdpersonage. De hoofdpersonage van het verhaal, de verteller, deelt zijn belangrijkste momenten met de lezer. Het verhaal komt over alsof iemand zijn levensverhaal op een avond kwijt wil en die in een boek uitbrengt. De verteller moet moeilijke beslissingen maken en maakt onherkenbare dingen mee en daarom is het zo interessant te lezen hoe de verteller dit allemaal beleeft. Wat het verhaal zo speciaal maakt is de onvoorspelbaarheid en onvoorstelbaarheid. Zo is de broer van de hoofdpersonage een premierkandidaat en heeft zijn zoon een moord gepleegd. Ook zijn er meerdere momenten waarop je als lezer bedenkt dat je anders zou handelen in zo’n situatie. Juist daardoor zet dit verhaal mij als lezer aan het denken.
Literaire Citaten van Herman Koch over Schrijven
Herman Koch deelt zijn gedachten over schrijven en creativiteit, zoals:
- "Voor mij zijn boeken eigenlijk al af wanneer ik de eerste zin heb. Of beter gezegd: de eerste twee zinnen. In die eerste twee zinnen zit alles wat ik over het boek moet weten. Ik noem dit ook wel het DNA van het boek."
- "Om er de volgende dag weer fris tegenover te staan. Boeken die me ‘aan het denken zetten’ zijn wel de laatste waar ik in zo’n periode behoefte aan heb."
- "Mijn eigen literaire credo luidt als volgt: ‘Een schrijver moet de morele codes van zijn eigen tijd elke keer opnieuw op losse schroeven zetten."
labels:
