Als je in Zeeland bent, dan moet je er één geproefd hebben: de Zeeuwse bolus. En goed nieuws, zelf maken kan ook! Hier vind je het recept voor echte Zeeuwse bolussen naar recept van Robèrt. De Zeeuwse bolus is een begrip in (hoe kan het ook anders) Zeeland. Een zoet broodje, omhuld met een knapperig laagje basterdsuiker. Ook jullie zijn er dol op, want we ontvingen een overvloed aan foto’s van dit broodje in onze zoektocht naar de lekkerste vakantielekkernij.

De bolus is een zoet broodje met kaneelsuiker uit Zeeland en bij velen favoriet. En je kan ze natuurlijk ook zelf maken! De naam van dit broodje is ontleend aan het Jiddisch. Dit zoete broodje heeft volgens de verhalen een Spaanse en Portugese afkomst. Bolus is het meervoud van bole, dat afgeleid zou zijn van het Spaanse bolle wat ‘fijn broodje’ betekend. In het Jiddisch betekent bole ‘fijn gebak’.

De naam zou via de Portugese Joden aan het einde van de zestiende eeuw mee naar Middelburg zijn gekomen. De Sefardische Joden kwamen in Zeeland terecht en brachten hun eetgewoonten mee. Aan het begin van de zeventiende eeuw werd dan ook de eerste bolus gebakken. Tegenwoordig zijn er vele varianten en benamingen voor de bolus. Er is zelfs een wedstrijd geweest voor de mooiste benaming! De klevende liefde kwam als winnaar uit de bus, en dat zegt eigenlijk alles over dit gerecht.

De Geschiedenis Achter de Zeeuwse Bolus

Zeeuwse bolussen zijn hét streekproduct van Zeeland, maar verrassend genoeg ligt de oorsprong van dit heerlijke broodje ergens anders. De roots liggen namelijk in Spanje en Portugal. Aan het eind van de 16e eeuw brachten Joodse inwoners uit deze Zuid-Europese landen de zoete lekkernij naar Zeeland.

Wat is het precies, waar komt het vandaan en hoe kun je ze zelf maken? De Zeeuwse bolus wordt gemaakt van wit brooddeeg. Het deeg wordt verdeeld in strengen, door de bruine basterdsuiker gehaald en vervolgens in een spiraalvorm gerold. Het broodje is klef en wordt bereid met veel boter, want het mag absoluut niet droog zijn. Sommige Zeeuwse bakkers geven ook nog hun eigen draai aan het broodje, door de bolus te rollen in extra donkere basterdsuiker en extra kaneel toe te voegen.

Het Perfecte Bolus Recept

Ik had nog nooit een Zeeuwse bolus gegeten toen ik de keuken indook om deze lekkernij zelf te maken. Ik vond het eindresultaat fantastisch lekker, maar ik had geen idee of het een beetje leek op het echte werk. Dus vroeg ik mijn buurvrouw als liefhebber van Zeeuwse bolussen om op te treden als kritisch lid van het proefpanel. Haar oordeel: ‘Heerlijk! Iets minder klef dan het origineel, maar de structuur vind ik nu nog lekkerder’. Een oordeel waar ik erg blij mee was! Een dag later liet ik ook Judith en Mariette proeven en die hebben er hun vingers bij af zitten likken, net als hun thuisfront. Zeeuwse bolussen zijn heerlijke kleffe gesuikerde broodjes uit Zeeland.

Ingrediënten en Bereiding

Voeg in een kom bloem, melk, gist, ei, boter en zout samen. Kneed in ongeveer 10 minuten tot een soepel deeg. Laat het deeg afgedekt op een warme plek 1 uur rijzen tot het deeg in volume is verdubbeld. Stort het deeg op je werkblad en druk de lucht eruit. Rol de balletjes deeg in de suiker uit tot een sliert van zo'n 35 cm. Rol op tot een spiraal, begin in het midden. Stop het uiteinde van de sliert onder het broodje. Bak de bolussen in 7-9 minuten op 250 °C (boven- en onderwarmte). Na het bakken leg je de bolussen gelijk omgekeerd op een andere plaat of een bord. Laat ze hier afkoelen. Keer de hele plaat om of gebruik een spatel om per stuk te verplaatsen en om te keren.

Tips voor Kleffe Bolussen

Echt kleffe bolussen bakken is een kunst. Om die kunst te beheersen heb je wat ervaring nodig. En daarnaast help ik je op weg met wat tips. De eerste en allerbeste tip is: Bak de bolussen op een zonnige voorjaars- of najaarsdag. Zet de bolussen voor de laatste rijs afgedekt in de vensterbank en laat de warmte van het zonnetje zijn werk doen. Op deze dagen is de zon niet sterk genoeg om het deeg heel snel te laten rijzen, maar het zorgt er wel voor dat de suiker al prachtig smelt tot een siroop. Maar ook tijdens het uitrollen en suikeren van het deeg is het fijn als de suiker al plakkerig wordt en gaat smelten. Omdat dit een brioche deeg is, plakt de suiker er goed aan.

Leg je na iedere stap de deegstrengen op en tegen elkaar, dan smelt de suiker ook door de wrijving en warmte. Om kleffe bolussen te bakken heb je waarschijnlijk het idee dat je veel suiker nodig hebt. Dit is echter niet zo. Voor het goed uitrollen van de strengen heb je de hoeveelheid suiker nodig die in het recept beschreven is. Na het uitrollen en vormen van het deeg, zou je ongeveer 100 gram suiker over moeten houden.

Na het bakken kan het zijn dat de suiker op de bolussen niet volledig gesmolten is. Mijn truc daarvoor is om de nog hete bolussen met de bovenkanten tegen elkaar aan, twee aan twee in een boterhamzakje te verpakken en zo af te laten koelen. Laat ze zo een paar uurtjes liggen en dan heb je echt de heerlijkste zachte kleffe bolussen die je ooit zelf gemaakt hebt.

Variaties op de Bolus

Robèrt maakt er een echt feestje van, want hij bakt niet zomaar bolussen. Hij vult ze met heerlijke banketbakkersroom! Wil je liever de klassieke Zeeuwse bolus maken zonder vulling? Geen probleem, je kunt gewoon dit recept volgen! Kun je geen genoeg krijgen van dit heerlijke, Zeeuwse broodje? Probeer dan ook eens deze bolustaart of bolussen met een vleugje gember.

Gevulde Bolussen (Jikkemiene)

Deze gevulde bolussen heb ik pas recent ontdekt. Helaas zou ik bijna zeggen, want ze zijn echt superlekker! Ze worden in Zeeland jikkemiene gemoend. Voor de vulling kun je kiezen tussen banketbakkersroom of Zwitserse room (een combinatie van banketbakkersroom en opgeklopte slagroom). De gevulde bolussen zijn met beide vullingen onwijs lekker!

Klop, als je banketbakkersroom gebruikt, deze nog kort los. Doe de vulling in een spuitzak met een glad spuitmondje van 8-10 millimeter doorsnede. Snijd de bolussen horizontaal doormidden. Spuit op één kant wat van de vulling en dek deze af met de andere helft van de bolus.

Paleo Zeeuwse Bolussen

En ik had het natuurlijk kunnen verwachten, maar de vraag ‘Kun je dan niet eens een recept voor Paleo Zeeuwse bolussen maken?’ werd al snel gesteld. Die uitdaging wilde ik graag aangaan. Want tja, de Zeeuwse bolus was óók in mijn jeugd een van mijn favoriete lekkernijen. Het is al een hele kunt om een ‘normale’ bolus echt goed te bakken, laat staan als het dan een glutenvrije en lactosevrije variant moet zijn. Maar het is gelukt! Het resultaat? Plakkerige, kleffe, elastische Paleo bolussen die het allerlekkerst zijn wanneer je ze vlak na het bakken opeet.

Ingrediënten voor Paleo Bolussen:

  • 1 klein ei
  • 35g kokosolie, roomboter of ghee
  • 200 ml amandelmelk
  • 1 zakje droge gist (9 gram)
  • 150g arrowroot
  • 50g kokosmeel
  • ½ tl zout
  • 100g kokosbloesemsuiker (of palmsuiker)
  • 1 tl kaneel

Bereiding:

  1. Verhit de amandelmelk in een steelpan tot het handwarm is.
  2. Combineer ei, kokosolie, handwarme amandelmelk, gist, arrowroot, kokosmeel en zout in een kom en meng tot een glad deeg.
  3. Laat het deeg op een warme plaats in 45 minuten iets rijzen.
  4. Verwarm de oven voor tot 175 graden Celsius. Bekleed een bakplaat met bakpapier.
  5. Leg een flink stuk bakpapier op het werkblad en bestrooi dit met kokosbloesemsuiker en kaneel.
  6. Kneed het deeg nogmaals door en verdeel het in 6 gelijke stukken.
  7. Rol ieder stuk deeg tot een bol. Neem telkens een stuk deeg en rol dit in het suikermengsel tot een lange sliert van ca. 20 cm lang.
  8. Rol de gesuikerde sliert op tot een bolus, pak de bolus voorzichtig op en leg deze op de bakplaat.
  9. Herhaal met de overige stukken deeg.
  10. Bak de bolussen 15 minuten in het midden van de oven.

Hoe Eet Jij Je Bolus?

In plaats van zelfgebakken bolussen kun je natuurlijk ook de bolussen van je bakker gebruiken. Hoe eet jij je bolus het liefste? Zonder iets, besmeerd met roomboter of gevuld zoals in dit recept?

Eet de bolussen als ze nog een klein beetje warm zijn met een lik gezouten boter.

Als kind at ik ooit een bolus die in een houtoven in een openluchtmuseum was gebakken. Ik denk dat ik daarna om was. Overal waar ik een Zeeuwse bolus zie moet ik er één proeven. Eerder deelde ik al mijn favoriete bolusrecept en deze bolustlband waar je met heel veel mensen van kunt genieten.

labels:

Zie ook: