‘De kaart van zout en sterren’ van Jennifer Zeynab Joukhadar is een betoverend boek voor liefhebbers van ‘De zoon van de verhalenverteller’. Jennifer Zeynab Joukhadar vertelt het hartverscheurende verhaal van een hedendaags Syrisch meisje en een middeleeuwse avonturier, en beide verhaallijnen zijn even sterk en meeslepend.

Het Verhaal van Nour en Rawiya

Wanneer Nours vader overlijdt, besluit haar moeder met haar drie dochters terug te verhuizen van New York naar Syrië. Nour probeert de herinnering aan haar vader levend te houden door zijn verhalen over Rawiya te herhalen, een meisje in de twaalfde eeuw dat zich vermomt als jongen om bij een beroemde kaartenmaker in dienst te treden.

Syrië blijkt veranderd en al snel bereikt het geweld Homs. De familie wordt gedwongen te vluchten, en ze nemen dezelfde route als Rawiya honderden jaren eerder. Die is niet geheel zonder gevaar en ze komen voor een keuze te staan die het gezin voorgoed uiteen kan laten vallen.

De hoofdstukken gaan om en om over Rawiya en Nour. Rawiya, die in de 12e eeuw leeft, gaat in dienst bij een geleerde/kaartenmaker. Samen met hem gaat ze op expeditie om de wereld op de kaart te zetten. Nour woont in New York met haar vader, moeder en twee zussen. Na het overlijden van vader besluit moeder om samen met haar dochters terug te keren naar hun vaderland, Syrië. Maar dat land wordt geteisterd door oorlog en ze moeten vluchten.

Literaire Waardering en Prijzen

De kaart van zout en sterren is in twee categorieën finalist van de Goodreads Choice Awards en winnaar van de Middle East Book Award in Youth Literature. Voor beide competities geldt dat ze in 2018 plaatsvonden. In 2019 is het moment aangebroken dat het verhaal in het Nederlands verschijnt. In totaal kan het verhaal gelezen worden in meer dan zestien verschillende talen.

Stijl en Taalgebruik

De taal van Zeynab Joukhadar is geweldig. De lezer wordt hebberig van omschrijvingen die heuse taal-kunstwerkjes zijn en wil meer. Daarnaast weet ze - of eigenlijk weet Zeynab Joukhadar - hoe ze dingen moet omschrijven. “Als ons brood op is, scheppen we het vlees en de rijst met onze handen op. Het smaakt naar lachen, warme dekens, droge sokken en verhaaltjes voor het slapengaan.

De verhalen van Nour en van Rawiya zijn qua hoeveelheid tekst, tempo en gebeurtenissen mooi in balans. Beide verhalen zijn interessant en hebben eigen, speciale dingen, maar overlappen ook in locatie, materialen, gebeurtenis of gevoelens. Hierdoor versterken de verhalen elkaar en zorgen ze voor elkaars diepgang. Het blijft bijna het hele boek onbekend hoe oud Nour is. Toch is Nour een heel fijn hoofdpersonage. Bovendien heeft ze iets unieks, namelijk dat ze geuren, getallen en letters in kleuren “ziet”.

Soms wordt er gestruikeld over Arabische woordjes of uitdrukkingen, maar dit haalt het verhaal niet naar beneden. De kaart van zout en sterren bevat moeilijke woorden voor lezers die geen Arabische voorkennis hebben. Woorden als oem, am, baba en uitdrukkingen als Inshallah zijn slechts enkele voorbeelden van Arabische tekst die gebruikt wordt. Hierdoor wordt het moeilijker om bijvoorbeeld de onderlinge banden tussen de personages te begrijpen. Het duurt niet lang voordat je het woord baba, met behulp van de context, hebt ontcijferd. In tegenstelling tot baba, zijn de woorden am en oem moeilijker.

Het duurt lang voordat je in het verhaal wordt gezogen. Als je de eerste tweehonderd bladzijdes achter de rug hebt, zit je er opeens toch helemaal in. Gelukkig! Vanaf dat moment ben je er als lezer absoluut van overtuigd dat Zeynab Joukhadar een onwijs sterk verhaal heeft neergezet.

De kaart van zout en sterren kost de lezer in het begin energie, maar zodra de lezer in het verhaal zit, gééft het energie.

Over de Auteur

Jennifer Zeynab Joukhadar is een Syrisch-Amerikaanse schrijver. Ze is geboren in New York, en heeft een islamitische vader en een christelijke moeder. Haar korte verhalen verschenen onder andere in Kenyon Review en The Saturday Evening Post.

labels:

Zie ook: