De tomaat is een favoriet in de moestuinwereld. Er zijn veel overeenkomsten tussen de verschillende rassen, maar toch ook zo veel verschillen dat je er nooit over uitgeleerd en uitgepraat raakt. Helaas is een tomaat niet de makkelijkste groente om te telen (eigenlijk is de tomaat een vrucht en wordt ook wel vruchtgroente genoemd).

Tomaten zijn heerlijk; warm en koud, rauw en gebakken, gestoofd, gekookt, in soepen en sauzen, in jam en chutney, in sap en op een pizza, hartig en zelfs zoet; het aantal recepten dat je in boeken, tijdschriften en op internet kunt vinden is bijna oneindig.

De Oorsprong en Plantkunde van de Tomaat

De tomaat komt oorspronkelijk uit Zuid-Amerika, daar kan ze bijna wel als onkruid worden beschouwd; het warme klimaat zorgt voor een enorme groeikracht van de planten. Plantkundig gezien staat de tomaat heel dichtbij de aardappel (ze kunnen zelfs op elkaar geënt worden, in de handel verkrijgbaar onder de naam TomTato). Beide zijn dan helaas ook bevattelijk voor dezelfde pseudoschimmel (Phytophthora infestans) en kunnen elkaar daarmee ook besmetten (zie verder daarover op de pagina Teeltzorgen bij tomaten). Alle delen van de tomatenplant bevatten het giftige solanine, behalve de rijpe vruchten.

Teeltmethoden: Onder Glas vs. Buiten

De beste manier om een goede oogst te krijgen is door de tomaten onder glas te telen. Maar tomaten kunnen wel degelijk ook buiten geteeld worden. Voorwaarden zijn een niet te natte zomer, en natuurlijk een zonnige en beschutte standplaats. Daarnaast is de keuze voor een ras dat vroeg genoeg en dus geschikt is voor de buitenteelt heel belangrijk.

De vroegheid van een ras wordt bepaald door het aantal dagen te tellen van het uitplanten van de zaailing tot het oogsten van de eerste rijpe tomaat. In catalogi worden soms deze termen gebruikt:

  • Vroeg (ook geschikt voor buitenteelt)
  • Middelvroeg (voor kasteelt en in een mooie zomer ook een kans van slagen in de buitenteelt)
  • Laat (vooral geschikt voor de teelt onder glas)

Soms worden er ook getallen gebruikt, en dat is vrijwel altijd een getal tussen de 50 en 120 dagen. Een ras dat in een kas binnen 65 dagen na het uitplanten van de zaailingen de eerste rijpe tomaten geeft is een vroeg ras (en dus ook geschikt voor de buitenteelt). Rassen die daar 66 tot 75 dagen over doen zijn middelvroege rassen (voor de teelt in een kas, alleen in een mooie zomer geschikt voor buiten). Rassen die er 76 tot meer dan 100 dagen over doen zijn late rassen en dus vooral geschikt voor onder glas omdat de oogst buiten pas in nazomer/herfst zou vallen (wanneer het kouder en natter wordt en er meer kansen op schimmels, ziekten, etc.

Bescherming tegen Phytophthora

Als de zomer koud en nat is groeien tomatenplanten niet goed en dan komt ‘Phytophthora’ om de hoek kijken. Phytophthora is een pseudoschimmel die zich via vocht (regen, dauw, etc.) verspreidt en zeer besmettelijk is, vooral voor tomaten en aardappelen (ze wordt in de volksmond dan ook vaak ‘aardappelziekte’ genoemd). Om de kans van slagen op een goede oogst van rijpe tomaten van gezonde planten te vergroten kan bijvoorbeeld een provisorisch gemaakt afdakje de planten al wat beschermen tegen regen, storm en andere ongemakken.

Bedenk dat de teelt in de volle grond er altijd voor zorgt dat je de jonge planten in mei in koude grond plant, en daarnaast heb je hebt wat minder invloed op bijvoorbeeld vocht (teveel of te weinig). Het kan helpen om de grond een paar weken voor het uitplanten van de jonge planten af te dekken met bijvoorbeeld zwart doek zodat de grond lekker opwarmt. En het planten in een verhoogde bak kan er voor zorgen dat de planten in een regenachtige periode niet te lang in kletsnatte grond staan. Het nadeel is dan wel dat je bij droogte vaker water moet geven, want tomaten kunnen slecht tegen droogte; het blad gaat dan hangen en er is bijvoorbeeld meer kans op neusrot.

Tomaten in Potten: Een Goed Alternatief

Naast bovengenoemde kan ik iedereen van harte een leuk tomatenras in pot aanraden; een pot warmt sneller op in de zon dan de koude volle grond. En bij storm of regen kun je de pot beschut of onder een afdakje zetten. In een pot heb je geen kletsnatte grond waardoor de wortels kunnen rotten (mits je uiteraard hebt gezorgd voor goede afwateringsgaten).

Je zou denken dat je voor de teelt in potten vooral dwergstruiktomaten gebruikt maar ook een stamtomaat is zeker een optie. Bedenk wat je wilt, welk ras voor welke pot geschikt is (tomaten maken lange, vooral breed uitwaaierende wortels, grote stamtomaten hebben uiteraard een grotere/bredere pot nodig dan een kleine dwergstruiktomaat, etc.).

Ook leuk is een nog grotere pot, en dan kunnen er dus ook meerdere planten in. Of je een tomatenplant nu in de volle grond of in een pot zet, het allerbelangrijkst blijft het voorkomen van aardappelziekte/Phytophthora.

Phytophthora-resistente Tomatenrassen

Daarnaast wordt er volop veredeld en zijn er onderzoeken en tests met tomatenrassen die in hoge mate resistent zijn tegen Phytophthora, veel nieuwe en resistente rassen zijn F1-hybriden maar er zijn ook steeds meer zaadvaste rassen (redelijk algemeen) verkrijgbaar (zoals Resibella, Philamina, Vivagrande, Duttingold, etc.). Bedenk dat volledige resistentie (nog) niet mogelijk is, dat heeft ook te maken met omstandigheden als regen, voeding, andere ziekten of plagen, etc. maar sommige rassen halen al een Phytophthora-resistentie van meer dan 90%, zeker de moeite waard om eens te proberen, zeker in de buitenteelt.

De Teelt op een Balkon

Laat ik niet vergeten om ook de teelt op een balkon te noemen. Er zijn natuurlijk heel veel soorten balkons, maar over het algemeen hebben ze een dak. En dat heeft als groot voordeel dat Phytophthora er niet heel veel kan doen, want er is alleen vocht als je de planten zelf nat maakt. En dat doe je dan dus ook bij voorkeur niet. Ik plant (stam)tomaten in een pot die groot genoeg is, van 30 liter, en zet er gelijk een stok bij. Eerst moeten de planten natuurlijk groeien, en de bladeren zijn nodig om voedingsstoffen op te nemen. Maar als de planten eenmaal groot genoeg zijn (ongeveer 75 centimeter) verwijder ik de onderste bladeren. Juist om te voorkomen dat die bladeren nat worden als ik water geef.

Uiteraard is de plaats op het balkon ook belangrijk: het liefst in de zon, maar halfschaduw mag ook. Een beetje wind is geen probleem maar bij harde wind kan het blad kapot waaien en staat de plant te ‘klapperen’ in de pot. Soms is het een paar keer schuiven tot je het beste plekje hebt gevonden. En als je een winderig balkon hebt kun je misschien beter lage struiktomaten kiezen in plaats van stamtomaten. Een windhaag is ook een optie (planten die veel wind verdragen op een plaats zetten waar ze die wind een beetje kunnen breken).

Teelt Onder Glas

Met de teelt onder glas ben je veel minder afhankelijk van het weer. Toch is het ook dan leuk en handig om je te verdiepen in de rassen die je koopt waardoor je wat kunt spreiden in vroegheid; door een vroeg ras maar ook een middelvroeg en een laat ras te zaaien kun je uiteraard van het vroegste ras als eerste oogsten (dat kan in het beste geval dan al vanaf eind juni). Met daarnaast een laat ras kun je de oogst verlengen, want een laat ras geeft in de kas soms pas rond eind juli de eerste rijpe tomaat, maar eindigt dus ook later.

Tomatenrassen: Een Wereld van Keuze

Er is waarschijnlijk geen andere groente waarvan zoveel rassen bekend zijn en worden aangeboden; op internet kun je meer dan 15.000 rasbeschrijvingen vinden! Er zijn (F1-)hybriderassen en zaadvaste rassen (waaronder de bekende ‘heirloom’-tomaten). Een heirloom-tomaat is een zaadvast, en van oorsprong niet commercieel ras. Soms is zo’n ras al tientallen tot zelfs meer dan 100 jaar oud. Ze kunnen oorspronkelijk uit bijvoorbeeld Rusland, Amerika, Polen, etc. komen en zijn vaak binnen een familie generatie op generatie via de zaden doorgegeven en via emigratie op andere plaatsen in de wereld beland.

Voorbeelden van heirloom-tomaten zijn Brandywine (in 1880 al ergens in een catalogus beschreven!), Cherokee Purple, Coeur de Boeuf, Costoluto Genovese, Grushovka, Slivovite Cervene, Old Wyandotte, Zong Shu, Togo Trèfle, Belarusian Heart, etc. Je kunt aan rasnamen sowieso soms zien waar ze oorspronkelijk vandaan komen, andere hebben de naam gekregen van het familielid dat vroeger die lekkere tomaten teelde (denk aan Aunt Gertie’s Gold, Aunt Ginny’s Purple, Grandpa Cok’s Plume, Aunt Swarlo’s Polish Plum en Granny Cantrell’s German Red). Maar de meeste namen verwijzen toch enigszins naar de eigenschappen als smaak, kleur, vorm, etc.

Voor de zekerste oogst en ziektebestendigheid (zeker in de buitenteelt) is het zeker een optie om wat meer geld uit te geven voor een F1-hybrideras, zeker ook die een hoge resistentie tegen Phytophthora hebben.

Een groot deel van de zaadvaste rassen is dus helemaal niet rood. Sterker nog, de eerste tomaten die ontdekkingsreizigers vonden waren vlak van smaak en geel van kleur (pomodoro - pomme d’oro = gouden appel). Pas later werden er rassen ontwikkeld met meer smaak en een rode kleur.

Tomaten Types

Tomaten kan je grofweg in drie verschillende types indelen: de stamtomaat, de struiktomaat en de dwergstruiktomaat.

Stamtomaten

Het bekendste type is de stamtomaat, dat zijn planten die met één stam langs een stok of touw worden geleid en waarbij de trossen tomaten aan/langs die ene hoofdstam hangen. Deze tomaten moeten worden gediefd en worden opgebonden en kunnen onder de juiste omstandigheden ruim twee meter hoog worden. In de professionele teelt kunnen ze zelfs wel meer dan 10 meter hoog worden.

Struiktomaten

Struiktomaten hoeven niet gediefd te worden, ze maken veel zijscheuten en de tomaten groeien in trosjes langs die zijscheuten. Er moet wel een stok bij deze tomaten worden gezet, want struiktomaten kunnen een flinke omvang krijgen Het opbinden aan een stok voorkomt het omvallen en/of knakken van delen van de plant door de zwaarte van de tomaten.

Struiktomaat is dan ook een breed begrip want er zijn struiktomaten van 50 centimeter hoog, maar ook struiktomaten die wel 150 centimeter hoog worden. Lees, wanneer je zaden van dit type tomaten koopt, altijd de beschrijving. Lagere struiktomaten hebben vaak genoeg aan één stok, grote struiktomaten hebben meetstal twee of drie stokken nodig. Sterker nog, ik vind het ook heel handig om voor deze tomaten een ‘kooi’ van rond gebogen gaas te gebruiken. Voor struiktomaten reken ik ook graag een wat ruimere plantafstand dan de 40 x 60 centimeter die ik voor stamtomaten aanhoud. Omdat ze niet 1 stam, maar meerdere stelen heeft wordt ze niet zo hoog, maar juist breed. Die breedte kan per ras variëren. Struiktomaten van 50 centimeter worden minder breed en groeien vaak meer gedrongen dan de grote struiktomaten van meer dan 120 centimeter hoog.

Dan zijn er ook nog de struiktomaten die een meer hangende groeiwijze hebben. Voorbeelden daarvan zijn Cherry Cascade, Tumbling Tom, Tumbler Red, Pendulina. De namen geven vaak de groeiwijze al aan. Alle struiktomaten zijn geschikt voor de teelt in potten, maar juist deze groep is eigenlijk alleen geschikt voor de teelt in potten; als je deze rassen in de volle grond zou telen hangen de tomaatjes op de grond en dat zorgt in regenachtige periodes voor schimmel of rot en vraat door bijvoorbeeld slakken, pissebedden etc. Het helpt dan trouwens wel als je wat stro onder de planten legt. Maar als je deze tomaatjes in een pot teelt hangen de tomaatjes schoon en droog over de rand, kunnen ze goed rijpen in de warme zon etc.

Dwergstruiktomaten

En tot slot zijn er nog de dwergstruiktomaten. Dat zijn kleine plantjes, vaak niet hoger dan zo’n 25 tot 35 centimeter. Ze geven een leuke opbrengst van meestal cherry- of cocktailtomaten die in trosjes heel dicht tegen de korte zijscheuten groeien. Deze plantjes zijn zeer geschikt voor de teelt in potten. Eén plantje voor een kleine pot of bijvoorbeeld drie plantjes bij elkaar in een wat grotere pot. De opbrengst van dit type struiktomaatjes is natuurlijk niet te vergelijken met de grote struiktomaten, maar als je regelmatig tomaatjes oogst worden er telkens weer nieuwe trosjes aan nieuwe zijscheuten gemaakt en zo is de opbrengst voor zo’n klein plantje toch heel leuk.

Het leuke van de meeste struiktomaten is dat het vaak vroege rassen zijn die ook geschikt zijn voor de buitenteelt. Maar lees altijd de beschrijving bij het ras voor meer informatie met betrekking tot smaak, vroegheid, opbrengst, groeiwijze en hoogte.

Het Blad van Tomaten

Als je eenmaal hebt geroken aan het blad van tomaten vergeet je het niet meer; het is niet perse lekker maar zeker ook niet vies, het is heel kruidig en eigenlijk met niets anders te vergelijken. Er bestaan verschillende soorten ‘grofheden’ in tomatenblad; elk ras heeft zo z’n eigen blad. Er zijn ook tomatenrassen met witbont blad. En daarbij hoort een kleine waarschuwing want tomatenplanten met witbont blad geven vaak een minder goede opbrengst (omdat ze minder goed groeien en bloeien door het gebrek aan chlorofyl).

De Juiste Grond en Voeding

Tomaten groeien op vrijwel elke grondsoort en ze groeien vrij snel. Omdat ze flinke planten maken (vooral de stamtomaten en grotere struiktomaten) en niet alleen diep wortelen maar ook een breed uitwaaierend wortelgestel hebben vinden ze een goede bodembewerking en een luchtige grond erg prettig. Wij werken elk jaar in de winter rijpe compost door de bovenlaag van de grond.

En vaak zaai ik in de winter een groenbemester in de kas (zoals Japanse Haver, winterkoolzaad, mosterd). Als ik dat doe gebruik ik het blad daarvan in het voorjaar en de zomer als mulchlaag en geef ik geen voeding. Als ik geen groenbemester heb geef ik enkele wek na het uitplanten van de zaailingen wat samengestelde biologische moestuinvoeding of eenvoudige maar zeker behulpzame koemestkorrels. En ik mulch dan met groenafval. Je kunt ook nog denken aan het maken van voeding in de vorm van een brandnetel- en/of smeerwortelgier. En er is zelfs ook speciale tomatenmest te koop. Wat je geeft hangt af van je eigen situatie (bijvoorbeeld klei- of zandgrond, buiten of in de kas, etc.), voedingstoestand en wensen (kopen, zelf maken, biologisch of niet, etc.).

Geef tomaten vooral niet teveel stikstofrijke voeding want dat zorgt voor heel veel blad en stelen maar een minder goede vruchtzetting en een minder goede opbrengst.

Starten Met Zaaien

Het moment van het zaaien van tomaten hangt af van waar je de tomaten uiteindelijk wilt planten. Stel jezelf dus eerst even die vraag:

  • Voor de volle grond (buiten in de openlucht): Zaai binnenshuis vanaf half maart. Tomaten kunnen pas na half mei naar buiten, wanneer de kans op vorst voorbij is. Start je dan nog eerder, dan zit je met hele grote planten in huis en dit gaat ten koste van de sterkte van de plant. Direct tomaten zaaien in de volle grond kan vanaf half mei.
  • Voor de kas: Je zou dan eerder kunnen beginnen, vanaf half februari tot begin maart kun je al voorzaaien, omdat de kas de planten bescherming geeft tegen kou. Deze tomatenplantjes kunnen dus ook veel eerder in de kas worden uitgeplant.

Locatie en temperatuur

Tomatenzaden kiemen het beste bij een temperatuur van 20-24°C. Een warme vensterbank, kweekkast of verwarmde verwarmingsmat onder de zaaitray helpt hier dan heel goed. Zorg ook dat je een zaaitray gebruikt met hierop een kweekkap; hierdoor blijft het erbinnen lekker warm. Zet de zaaitray, nadat de zaailingen bovenkomen, op een lichte en wat koelere plek rond 16-18°C, zodat de zaailingen stevig blijven. Want hoe warmer, hoe sneller ze groeien en dat is niet altijd een voordeel in dit geval. Worden het lange sprietjes, zet ze dan dus wat koeler neer.

Juiste grond voor tomaten

Gebruik bij het zaaien zaai- en stekgrond, die goed vocht vasthoudt maar niet te nat blijft. Meng dit met 1/3 vermiculiet; dit is ideaal omdat dit het vocht wat het opneemt geleidelijk afgeeft en dat zorgt weer voor minder schimmel in de zaaitray zelf. Mocht er schimmel ontstaan, dan kun je concluderen dat de grond te nat is. Haal de kap er dan even af en laat het geheel wat uitdrogen. Daarna mag de kap er weer op. De schimmel kun je met je handen er gewoon vanaf halen.

Tomatenzaailingen water geven

Tomatenzaailingen houden van vochtige, maar niet natte grond. Geef voorzichtig water met een plantenspuit of een gieter met een fijne broes. Te veel water kan ervoor zorgen dat de wortels doodgaan. Laat de bovenste laag grond licht opdrogen voordat je opnieuw water geeft.

Verspenen van tomaten

Zodra de eerste echte blaadjes verschijnen (na de kiemblaadjes, dus 4 in totaal), kun je de zaailingen verspenen naar een P9 potje. Gebruik bij het verspenen universele (het liefst turfvrije en biologische) potgrond en wat vermiculiet voor een goede drainage. Steek de plantjes iets dieper in de grond zodat ze nog meer wortels ontwikkelen aan de steel. Dit doet de tomatenzaailing vanzelf.

Tomatenrassen voor Potten, Vroege en Late Oogst

Er zijn veel tomatenrassen, niet alleen verschillen in kleur maar ook in grootte en wanneer deze tomaten oogst leveren. Het is daarom extra leuk als je wat rassen met elkaar combineert, zodat je op meerdere momenten kunt oogsten uit de moestuin.

Geschikt voor potten op het terras: ‘Tiny Tim’, ‘Balcony Yellow’, ‘Minibel’ en ‘Tumbling Tom’ zijn compacte rassen die weinig ruimte nodig hebben.

Vroeg dragende tomaten: ‘Sub Arctic Plenty’, ‘Bloody Butcher’ en ‘Stupice’ geven al in juni/juli tomaten.

Laat dragende tomaten: ‘Brandywine’, ‘San Marzano’ en ‘Green Zebra’ rijpen pas later in augustus/september.

Verzorging Na Het Zaaien

Tomaten moeten niet te vroeg, niet te laat en vooral niet te koud staan na het zaaien, maar ook na het uitplanten.

  • Je kunt tomaten in de gehele maand maart zaaien, en eventueel ook in de eerste week van april nog wel.
  • Je zaait tomaten binnen, ze kunnen geen vorst verdragen dus de jonge planten mogen pas vanaf 12 mei (IJsheiligen) naar buiten.
  • Zaai 1 zaadje per potje van 5 x 5 centimeter (of liever nog een iets groter potje, 9 x 9 centimeter).
  • Dek het zaadje in het potje af met maximaal 0,5 centimeter zand of potgrond/zandmengsel.
  • Houd de tomaten tot 12 mei in huis, na de kieming mogen ze wel wat koeler worden gezet (naar ongeveer 15 graden) maar ook weer zo licht mogelijk in een zonnig raamkozijn.
  • Verplant de zaailingen als ze minimaal 10 centimeter groot zijn (vanaf 12 mei) en geef ze het zonnigste plekje in de tuin.
  • Hark 2 weken voor je de tomaten buiten uitplant wat algemene moestuinvoeding door de grond.

Als je de tomatenplant(en) in potten of zakken houdt, dan zit er voor 8 weken genoeg voeding in de potgrond.

Verzorging Tijdens De Groei

  • Als de tomatenplant ongeveer 30 centimeter hoog is bind je met een draadje of bindertje de dikke steel van de tomatenplant aan de stok vast, doe dat niet te vast want die stam wordt nog dikker en moet dus nog mee kunnen groeien.
  • Dieven: als je de stengel goed aan blijft binden zie je boven elk blad een nieuw klein stengeltje komen. Dat wordt een dief genoemd, en het is heel belangrijk om deze dieven in een jong stadium te verwijderen. Als je dat niet doet gaan er heel veel van deze dieven groeien, ze worden dan net zo groot als de hoofdstengel, het zorgt ervoor dat er heel veel stengels en bladeren en bloemen komen maar weinig of geen tomaatjes.
  • Tikken: als de wind waait zorgt die voor het bevruchten van het bloempje zodat er een tomaatje kan worden gemaakt.
  • Toppen: in een kas kun je veel trossen tomaten oogsten, maar in de buitenteelt is de oogst door het koele Nederlandse weer beperkt. Om die reden knip je de bovenkant van de plant eraf als er 3 trossen tomaten boven elkaar bloeien. Zo stop je de groei en bloei maar bevorder je de vorming en rijping van vruchtjes.
  • Blijf dieven verwijderen en aanbinden indien nodig.

Oogsten

Oogst de tomaatjes wanneer ze goed rijp zijn. Dat doe je door het tomaatje in je hand te nemen en dan met je duim op het knikje te drukken dat in het steeltje zit waar het tomaatje aan vast zit, het tomaatje laat dan inclusief kroontje makkelijk los.

Je zou denken dat je wacht tot ze helemaal goed van kleur zijn, maar eigenlijk is het beter om tomaten te oogsten voordat ze rijp zijn.

Augustus: Zaaien en Uitplanten

Veel mensen denken dat de maand augustus zo ongeveer het einde van het seizoen betekent qua zaaien. Het klopt dat augustus vooral een oogstmaand is: courgettes, aardappels, komkommers, tomaten, paprika, wortels, het gaat maar door. Maar wat doe je met die steeds meer lege plekken? Andere groenten zaaien en uitplanten natuurlijk! Zo heb je in de herfst en winter ook nog lekker wat te oogsten.

Mogelijke gewassen om te zaaien en planten in augustus:

  • Palmkool
  • Spinazie
  • Rucola
  • Snijbiet
  • Raapsteel
  • Aziatische mesclun
  • Winterpostelein
  • Veldsla
  • Tatsoi
  • Radijs
  • Andijvie

Extra tips

  • Mocht de aardappelziekte zijn toegeslagen in je tomatenplanten, maar is het pas net begonnen? Haal dan al het aangetaste blad weg. Een tip die ik bij Diana Stek van De Mooie Moestuin zag: je tomatenplanten daarna vernevelen met een mengsel van1 el baking soda op 3,5 liter water. Geen idee of het werkt, maar het proberen waard.
  • Bovenover water geven met een gietertje is funest in ieder geval in het NL klimaat.
  • Verder is 1 liter per plant en gewone tuinaarde gebruiken zeker niet optimaal.
  • Geef je tomatenzaden water en zet de potjes in een zaaibak met een deksel, om de grond vochtig te houden. Bedekken met wat huishoudfolie kan ook.
  • Zet de potjes op een lichte, warme plek.
  • Verwijder de folie van het potje wanneer de eerste zaailingen van je tomatenplanten verschijnen.
  • Verspeen de zaailingen van je tomaten wanneer ze ongeveer 10 cm groot zijn.
  • Plant de stengels dan zo diep mogelijk in een groter en diep potje.
  • Als je tomaten kweekt op een vensterbank, draai het potje dan regelmatig.

Strobaalmoestuin

Een strobaalmoestuin kan een uitkomst zijn als je in het bezit bent van een dakterras of terrein met arme grond. Tuinieren op strobalen is gemakkelijk: zonder spitten of graven plant je eenvoudig de zaailingen in een strobaal. Met als grootste pluspunt: geen onkruid en afval.

In feite gebruik je de strobaal als een soort container. Na het composteren en bemesten van de strobaal, zet je je plantjes simpelweg in het stro. De natuur doet de rest. Het mooie van deze techniek is, dat je het overal toe kunt passen: in elk klimaat en ieder seizoen. Het prepareren van de strobalen is echter wel heel belangrijk, want daar halen je groenteplantjes hun voedingsstoffen uit.

Toen ik begon, had ik geen moestuinervaring. Ik wist alleen hoe je tomaten moest dieven. Of bepaalde planten het goed deden vanwege hun plek in de zon of halfschaduw of omdat ze in strobalen stonden, durf ik dus niet te zeggen. Ik ben nu in gesprek met verschillende mensen/bedrijven over de samenstelling van een strobaal en waarom welke planten het daarom goed zouden kunnen doen. Ik was wel verbaasd over de oogst en het weinige werk dat ik aan de moestuin had. Vooral de mediterrane planten deden het geweldig, zoals tomaten, courgette, pepers en paprika. Bosui, prei en rucola deden het minder goed.

Ook gemakkelijk om recepten bij te vinden en lekkere dingen mee te maken. Wil je vooral een economische moestuin dan kun je beter veel kruiden plaatsen. Die blijven in de winkel altijd prijzig.

Tips voor een succesvolle strobaalmoestuin:

  • Kies de juiste planten (mediterrane planten doen het vaak goed).
  • Zorg voor voldoende water, vooral tijdens warme periodes.
  • Wees niet bang voor een slakken-invasie? Strooi een flinke laag zaagsel (minimaal 5 centimeter dik en een meter om de strobaal heen). Dat is voor slakken een flinke barrière!

labels:

Zie ook: