Groente en fruit die worden geteeld in de volle grond, onder een plastic tunnel of in de onverwarmde kas hebben elk jaar een periode waarin ze klaar zijn om te oogsten. In Nederland zijn dat bijvoorbeeld asperges in het voorjaar en kersen in de zomer. In de periode dat ze worden geoogst en verkocht, zijn het seizoensproducten.

Wil je een klimaatvriendelijke keuze maken? Kies dan voor Nederlandse seizoensgroenten en seizoensfruit. Er is weinig energie nodig om ze te verbouwen en vervoeren.

Hoe herken je seizoensfruit?

In de supermarkt zie je niet of groente en fruit uit de volle grond, een plastic tunnel of onverwarmde kas komen. Op het bordje bij het schap of het etiket zie je wel of het product uit Nederland komt. Er zijn ook andere manieren om rekening te houden met duurzaamheid. Zo worden sommige groenten en fruit op een andere wijze geteeld en/of vervoerd vanuit het buitenland met weinig klimaatimpact.

In beide gevallen komen de groente en fruitsoorten niet voor in de onderstaande lijst met seizoensgroenten en -fruit uit Nederland, maar kan het wel een keuze zijn met een lage klimaatimpact.

Seizoenskalender

In deze seizoenskalender zie je in welke maand groente en fruit uit de Nederlandse volle grond, plastic tunnel of onverwarmde kas te koop zijn. Dit zijn in die maand klimaatvriendelijke keuzes. De teelt van seizoensfruit is afhankelijk van het weer en de oogstperiode kan per jaar verschillen.

De seizoenskalender helpt je als je verse, lokale/regionale groenten en fruit wilt kopen. Maar wat is ‘van het seizoen’ eigenlijk? Voor een juiste definitief spelen verschillende aspecten een rol.

Je hebt verse groenten, maar ook groenten en fruit die uit de opslag (o) / koelcellen of zelfs ‘high-tech’ opslag (hto) komen en dus het hele jaar rond verkrijgbaar zijn, zoals aardappelen, uien en appelen. En verder zijn er groenten en fruit van het land of uit (verwarmde) kassen. En natuurlijk heb je lokaal verbouwde groenten en fruit en producten die uit het buitenland komen.

Binnen Europa gaat dat vervoer meestal met de trein of met vrachtwagens, van buiten Europa komen de producten met de boot (b.v. bananen en ananas) of worden zelfs ingevlogen (denk maar aan de rijpe maar dure zgn.

En tenslotte zijn er verschillende benaderingen van wat onder seizoensgroente en -fruit valt! Je kunt het strikt houden bij wat er in een bepaalde maand in Nederland vers is. Of eronder laten vallen wat beschikbaar is in Nederland door opslag.

Om ervoor te zorgen dat fruit zo lang mogelijk - buiten het normale seizoen om - zijn consistentie, ingrediënten, kleur en smaak behoudt, kan het bewaard worden in koelcellen bij constant lage temperaturen en hoge luchtvochtigheid. Dat kost dus wel extra energie!

Maar je ziet ook lijsten met seizoensgebonden groenten en fruit die in die maand in andere landen vers geoogst worden. En dan krijg je een rekensommetje, of een dilemma. Groente uit een verwarmde Nederlandse kas kan bijvoorbeeld milieubelastender zijn dan op dat moment vers halen uit Spanje.

Door al deze aspecten zijn de seizoenskalenders best lastig juist te interpreteren en te vergelijken! Wees je daar in elk geval bewust van. En waar staat diepvriesgroente van eigen bodem in dit rekensommetje? Ik heb daar nog geen antwoord op.

Eigenlijk, als je het strikt en puur bekijkt, zijn seizoensgroenten en -fruit lokale producten die niet zijn geproduceerd in verwarmde kassen en/of niet (lang) houdbaar zijn gehouden in koelcellen (opslag of zelfs high-tech opslag). Vers van het land en meteen op je bord is gewoon het beste. Maar ja, dat is er niet voor iedereen.

Koop en eet volgens de seizoenskalender. Let op lokaal geproduceerde groenten en fruit. Ook dat geeft minder impact op het milieu als je het ‘van dichtbij’ haalt. Je kunt rechtstreeks bij de producent/boerderij kopen of op een streekmarkt. In de supermarkt staat op het schaplabel of op het etiket waar de groente of het fruit vandaan komt. Zo kun je je eigen afweging maken.

Als je een tuin hebt, kun je zelf een moestuintje aanleggen en zelf groente kweken. Hieronder staan per maand de groenten en fruit die je in die maand het beste kunt eten (en met * aangegeven als het een optimale maand is).

Veel uit de lijst komt uit Nederland (c.q. kan in die maand uit Nederland komen), maar sommige producten zijn wel beschikbaar in die maand maar komen (altijd) van buiten Nederland of zelfs buiten Europa, zoals grotendeels de bananen, kiwi’s, mandarijnen, mango’s, meloenen, nectarines, perziken of sinaasappelen.

Deze producten staan cursief in de lijst. Realiseer je daarnaast dat ook Nederlandse groenten buiten het seizoen niet-duurzaam gekweekt kunnen worden.

Klimaatvriendelijk fruit uit het buitenland

Klimaatvriendelijk fruit uit het buitenland is: ananas, bananen, citrusvruchten (sinaasappels, mandarijnen), druiven en kiwi. Kies dit fruit in de winter en het voorjaar wanneer er weinig seizoensfruit uit Nederland te koop is. In de winter kun je beter geen vers zacht fruit, zoals aardbeien en frambozen, kopen. Ze worden vaak ingevlogen of komen uit verwarmde kassen.

Overzicht van groenten en fruit per maand

Hieronder volgt een overzicht van de beschikbaarheid van diverse groenten en fruitsoorten gedurende het jaar:

  • Aardappelen: Oogstseizoen van juli t/m oktober (afhankelijk van of het vroeg, midden en late soorten zijn). Het hele jaar verkrijgbaar.
  • Aardpeer (topinamboer): Een echte wintergroente. Oogsten vanaf najaar tot eind februari/begin maart. Beschikbaar in herfst en winter (november - februari).
  • Andijvie: Het beste te oogsten van augustus tot oktober.
  • Artisjok: Oogsten juli-augustus. Het hele jaar verkrijgbaar. Artisjok wordt op kleine schaal in Nederland geteeld.
  • Asperges (groen): Groene asperges worden in ons land op zeer kleine schaal geteeld (Noord-Limburg en Noord-Brabant), de oogst is dan vanaf begin februari tot eind juni. Daarnaast zijn groene asperges uit het buitenland het hele jaar beschikbaar.
  • Asperges (wit): Witte asperges uit Nederland zijn alleen vers in april, mei en tot 24 juni beschikbaar / te koop. Soms al iets eerder als ze van verwarmde aspergebedden etc.
  • Aubergine (paars): Vindt de teelt van aubergine plaats onder glas, dan oogst je gewoonlijk van mei tot en met juli. Kweek je de aubergine in de vollegrond, dan oogst je tussen juni en augustus. Aubergines zijn het hele jaar verkrijgbaar; de Nederlandse aubergines zijn beschikbaar van februari t/m november (uit de kas!). In november worden de nieuwe planten geplant.
  • Aubergine (graffiti): Graffiti-aubergine is het hele jaar verkrijgbaar. Aubergines uit Nederland zijn van februari tot november uit de kas verkrijgbaar.
  • Augurken: Augurken zijn het hele jaar verkrijgbaar. Verse augurken zijn er van mei tot en met september. Ingemaakte augurken zijn er het hele jaar door.
  • Bleekselderij: Afhankelijk van het zaai- en plantmoment kun je bleekselderij oogsten in de maanden juni (waarschijnlijk pas vanaf de tweede helft van juni) tot begin november. Bleekselderij moet worden geoogst voor de vorst. Bleekselderij is het hele jaar verkrijgbaar.
  • Bloemkool: Bloemkool is het hele jaar verkrijgbaar.
  • Boerenkool: Boerenkool is een echte wintergroente. De kool is het lekkerst als er vorst overheen is geweest.
  • Bospeen: Bospeen is het hele jaar verkrijgbaar.
  • Cayennepepertjes: Cayennepeper is het hele jaar verkrijgbaar.
  • Chinese kool: Chinese kool is het hele jaar verkrijgbaar.
  • Doperwten: Doperwten zijn het hele jaar verkrijgbaar.
  • Habanero-pepertjes: Habanero-pepertjes zijn het hele jaar verkrijgbaar.
  • Haricots verts: Haricots verts zijn het hele jaar verkrijgbaar. Qua uiterlijk lijken deze boontjes een oer- Hollandse groente, maar ze worden vooral in Afrika verbouwd.
  • Kapucijners: Kapucijners zijn het hele jaar verkrijgbaar.
  • Knoflook: Knoflook is het hele jaar beschikbaar en wordt meestal uit China geïmporteerd.
  • Kouseband: Exoten.
  • Maïs: Maïs is het hele jaar door vers verkrijgbaar.
  • Okra: Okra is het hele jaar verkrijgbaar.
  • Paprika: Rode paprika is het hele jaar verkrijgbaar en van april tot en met oktober van Nederlandse bodem beschikbaar. Oranje paprika uit Nederland van maart t/m september.
  • Pimiento de Padron: Dit milde groene pepertje is jaarrond beschikbaar uit Nederland, zij het in de winter beperkt.
  • Pompoen: Pompoenen zijn het hele jaar door verkrijgbaar, ook uit Nederland.
  • Postelein (zomer/winter): Postelein is het hele jaar beschikbaar en van half maart tot en met half oktober uit Nederland.
  • Puntpaprika: Zoete puntpaprika is het hele jaar verkrijgbaar.
  • Radicchio: Radicchio Rosso is het hele jaar verkrijgbaar.
  • Rawit-pepertjes: De Rawit peper is jaarrond uit Nederland beschikbaar, maar in de winter beperkt.
  • Romanesco (groene bloemkool, ook wel torentjesbloemkool genoemd; ook broccolo romano): Romanesco is in het seizoen van juli t/m november. Romanesco komt in de maanden juli-november uit Nederland.
  • Savooiekool: Savooiekool is het hele jaar verkrijgbaar.
  • Shiitake: Shiitake is een paddenstoel die oorspronkelijk in Japan en China groeit.
  • Snijbonen: Snijbonen zijn het hele jaar beschikbaar.
  • Spinazie: Spinazie is het hele jaar verkrijgbaar en van maart tot en met november. Uit Nederland beschikbaar.
  • Spuitjes: Spruiten zijn het hele jaar verkrijgbaar.
  • Zoete uien: Uien zijn jaarrond verkrijgbaar.
  • Aardbeien: Aardbeien zijn het hele jaar verkrijgbaar. Het Nederlandse aardbeienseizoen uit de volle grond loopt van juni tot september, maar telers kunnen het hele jaar lang aardbeien aanbieden.
  • Abrikozen: Abrikozen zijn het hele jaar beschikbaar.
  • Appels: Appels zijn het hele jaar verkrijgbaar, maar het seizoen en de herkomst hangt af van de appelsoort. Er zijn appels uit Nederland en Franrijk, maar zelfs uit China en Nieuw-Zeeland.
  • Ananas: exoten.
  • Avocado: Avocado is het hele jaar verkrijgbaar. Avocado komt van oorsprong uit Midden- en Zuid-Amerika.
  • Bananen: Exoten.
  • Bosbessen / blauwe bessen: Blauwe bessen zijn het hele jaar verkrijgbaar. Blauwe bessen zijn van eind juni tot en met september uit Nederland verkrijgbaar.
  • Bramen: Bramen zijn het hele jaar verkrijgbaar.
  • Cranberry: Er zijn zowel Europese als Amerikaanse cranberry’s.
  • Druiven: Druiven zijn jaarrond verkrijgbaar en komen uit verschillende landen.
  • Frambozen: Frambozen zijn het hele jaar verkrijgbaar. Er zijn twee soorten frambozen: zomerframbozen en herfstframbozen. Zowel zomerframbozen als herfstframbozen worden buiten en in kassen geteeld.
  • Granaatappel: Granaatappelen zijn het hele jaar beschikbaar. Van juli tot en met januari uit Spanje, Turkije, Israël en Iran.
  • Kersen: Kersen zijn wereldwijd gezien zo’n 45 weken per jaar beschikbaar.
  • Kiwi (groen): Kiwi’s zijn het hele jaar verkrijgbaar. Van mei tot december worden ze aangevoerd uit Nieuw-Zeeland en van december tot maart uit Frankrijk, Griekenland en Italië.
  • Kiwi (gold): Kiwi Gold is het hele jaar verkrijgbaar.
  • Kruisbessen: Kruisbessen zijn het hele jaar verkrijgbaar.
  • Kumquats: Exoten.
  • Mandarijnen: Mandarijnen zijn het hele jaar door beschikbaar.
  • Meloenen: Meloenen zijn het hele jaar verkrijgbaar uit diverse landen. Er bestaan meer dan 70 verschillende meloensoorten. De soorten wisselen elkaar af. De vrucht wordt in veel tropische en subtropische streken verbouwd.
  • Nectarines: Nectarines zijn bijna het hele jaar beschikbaar.
  • Peren (Doyenné du Comice): Doyenné du Comice is het hele jaar verkrijgbaar.
  • Peren (Giezer Wildeman / stoofpeertjes): Gieser Wildeman is het hele jaar verkrijgbaar.
  • Perziken: Perziken zijn met uitzondering van de maand april het hele jaar door verkrijgbaar.
  • Pruimen: Pruimen zijn het hele jaar verkrijgbaar. Door de verschillende soorten pruimen loopt het Nederlandse pruimenseizoen van juli tot september.
  • Rabarber: Rabarber is het hele jaar verkrijgbaar. Rabarber is van oktober tot en met juli verkrijgbaar van Nederlandse bodem. In het voorjaar en de zomer groeit rabarber in de buitenlucht. Rabarber wordt ook in de winter geteeld, dit noemen we geforceerde teelt.
  • Rambutan: De rambutan groeit in tropische gebieden zoals Maleisië, Indonesië en Thailand.
  • Sinaasappelen: Sinaasappels zijn jaarrond beschikbaar.
  • Vijgen: Vijgen zijn exoten. Ze zijn het hele jaar verkrijgbaar.

NB: Deze seizoenskalender is met zorg samengesteld, waarbij diverse bronnen werden geraadpleegd. Ondanks dat kunnen er producten ontbreken of in een bepaalde maand onjuist vermeld zijn. Laat het ons weten zodat deze kalender gaandeweg nog beter wordt.

Duurzame keuze

Zijn seizoensgroenten en -fruit altijd een duurzame keuze? Vaak is het zo dat groenten en fruit uit het seizoen een duurzame keuze zijn. Het is vooral belangrijk om tussen de verschillende soorten te variëren. Als je rekening wilt houden met het milieu, kies dan voor groenten en fruit met een topkeurmerk. Denk hierbij bijvoorbeeld aan biologische opties. Herkenbaar aan het Europese biologisch keurmerk, het Demeter-keurmerk en het EKO-keurmerk. Het biologisch teelt houdt onder andere rekening met een goed beheer van de bodem en het type en hoeveelheid gewasbeschermingsmiddelen.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Dit zijn groenten die in een bepaalde periode van de Nederlandse akker of uit de onverwarmde kas of plastictunnel geoogst worden. Doordat deze groenten minder broeikasgasuitstoot hebben in vergelijking met groenten uit verwarmde kassen, zijn ze beter voor het klimaat.

Helaas betekent dit niet dat de groente uit Nederland áltijd de duurzaamste keuze zijn. Wanneer de groente uit andere landen van de akker, de onverwarmde kassen of de plastictunnel komen kunnen ze ook een lage klimaatimpact hebben. Komt een product met het vliegtuig naar Nederland? Dan heeft het uiteraard wel een hoge impact.

Op het schap in de supermarkt of op het etiket van het product staat uit welk land de groente en fruit vandaan komen. Appels en peren uit Nederland kun je het hele jaar kopen. Maar ook fruit uit andere landen, dat vervoerd wordt met de vrachtwagen of per schip, kunnen een duurzame keuze zijn. Het meeste fruit heeft het hele jaar een lage klimaatbelasting. Zacht en kwetsbaar fruit is hierop in de winter een uitzondering.

Dit kan in de wintermaanden met het vliegtuig ingevlogen worden of anders uit verwarmde kassen komen. Wanneer je bijvoorbeeld aardbeien wilt eten in de winter heeft het productieproces een negatieve invloed gehad op het milieu. De aardbeien zijn misschien gekweekt in verwarmde kassen of ze zijn hiernaartoe gehaald vanuit een warm land.

Veel fruit is het hele jaar door een klimaat-vriendelijke keuze, uit Nederland, maar ook van verder weg. Appels en peren kun je het hele jaar kopen uit Nederland. Stevig fruit zoals bananen, citrusfruit en druiven komen wel van verder, maar deze soorten komen in grote aantallen tegelijkertijd met de vrachtauto uit Zuid-Europa of met de boot uit tropische landen.

Als je meer rekening wilt houden met de milieu-impact, kun je kiezen voor fruit met een Topkeurmerk. Het On the way to PlanetProof-keurmerk stelt onder andere eisen aan het watergebruik tijdens de teelt.

Je kunt aan fruit niet aflezen of het met het vliegtuig is vervoerd. Maar dit betreft slechts een klein deel van het fruitaanbod. Soms worden verse producten en luxeproducten per vliegtuig vervoerd. Voorbeelden hiervan zijn verse ananas, aardbeien, bessen, papaja en lychee. Deze producten hebben een beperkte houdbaarheid en moeten daarom zo snel mogelijk naar de winkel.

In de (sub)tropen is het toezicht op de arbeidsomstandigheden niet altijd goed. Zo worden arbeiders in de bananenteelt vaak slecht betaald.

labels:

Zie ook: