Vlees is een populair onderdeel van de Nederlandse keuken. Gemiddeld eten we zo'n 98 gram vlees per dag. De consumptie is hoger bij mannen dan bij vrouwen. Vlees kan bijdragen aan de gezondheid, mits je de juiste soort én de juiste hoeveelheid kiest. Het heeft namelijk zowel goede als slechte eigenschappen.

De Voordelen van Vlees

De goede eigenschap van vlees is dat het een bron is van eiwitten (bouwstoffen), vitamines (zoals B1, B2, B6 en B12) en mineralen (zoals zink, ijzer, fosfor en seleen). Wat van nature niet in vlees zit, zijn koolhydraten. Je lichaam kan deze bouw- en voedingsstoffen heel goed gebruiken.

Vooral vitamine B12 is belangrijk. Deze vitamine zit namelijk alleen in dierlijke producten en is nodig voor de aanmaak van rode bloedcellen, die zuurstof in je bloed vervoeren. Indien je geen vlees zou eten, heeft deze vitamine een puntje van aandacht nodig om alsnog voldoende van binnen te krijgen.

Vlees bevat ook vet, wat smaak geeft en ervoor zorgt dat sommige vitamines, zoals A, D en E, in de darmen opgenomen kunnen worden. Vet hebben we dus zeker nodig! Maar vet kan ook opgeslagen worden als een soort energieopslag.

De Nadelen van Vlees

Te veel vet is niet nodig, zeker niet als het gaat om verzadigde vetten. Veel vleessoorten hebben een relatief hoog gehalte aan verzadigd vet, maar er is wel onderlinge variatie. Zo bevat varkensgehakt meer verzadigde vetten dan rundergehakt. Veel verzadigd vet in de voeding verhoogt het risico op hart- en vaatziekten. Daarnaast heeft het hoge vetgehalte in vlees nog een nadelig effect. De hoeveelheid eiwit en vet staan met elkaar in verband. Dus hoe vetter het vlees, hoe lager het eiwitgehalte en andersom.

Vlees dat in de winkels ligt is vaak bewerkt waardoor het veel toevoegingen zoals zout, suiker en/of smaakversterkers bevat die juist nadelig kunnen zijn voor de gezondheid. Denk bijvoorbeeld aan worst of cervelaat, hier is vaak veel zout aan toegevoegd.

Soorten Vlees: Wit vs. Rood en Bewerkt vs. Onbewerkt

Het ene stukje vlees is het ander niet. Vlees is namelijk onder te verdelen in wit vlees en rood vlees. Verder zijn deze twee groepen ook weer onder te verdelen in bewerkt en onbewerkt vlees.

Wit Vlees

Wit vlees komt van kippen en ander gevogelte zoals bijvoorbeeld kalkoen. Er zijn geen aantoonbare negatieve effecten voor je gezondheid bij het eten van wit vlees. Verder is de milieu-impact beperkter dan bij rood vlees. Daarom wordt (onbewerkt) wit vlees als voorkeurs vlees geadviseerd.

Rood Vlees

Rood vlees komt van runderen, varkens, schapen en geiten. Vaak zegt de duidelijk rode kleur het al maar dit is niet in alle gevallen zo, bijvoorbeeld bij ham. Toch valt dit onder het rood vlees. Ook versneden en gemalen vlees waaraan niets wordt toegevoegd, hoort bij deze groep. Voorbeelden zijn rundertartaar, onbewerkt/ongekruid gehakt, stoofvlees etc. Uit sommige onderzoeken blijkt dat het eten van veel rood vlees mogelijk nadelig kan zijn voor de gezondheid. Dit verband is nog niet helemaal overtuigend omdat er ook andere factoren een rol kunnen spelen, zoals levensstijl en erfelijke aanleg. Het advies is om rood vlees in beperkte mate te consumeren.

Bewerkt Vlees

Bewerkt vlees is vlees dat voorafgaand aan de verkoop is bewerkt om de smaak of houdbaarheid te beïnvloeden. Je kunt hierbij denken aan roken, zouten, drogen en/of het toevoegen van conserveringsmiddelen of smaakversterkers zoals E621. Zowel rood als wit vlees kan bewerkt worden. De winkelier of het etiket zelf kan je hier meer informatie over geven. Vaak als het etiket een lange waslijst van ingrediënten bevat, weet je al dat het product met veel toevoegingen bewerkt is. Uit sommige onderzoeken blijkt dat het eten van veel bewerkt vlees nadelig kan zijn voor de gezondheid. Deze negatieve effecten zijn o.a. te wijten aan het bewerkingsproces, bijvoorbeeld door het toevoegen van zout. Daarom het advies om bewerkt vlees, zowel rood als wit, zo min mogelijk te eten.

Tips voor het Kiezen van de Juiste Soort Vlees

Bij de slager en de supermarkt heb je een enorm groot assortiment aan vlees en vleeswaren. Je hebt hierboven al gelezen dat je beter wit vlees kunt kiezen dan bewerkt rood vlees. Onderstaande richtlijn zal je nog beter kunnen helpen bij het kiezen van de juiste soort. Hierdoor doe je het altijd goed!

  • Verkies wit vlees boven rood vlees.
  • Verkies vers vlees boven bewerkt vlees.
  • Vlees hoeft niet elke dag op het menu te staan.
  • Sta ook even stil bij het vetgehalte. Kies je voor rood vlees? Ga dan voor magere verse vleessoorten zoals een biefstuk of een varkenshaasje. Wit vlees is in de regel altijd mager vlees.
  • In bewerkt vlees op basis van vers rood vlees zoals worst, hamburger en gehakt zit meestal meer vet: probeer deze soorten dus vaker te vermijden.

Onderstaande tabellen kunnen je helpen om een gezonde keuzes te maken.

Wit vlees Rood vlees
Kipfilet Runderlap
Kalkoenfilet Varkenslap
Kippenbout (zonder vel) Lamsvlees

Let op: gehakt, filet Americain, hamburgers of een tartaartje kúnnen zowel bewerkt als onbewerkt zijn. Uit het overzicht van de ingrediënten op de verpakking kun je afleiden of het vlees bewerkt is. Zo verkoopt ‘T Streeckhuys bijvoorbeeld onbewerkt rundergehakt waar zelfs geen peper en zout aan toegevoegd is. Onbewerkt dus!

Aanbevolen Hoeveelheden Vlees

Het advies is om niet meer dan 500 gram vlees per week te eten, waarvan maximaal 300 gram rood vlees. Met onze gemiddelde vlees inname van 98 gram per dag zitten we wekelijks boven deze hoeveelheid. Zeker als we het op onze boterham doen zowel bij ontbijt als lunch en ook nog eens toevoegen aan onze avondmaaltijd. Het draait om afwisseling tussen dierlijke en plantaardige producten. Een voorbeeld van een weekindeling kan zijn: 1 dag vis, 1 dag peulvruchten of ei, 1 dag ongezouten noten, 2 dagen rood vlees en 2 dagen kip of ander gevogelte. In plaats van het vlees kun je ook een vleesvervangers zoals tofu, tempé of ei nemen of nog een keer peulvruchten of een handje noten. Probeer dus meer te variëren. Eet je toch liever vlees? Beperk het dan tot één maaltijd per dag.

De aanbevolen maximale hoeveelheid:

  • Vers wit vlees: twee tot drie keer per week.
  • Vers rood vlees: één tot twee keer per week.
  • Bewerkt vlees: zo min mogelijk.

1 portie vlees bij het diner volstaat al met 75-100 gram. Heb je geen weegschaal gebruik dan als maatstaaf je handpalm, dit staat ongeveer gelijk aan 75 gram. Indien je bij de diëtist een advies hebt gekregen om i.v.m. gezondheidsredenen aan een andere hoeveelheid te houden, houdt je dan altijd aan deze hoeveelheden!

De Impact van Vleesproductie op het Milieu

De productie van vlees heeft veel invloed op het milieu en klimaat. In eerste instantie zullen de dieren natuurlijk gevoed moeten worden. De productie van het voer kost water, land en energie. Daarnaast zorgt de veeteelt voor mest en broeikasgassen welke bijdragen aan de opwarming van de aarde. Maar vergeleken met de milieubelasting van de industrie en grote bedrijven is dit minder. Naast de productie heeft ook het vervoer, bewerken, opslaan en verpakken van vlees invloed op het klimaat. Van alle vleessoorten heeft kippenvlees de minste invloed op het klimaat en rundvlees de meeste. Varkensvlees zit hier tussenin. Kippen eten minder en zetten het voer efficiënt om in ei of vlees. Kippen leven minder lang, waardoor ze ook minder mest produceren.

Het is een kwestie van bewuste vleesconsumptie: minder vlees van betere kwaliteit. Je kunt dus beter kiezen voor een kwalitatief goed stuk vlees van goede afkomst waar meer smaak aan zit, dan dat je kiest voor een groter stuk vlees om je vleesbehoefte te vervullen.

Kwaliteit van Vlees en Dierenwelzijn

Het is bekend dat verveling in de stallen, onzorgvuldig transport naar het slachthuis en onvoldoende rust voor het slachten meer stress veroorzaakt bij de dieren. Dit komt de kwaliteit van het vlees niet ten goede. Kies dus voor vlees uit eigen land en het liefst nog uit eigen streek.

Veiligheid en Bewaren van Vlees

Bij het nuttigen van vlees is het belangrijk dat het geen nadelig effect heeft op de gezondheid. Rauw vlees kan met ziekmakende bacteriën zoals Salmonella of E. coli besmet zijn. Vlees goed doorbakken is dus belangrijk. Hierdoor worden de bacteriën gedood. Tot slot is het raadzaam om je vlees op de juiste manier te bewaren.

Tips voor Variatie Zonder Vlees

Het is vaak puur de gewoonte dat we gewend zijn om vleeswaren op het brood te doen en een stukje vlees te eten bij de avondmaaltijd. Maar gelukkig zijn er heel veel andere gezonde alternatieven. Hieronder een aantal tips die kunnen helpen om het vlees vaker af te wisselen:

  • Beperk je vleesconsumptie tot maximaal één maaltijd per dag.
  • Eet minstens één keer per week een warme maaltijd zonder vlees (met een vegetarisch alternatief of gewoon met extra groenten).
  • Wissel af met andere eiwitrijke producten zoals peulvruchten, eieren, vis, gezonde vleesvervangers zoals tofu, tempeh, tahoe enz.
  • Kies voor een kleiner stuk vlees bij de warme maaltijd.
  • Vervang je broodbeleg: kies voor een vegetarische spread.

labels: #Ei #Vlees

Zie ook: