Kippen, wetenschappelijk bekend als Gallus gallus domesticus, zijn al eeuwenlang nauw verbonden met de menselijke geschiedenis en cultuur. Ze behoren tot de familie van de fazantachtigen en zijn een van de meest voorkomende gevogeltesoorten ter wereld.

De kip stamt af van de Bankivahoen die voorkomt in Azië. Van nature leven kippen in kleine groepen die bestaan uit één haan, een paar hennen en kuikens. In de groep geldt een rangorde, dit noem je de ‘pikorde’. Een kip met een hogere rangorde is zodoende de baas over een kip met een lagere rangorde.

Kippen zijn verlegen dieren. Ze gaan voorzichtig om met nieuwe dingen en doen alles uit gewoonte. Als ze eenmaal wat hebben aangeleerd, zoals hun eieren op de grond leggen, dan leren ze dit moeilijk af.

Het Broedproces en de Band tussen Kip en Kuiken

Een hen doet er ongeveer drie weken over om een ei uit te broeden. Tijdens het broeden, rolt ze haar ei een paar keer per dag. Zo kunnen de kuikens in het ei niet aan de schaal blijven kleven.

De kip en het kuiken krijgen al een band als het kuiken nog in het ei zit. Het kuiken onthoudt het geluid van zijn moeder. Hij antwoordt met piepgeluiden, terwijl hij nog in het ei zit. Als ze uiteindelijk uit het ei komen zien de kuikens er moe, kleverig en nat uit.

Kippen als Huisdieren

Kippen zijn ook huisdieren en worden in groepjes gehouden. Kippenhouders kunnen één haan houden en daar meerdere hennen bij zetten of ze houden alleen hennen. Meerdere hanen bij elkaar krijgen snel ruzie, want ze willen allemaal de baas zijn.

Kippen hebben veel ruimte nodig om te kunnen bewegen en de vleugels uit te slaan. Strooisel is ook belangrijk, dat gebruiken kippen voor stofbaden, pikken en krabben. Stofbaden zijn nodig om de veren schoon te houden, want kippen wassen zich niet in het water, maar in het stof.

Kippen zoeken buiten de hele dag voedsel, zoals zaden, insecten en wormen. Als er genoeg eten is, blijven kippen op dezelfde plek leven. Kippen kunnen ook pluimveemeel, graan en groenvoer eten. Met groenvoer bedoelen we fruit en groente en dit kan aangevuld met regenwormen, meelwormen of maden.

Kippenhouders kunnen kippen buiten houden in een grote ren met een warm nachthok. In het nachthok zitten kippen graag op een stok, zodat ze kunnen slapen. Kippen hebben verlichting in het hok nodig, want ze leggen alleen eieren als het 10 uur per dag licht is. Helaas kunnen ze niet goed tegen tl-verlichting, omdat dit erg flikkert en dat levert stress op.

Kippen willen een legnest waar ze eieren in kunnen leggen.

Dierenwelzijn in de Vee-industrie

Veel kippen in de vee-industrie leiden geen prettig leven. Ze hebben te weinig ruimte en leven in donkere stallen. Andere kippen hebben in hun stal wel wat ruimte om te scharrelen, maar ze moeten het delen met te veel andere kippen.

Met sommige kinderen in de klas ben je dikke vrienden, met andere misschien niet. Dat is met kippen net zo. Als een kip een andere kip ziet die hij minder leuk vindt, kan hij gaan pikken. Dat kan flink pijn doen! De beste manier om ervoor te zorgen dat kippen elkaar minder lastig vallen, is door ze veel ruimte te geven.

Er zijn in Nederland speciale boerderijen die zijn ontworpen volgens de natuurlijke wensen van kippen. Dit zijn bijvoorbeeld Rondeelboerderijen. Het Rondeel is een grote cirkel, dat in een soort pizzapunten is verdeeld. Iedere punt is een overdekt nachtverblijf of een dagverblijf met gras en zand. In het nachtverblijf kunnen de kippen eten, drinken en eieren leggen. In de nacht kunnen ze hier ook op stok gaan om te slapen. Overdag kunnen ze in het dagverblijf rondscharrelen, zoeken naar wormpjes in het gras of een stofbadje nemen. Aan de rand van de dag- en nachtverblijven is ook nog een stukje met struiken en bomen. Hier kunnen kippen zich verstoppen. Het hele kippenterrein is beschermd met gaas. Op die manier kunnen er geen vossen of roofvogels bij de kippen komen. Zo zitten ze lekker veilig. In de supermarkt kun je de eieren van deze kippen herkennen aan het ronde doosje met zeven eieren erin. Ook hebben ze een sticker van het Beter Leven keurmerk.

Ook in een Kipsterstal hebben kippen een beter leven dan in een standaard stal. In een Kipsterstal heeft de boer een natuurlijke en bosrijke omgeving nagebootst. Er groeien allemaal verschillende planten waardoor er voor kippen meer te beleven is. Verder hebben de dieren veel ruimte en frisse lucht. Kipstereieren zijn te herkennen aan een blauw doosje met vijf eieren.

Het Kiezen van Diervriendelijke Eieren

Wist je dat je aan een ei kunt zien of het een ‘diervriendelijk’ eitje is? Op elk ei staat een stempel dat aangeeft of de kip een beter leven heeft gehad of niet. Er zijn vier codes die laten zien hoe diervriendelijk een ei is:

  • Code 0, biologische eieren (met EKO-keurmerk).
  • Code 1, scharreleieren met vrije uitloop.
  • Code 2, scharreleieren.
  • Code 3, kooi-eieren.

Het Beter Leven keurmerk van de Dierenbescherming geeft door middel van 1, 2 of 3 sterren aan hoe diervriendelijk een product is.

De Rol van de Dierenbescherming

Er leven veel dieren in Nederland, zowel in de natuur als huisdieren. Daarnaast houden we dieren voor hun vlees, eieren of de melk. Helaas gaat het niet altijd goed met de dieren. De Dierenbescherming is een organisatie die zich inzet voor alle dieren in Nederland die hulp nodig hebben. Hiervoor heeft de Dierenbescherming bijvoorbeeld dierenasielen en rijden dierenambulances het hele land rond. En inspecteurs houden de gezondheid van dieren goed in de gaten.

Interessante Kippen Feiten

  • Een kip kan goed zien. Je kunt niet naar een kip toegaan zonder dat ze jou ziet.
  • Een kip kan 15 jaar oud worden.
  • Het kraaien van een haan kan soms wel van 2 kilometer ver te horen zijn.
  • Een kip met rode oorlellen legt meestal (licht)bruine eieren en een kip met witte oorlellen leggen witte eieren.
  • Een Nederlander eet gemiddeld 185 eieren per jaar (als eitje bij het ontbijt, maar ook in deeg of koek).
  • Een kip kan niet vliegen.
  • Een haan kraait niet omdat de zon opkomt, maar om de andere hanen te laten weten wie de baas is.

Kippen in Rituelen en Mythologie

Kippen (zowel hanen als hennen) zijn wijd verbreide en goedkope neerhofdieren. Ze zijn dan ook populaire offerdieren geworden, die bovendien als demonenafwerend golden. In heel wat streken in Afrika, Azië en Zuid-Amerika offert men vandaag de dag nog vaak kippen.

Er waren in vele kerken aan de achterzijde van het altaar getraliede kippenhokjes, waar de offeraar tijdens de mis, nadat hij driemaal rond het altaar had gelopen, zijn kip instak. Ook metselde men bij ziekten vaak een zwarte kip in de open haard of begroef men ze in de stal. Hanen offerde men vaak bij de oogstrituelen, volgens het aloude principe: Do ut des [‘Ik geef, opdat jij zou geven’]. Op huwelijksfeesten at men kippen (de zogenaamde ‘kakelhennen’), omdat de sterke geslachtdrift van de haan en de eierenleggende kip hen tot een vruchtbaarheidgevend offerdier maakte. De ‘lijkkip’ was een oud dodenoffer. Ook bij dopen in het vroegere Egerland (Chebsko, Tsjechië) bracht de meter een kip mee, die men dadelijk moest slachten.

Op de feestdag van de Sint-Maarten (11 november) slachtte men in Germaanse streken een kip ten gunste van het pluimvee. De Soemerische Nergal, god van de onderwereld, had een haan als heilige vogel. De joodse Talmoed maakt van de haan een meester in de beleefdheid omdat hij de Heer van de Zon inleidt door hem met zijn gezang aan te kondigen. De haan speelt nog steeds een rol tijdens het joodse kaparot, een verzoeningsritueel dat door ultra-orthodoxe joden wordt uitgevoerd op de vooravond van het Grote verzoeningsfeest, Yom Kippoer.

De haan geniet van oudsher in de islamwereld een verering zonder weergaande, in vergelijking met andere dieren. Men schrijft eveneens aan de Profeet het verbod toe om een haan te vervloeken, omdat hij oproept tot het gebed. De haan was het heilige dier van de Slavische god Swantewit (Svetovid). In Pommeren (Duitsland en Polen) scheen de verering van hanen al terug te gaan naar voorchristelijke tijden.

De zonne-eigenschap van de haan merkt men ook in de Noorse mythologie. Zo bewaakte de haan ‘Goudkam’ de regenboogbrug Bifrost die naar de Asgaard, de woonplaats van de goden leidde. De gouden haan Vithafmir waakte op de top van de wereldboom Yggdrasil tegen allerlei nakend onheil. En de rode haan Fralar bracht de gevallen krijgers van het Walhalla terug tot leven voor de ultieme strijd: de Ragnarok. In de Edda leest men over de haan dat hij de verkondiger is van de grote eindstrijd.

Hanen in Oogstrituelen en Huwelijken

Hanen waren na de kerstening van de Germanen in de Duitse ruimte nog steeds geliefde offerdieren die men bij verschillende gelegenheden gebruikte, vooral in verband met oogsten. Zo sprak men in Zwaben van snijhanen, in Beieren van zaadhanen, in Lübeck van roggehanen, in Hannover van stoppelhanen enzovoort. In de laatste schoof (garve) stak men vaak een haan die dan de korendemon voorstelde. Ofwel slachtte men die op het einde van de oogst, ofwel bracht men hem op een staak naar de boerderij. De oogsthaan mocht tot het begin van de twintigste eeuw bij het oogstfeestmaal als oorspronkelijk offerdier niet ontbreken.

Ook bij het huwelijk speelde de haan een rituele rol. Men voerde een haan mee in de bruidskoets en offerde hem na het huwelijk. Men stikte een haan die in een boom zit op het bedkussen dat voor de bruidegom was bestemd, ofwel stak men een levende haan onder het bed van een pas gehuwd koppel. Het is duidelijk dat de haan hier zijn symbolische rol van erotisch dier speelde. In Oostenrijk doodde men ooit op een ceremoniële wijze een haan bij de eerste bruiloft in de carnavalsperiode. Duitsers offerden hanen om goed weer te bekomen of om een schat te kunnen vinden.

Hanen en Kippen in de Griekse Mythologie

Men vereenzelvigde de Kretenzische haangod Velchanos met de oppergod Zeus. In de Griekse mythologie bevond een haan zich bij de godin Leto, zwanger van Zeus, toen ze Apollo en Artemis baarde. Daarom wijdden de Grieken een haan aan de zonnegod en de maangodin. De Griekse filosoof Pythagoras (ca. Ondanks Pythagoras’ raad slachtte men toch hanen op een rituele wijze voor Apollo’s zoon Asklepios, de god van de geneeskunde.

Bij de Oude Grieken was het inderdaad de gewoonte om in de tempels van Asklepios een haan te offeren uit dank voor genezing, om genezing af te smeken of, bij een naderende dood, de ziel van de overledene te vergezellen naar de onderwereld. Een mooi voorbeeld van deze traditie vindt men bij Socrates (469-399).

De rol van zielenbegeleider verklaart ook waarom men de haan toewees aan Hermes/Mercurius, de goddelijke boodschapper tussen hemel en hel. Vooraleer Asklepios een godheid werd, schreef men ook aan de haan het vermogen toe om zieken te genezen. Men wijdde de fiere vogel ook aan Helios, de zonnegod, omdat hij de dageraad aankondigde en de demonen verjoeg. Hij was ook gewijd aan de maangodin Selena, de godin van de onderwereld Persephone/Proserpina en Athena/Minerva, een godin van de hemel en de zuivere lucht. Volgens Plinius de Oudere (23/24-79) was de haan ook gewijd aan Eos, de godin van de dageraad.

De hen speelde ook een belangrijke rol in de Griekse mythologie, en wel in de Demetercultus. Ze was er het zinnebeeld van de moederliefde die Demeter voor de mensheid had. Demeter was de aardgodin die de mens in haar schoot liet geboren worden om hem dan aan haar borsten te voeden. Zij nam ook de doden in haar schoot op en liet ze een tweede maal geboren worden om als kinderen naar het land der zaligen te gaan.

Kippen in Andere Culturen

Bij de Romeinen bekleedde de haan eveneens een belangrijke mythologische functie. Zij associeerden de strijdlustige haan met hun oorlogsgod Mars en gebruikten de vogel in hun vogelwichelarij. Ze noemde de haan daarom ook ‘de zoon van Mars’. Kukuta, de haan, is het rijdier en de dierlijke vorm van de krijgsgod Skanda. Hij kondigt de ochtendveldslag aan. Hij is het symbool van de opkomende zon, van de overwinning van de dood en ook van het verraad.

In het Tibetaans boeddhisme staan in het centrum van de kringloop van het bestaan drie diersoorten afgebeeld: een haan, een slang en een varken. De haan (soms ook een pauw of een andere vogel) staat voor de vleselijke hartstocht, hij pikt in de staart van de slang van woede wegens zijn onbevredigde verlangens. De slang bijt op haar beurt in de staart van het varken dat staat voor de onwetendheid en gebrek aan inzicht, dat ervoor zorgt dat dit proces zich voortdurend herhaalt. Het zijn de drie zonden die de mens binden aan de wereld van zijn illusies en dus aan de kringloop of wiel van het bestaan. De drie diersoorten illustreren mooi de tweede edele waarheid van de Boeddha.

Als tiende teken in de Chinese dierenriem staat de haan (ji) voor een aantrekkelijke persoonlijkheid, fierheid of ijdelheid, precisie, een sterk ontwikkelde kritische zin en smaak voor polemiek. Zo’n jaar van de haan wordt gekenmerkt door discussies en twisten, uitingen van egoïsme op alle niveaus. Tijdens deze periode is voorzichtigheid geboden in alle activiteiten en initiatieven. In China offerde men hanen tijdens initiatieceremonies, maar men at ze niet. De haan behield zijn rol van offerdier tot het einde van de Qing-dynastie (1644-1912).

Op de binnenplaats van de grote shintotempels onderhoudt men heilige hanen, meer bepaald in het Amaterasoe-ō-mi-kami schrijn van Ise, omdat die dieren aan die godin zijn gewijd. De haan roept de zonnegodin elke ochtend op om uit haar grot te komen, waarin ze zich verschuilt, wat neerkomt op het opgaan van de zon.

De Azteken (Mexico) offerden een haan aan de zon. Het dier was ook bijzonder geschikt voor het vervangen van mensenoffers bij bouwceremonies en zijn bloed had een symbolische waarde. Voor de Inca’s (Peru) de vereerders van de zon, was de haan, de aankondiger van het goddelijke licht, een heilig dier.

Kippen in Afrikaanse Culturen

In Afrika offert men eerder hanen dan hennen, of geeft men ze als voedsel aan belangrijke bezoekers. De reden is het feit dat hennen veel meer dan hanen noodzakelijk zijn om een kippenpopulatie op peil te houden. Het kraaien van een haan bij zonsopkomst associeerde men met de zon en de tijd.

Hanen speelden ook een rol bij initiaties. De Mossi en Gurunsi (Burkina Fasso) zijn gekend voor hun hanenmaskers. De Bwa of Bobo (Burkina Faso en Mali) associeerden het hanenmasker met de eerste beeldhouwer, een cultuurheld die het onderwijs introduceerde.

Op sommige oorlogsvlaggen van de Asafo, een krijgerorganisatie van het Akanvolk (Ghana en Ivoorkust) stond: ‘Wij hebben de haan en de klokvogel onder controle’, waarmee men aanduidde dat ze zo sterk waren dat ze zich meester achtten over de opkomst van de zon en de tijd.

De haan verbond men soms met voorkennis en voorspellingen. Zo dragen Tabwa-mediums (DR Congo en Zambia) hanenveren en naaien ze nog hanenkoppen op een magische bundel die ze op hun hoofd torsen. Zij hopen op die manier de krachten te versterken, die in hun voorhoofd aanwezig zijn.

In het oude Bamana-rijk (Mali) heette een weg die in drieën splitst een ‘kippenpootkruispunt’. Op deze plaatsen offerde men bij het begin van een nieuw jaar kippen tijdens vernieuwingsrituelen.

Praktische Aspecten van Kippen Houden

Kippenrassen variëren in grootte, kleur en eigenschappen van de eieren die ze produceren. Naast eieren worden kippen ook gehouden voor hun vlees, dat bekend staat om zijn magerheid en smaak. Kippenvlees wordt wereldwijd geconsumeerd en is een belangrijk onderdeel van veel culinaire tradities.

Kippen hebben zich aangepast aan verschillende klimaten en omgevingen, wat heeft geleid tot een breed scala aan kippenrassen. Deze rassen variëren in grootte, kleur, verenpatronen en gedrag. Kippen zijn ook geliefde huisdieren vanwege hun vriendelijke en tamme aard.

In essentie zijn kippen veel meer dan alleen vogels. Ze zijn een integraal onderdeel van onze voedselvoorziening, cultuur en zelfs gezelschap. Het houden van kippen biedt tal van voordelen en redenen waarom mensen ervoor kiezen om deze gevleugelde vrienden in hun leven op te nemen.

Enkele voordelen van het houden van kippen:

  • Verse eieren: Een van de meest voor de hand liggende voordelen is de constante aanvoer van verse eieren.
  • Duurzaamheid: Het houden van kippen kan bijdragen aan duurzaamheid.
  • Afvalverwerking: Kippen zijn uitstekende afvalverwerkers.
  • Educatie: Het houden van kippen biedt een educatieve ervaring, vooral voor kinderen.
  • Gezelschap: Kippen kunnen charmante en tamme huisdieren zijn.
  • Zelfvoorziening: Kippen leveren niet alleen eieren, maar ook vlees als je ervoor kiest om vleeskuikens te houden.
  • Sociale verbinding: Het houden van kippen kan een manier zijn om sociale verbinding te bevorderen.
  • Verrijking van de tuin: Kippen scharrelen graag in de tuin en helpen bij het omwoelen van de grond, waardoor deze beter belucht wordt.
  • Ontspanning: Het observeren van kippen kan rustgevend zijn.

Het Verminderen van Geluidsoverlast

Geluidsoverlast van kippen kan een bron van irritatie zijn voor jou en je buren. Hoewel kippen doorgaans niet zo luidruchtig zijn als sommige andere huisdieren, kunnen ze nog steeds geluid maken, vooral bij het leggen van eieren of wanneer ze opgewonden zijn. Hier zijn enkele tips om geluidsoverlast te verminderen:

  • Kies stille kippenrassen.
  • Zorg voor goede isolatie van het kippenhok.
  • Plaats het kippenhok zo ver mogelijk van de huizen van buren.
  • Zorg voor regelmatige voeding en water.
  • Zorg voor afleiding en vermaak in het kippenhok, zoals zitstokken, speeltjes of schuilplaatsen.

Toch kunnen kippen erg luidruchtig zijn wanneer het moment daar is. En daar doe je eigenlijk vrij weinig aan, want alle kippen zingen mee.

Kippen en Animisme

Animisme is een religie waarbij geloofd wordt dat alles ter wereld een bepaalde kracht heeft. Mensen, dieren, de zon, de aarde, planten en levenloze dingen zoals rotsen, stenen en voorwerpen. Animisten geloven dat na de dood van het stoffelijke lichaam de ziel naar een onzichtbare, niet stoffelijke wereld gaat. Het stoffelijke lichaam ‘geeft de geest’ en het niet stoffelijke lichaam vindt ‘zielsrust’ of ‘zielenheil’ in een onzichtbare wereld: het walhalla of de Eeuwige Jachtvelden. Vanuit dit geestenrijk beïnvloeden goden, zielen en andere (magische) krachten het aardse leven.

Animisme is het allereerste geloof ter wereld. Niemand heeft het uitgevonden. Het ontstond doordat wereldwijd mensen verklaringen zochten voor de dingen die gebeurden. Zij bedachten dat alles op aarde het werk was van bepaalde krachten.

Aanhangers van natuurreligies wonen over de hele wereld verspreid. In verschillende Zuid-Amerikaanse landen gelooft zo’n 25 procent van de bevolking in animisme. Indianen in Amerika hebben een natuurgeloof, net als de Aboriginals in Australië. In het Aziatische Indonesië noemen diverse volken op verschillende eilanden zichzelf animist en ook in Afrika wonen animisten.

Landen waar aanzienlijke aantallen animisten wonen zijn Zambia, Zuid-Soedan, de Democratische Republiek Congo, Bangladesh, India, Nepal, Gabon, de republiek Guinee Bissau, Indonesië, Japan, Laos, Myanmar (Birma), Papoea-Nieuw-Guinea, Peru, De Filipijnen, Canada, Rusland, Zweden, Thailand, Oost-Timor, de Verenigde Staten en Mexico.

Voordat de christelijke kerk Europa veroverde, leefden hier verschillende natuurvolkeren. Ze kenden allerlei heiligdommen zoals bomen, menhirs en steencirkels. De enige officiële godsdienst die is overgebleven is het ásatrú, een natuurgodsdienst die sinds 1972 in Scandinavische landen is erkend.

Kip en Persoonlijke Ontwikkeling

Door de oefeningen en trainingen die in de volledige versie van "Kip ontdekt zijn magie" staan gaat je kind anders denken. Vrijer. Blijer. Dit zijn lessen uit persoonlijke ontwikkeling en positieve psychologie, gegoten in een leuk, verteerbaar en gezond snoepje.

Elk proces van groei begint met het herkennen van de uitdaging. Neem samen met je kind de tijd om uit te zoeken waar de emotie vandaan komt. Alleen op deze manier kan er verandering ontstaan. Door actief met je kind aan de slag te gaan en ook na de geleide meditatie en het verhaal met elkaar te praten, krijg je samen inzichten over hoe je in het vervolg met deze uitdagingen op emotioneel gebied kunt omgaan.

Je kind zal transformeren door de herkenning, de inzichten en natuurlijk de geleide meditaties. Soms ontvouwt die transformatie zich heel snel, soms gebeurt dat in kleine stapjes. Je zal jouw kind rustiger en tegelijkertijd krachtiger zien worden.

labels: #Kip

Zie ook: