Kippen

De kip stamt af van de Bankivahoen die voorkomt in Azië. Kippen leven van nature in de natuur in kleine groepen die bestaan uit één haan, een paar hennen en kuikens. In de groep geldt een rangorde, dit noem je de ‘pikorde’. Een kip met een hogere rangorde is zodoende de baas over een kip met een lagere rangorde. Kippen zijn verlegen dieren.

Ze gaan voorzichtig om met nieuwe dingen. Ze doen alles uit gewoonte. Als ze eenmaal wat hebben aangeleerd, zoals hun eieren op de grond leggen, dan leren ze dit moeilijk af. Een hen doet er ongeveer drie weken over om een ei uit te broeden. Tijdens het broeden, rolt ze haar ei een paar keer per dag. Zo kunnen de kuikens in het ei niet aan de schaal blijven kleven.

De kip en het kuiken krijgen al een band als het kuiken nog in het ei zit. Het kuiken onthoudt het geluid van zijn moeder. Hij antwoordt met piepgeluiden, terwijl hij nog in het ei zit. Als ze uiteindelijk uit het ei komen zien de kuikens er moe, kleverig en nat uit.

Kippen als huisdieren

Kippen zijn ook huisdieren. Ze worden in groepjes gehouden. Kippenhouders kunnen één haan houden en daar meerdere hennen bij zetten of ze houden alleen hennen. Meerdere hanen bij elkaar krijgen snel ruzie, want ze willen allemaal de baas zijn. Kippen hebben veel ruimte nodig om te kunnen bewegen en de vleugels uit te slaan. Strooisel is ook belangrijk.

Dat gebruiken kippen voor stofbaden, pikken en krabben. Stofbaden zijn nodig om de veren schoon te houden. Kippen wassen zich niet in het water, maar in het stof. Kippen hebben veel ruimte nodig om rond te kunnen scharrelen. Kippen zoeken buiten de hele dag voedsel, zoals zaden, insecten en wormen. Als er genoeg eten is, blijven kippen op dezelfde plek leven. Kippen kunnen ook pluimveemeel, graan en groenvoer eten.

Met groenvoer bedoelen we fruit en groente en dit kan aangevuld met regenwormen, meelwormen of maden. Kippenhouders kunnen kippen buiten houden in een grote ren met een warm nachthok. In het nachthok zitten kippen graag op een stok, zodat ze kunnen slapen. Kippen hebben verlichting in het hok nodig, want ze leggen alleen eieren als het 10 uur per dag licht is. Helaas kunnen ze niet goed tegen tl-verlichting, omdat dit erg flikkert en dat levert stress op. Kippen willen een legnest waar ze eieren in kunnen leggen.

Kippen in de vee-industrie

Veel kippen in de vee-industrie leiden geen prettig leven. Ze hebben te weinig ruimte en leven in donkere stallen. Andere kippen hebben in hun stal wel wat ruimte om te scharrelen, maar ze moeten het delen met te veel andere kippen. Met sommige kinderen in de klas ben je dikke vrienden, met andere misschien niet. Dat is met kippen net zo. Als een kip een andere kip ziet die hij minder leuk vindt, kan hij gaan pikken. Dat kan flink pijn doen! De beste manier om ervoor te zorgen dat kippen elkaar minder lastig vallen, is door ze veel ruimte te geven.

Er zijn in Nederland speciale boerderijen die zijn ontworpen volgens de natuurlijke wensen van kippen. Dit zijn bijvoorbeeld Rondeelboerderijen. Het Rondeel is een grote cirkel, dat in een soort pizzapunten is verdeeld. Iedere punt is een overdekt nachtverblijf of een dagverblijf met gras en zand. In het nachtverblijf kunnen de kippen eten, drinken en eieren leggen. In de nacht kunnen ze hier ook op stok gaan om te slapen.

Overdag kunnen ze in het dagverblijf rondscharrelen, zoeken naar wormpjes in het gras of een stofbadje nemen. Aan de rand van de dag- en nachtverblijven is ook nog een stukje met struiken en bomen. Hier kunnen kippen zich verstoppen. Het hele kippenterrein is beschermd met gaas. Op die manier kunnen er geen vossen of roofvogels bij de kippen komen. Zo zitten ze lekker veilig.

In de supermarkt kun je de eieren van deze kippen herkennen aan het ronde doosje met zeven eieren erin. Ook hebben ze een sticker van het Beter Leven keurmerk. Ook in een Kipsterstal hebben kippen een beter leven dan in een standaard stal. In een Kipsterstal heeft de boer een natuurlijke en bosrijke omgeving nagebootst. Er groeien allemaal verschillende planten waardoor er voor kippen meer te beleven is. Verder hebben de dieren veel ruimte en frisse lucht. Kipstereieren zijn te herkennen aan een blauw doosje met vijf eieren.

Eieren en dierenwelzijn

Wist je dat je aan een ei kunt zien of het een ‘diervriendelijk’ eitje is? Op elk ei staat een stempel dat aangeeft of de kip een beter leven heeft gehad of niet.

Er zijn vier codes die laten zien hoe diervriendelijk een ei is:

  • Code 0, biologische eieren (met EKO-keurmerk).
  • Code 1, scharreleieren met vrije uitloop.
  • Code 2, scharreleieren.
  • Code 3, kooi-eieren.

Het Beter Leven keurmerk van de Dierenbescherming geeft door middel van 1, 2 of 3 sterren aan hoe diervriendelijk een product is.

Wist je datjes over kippen

  • Een kip kan goed zien. Je kunt niet naar een kip toegaan zonder dat ze jou ziet.
  • Een kip kan 15 jaar oud worden.
  • Het kraaien van een haan kan soms wel van 2 kilometer ver te horen zijn.
  • Een kip met rode oorlellen legt meestal (licht)bruine eieren en een kip met witte oorlellen leggen witte eieren.
  • Een Nederlander eet gemiddeld 185 eieren per jaar (als eitje bij het ontbijt, maar ook in deeg of koek).
  • Een kip kan niet vliegen.
  • Een haan kraait niet omdat de zon opkomt, maar om de andere hanen te laten weten wie de baas is.

Koeien

De koe stamt waarschijnlijk af van de oeros. Koeien leven in kuddes en krijgen een kalfje als ze ongeveer twee jaar oud zijn. Een koe is een vrouwtjesrund en een mannetjesrund noemen we een stier. Een rund heeft van nature horens om zich te verdedigen. Koeien zijn groepsdieren.

In de lente en zomer mogen veel koeien in Nederland in de wei staan. De rest van het jaar brengen ze door in de stal. Koeien grazen in de weiden of ze liggen op de grond om te rusten en te herkauwen. Echt slapen doen ze nauwelijks. Ze gebruiken hun staart om vliegen van zich af te slaan.

Kalfjes worden na een draagtijd van negen maanden geboren. Bij veel boerderijen wordt het kalfje direct na de geboorte weggehaald bij de moeder. Kalfjes zouden dan een grotere overlevingskans hebben. Het kalf krijgt eerst biest, dit is de eerste moedermelk. Hier zitten veel stoffen in die het kalf nodig heeft. Na twee weken worden de kalfjes bij elkaar geplaatst.

Er zijn veel verschillende koeien. De ene koe wordt voor de melk gehouden en de andere voor het vlees. Uiteindelijk gaan ook de melkkoeien naar het slachthuis. De zwart-witte en roodbonte koeien die je in Nederland het meest in de wei ziet staan, zijn echt melkkoeien. In Nederland zie je het meest de zwart-witte koeien staan.

Het spijsverteringsstelsel van een koe

Een koe heeft vier magen. De eerste maag is een soort opslagplaats. Deze maag heet de pens. Als de koe vervolgens gaat liggen komt het eten in de tweede maag terecht. Vanuit deze netmaag boert de koe steeds balletjes gras op. De koe herkauwt deze balletjes. Na een lange tijd herkauwen komt dit gras in de derde maag van de koe.

In deze boekmaag (de maag heet zo omdat er allemaal vouwen in zitten die op bladzijden lijken) wordt het vocht uit het voedsel gehaald. Dan komt het voedsel in de vierde en laatste maag van de koe. Dat is de lebmaag. Een koe eet 70 kilo gras per dag en drinkt daarbij wel 80 tot 100 liter water (in de zomer kan het oplopen tot maar liefst 150 liter). Dat is goed voor 25 liter melk per dag!

Koeien zijn herkauwers. Het gras wordt door de koe eerst doorgeslikt en daarna pas gekauwd. Koeien zijn herkauwers, omdat ze in de vrije natuur bang zijn om aangevallen te worden door roofdieren. Het is dan voor koeien belangrijk om zo snel mogelijk hun pens vol te eten met gras.

Dierenwelzijn van koeien

De Dierenbescherming zet zich ervoor in dat kalfjes in het begin bij hun moeder mogen blijven. Nu worden ze meestal direct na de geboorte bij de koe weggehaald. Ook wil de Dierenbescherming dat koeien minstens 120 dagen per jaar in de wei staan. In 2016 bleef 1 op de 4 koeien het hele jaar binnen. Dat is natuurlijk niet goed, want dan kunnen de koeien niet vrij rondlopen en grazen.

Wil je weten of een koe een weidegang heeft gehad? De Dierenbescherming heeft het Beter Leven keurmerk bedacht, om zo te laten zien wat voor leven een dier heeft gehad. Hoe meer sterren, hoe beter het leven van het dier is geweest. Wil je weten of jouw melk van een koe komt die naar buiten kan?

Wist je datjes over koeien

  • Koeien hebben maar 20 minuten slaap per dag nodig.
  • Koeien geven alleen maar melk nadat ze een kalfje hebben gekregen.
  • Een koe heeft geen boventanden.
  • In India is de koe een heilig dier.
  • Een koe heet pas echt een koe als ze twee keer een kalf heeft gekregen.

Paarden

Paard is een algemene soortnaam en begint dus met het lidwoord ‘het’. De woorden ‘merrie’ en ‘hengst’ hebben wel het lidwoord ‘de’, omdat dit respectievelijk de vrouwelijke en mannelijke versie van de soortnaam ‘paard’ is.

Dierenbescherming

Er leven veel dieren in Nederland. Dieren in de natuur, zoals vogels en vissen, maar ook huisdieren. Daarnaast houden we dieren voor hun vlees, eieren of de melk.

Helaas gaat het niet altijd goed met de dieren. De Dierenbescherming is een organisatie die zich inzet voor alle dieren in Nederland die hulp nodig hebben. Hiervoor heeft de Dierenbescherming bijvoorbeeld dierenasielen en rijden onze dierenambulances het hele land rond. En onze inspecteurs houden de gezondheid van dieren goed in de gaten.

Puzzel: 100 dieren voor 100 euro

Je hebt 100 Euro en hiervoor wil je precies 100 dieren kopen. Je kan kopen een kip voor 0,25 Euro, een koe voor 1 euro en een paard voor 15 Euro. Je moet van ieder dier minimaal 1 stuk kopen. Het is een grappig puzzeltje maar ik verwacht dat er ook wiskundige vergelijking voor kan worden gemaakt.

P. Tja, hoe pak je dat nou wiskundig aan?

Ik zou zeggen:

  • k = aantal kippen
  • r = aantal runderen (koeien)
  • p = aantal paarden

Je hebt dan twee vergelijkingen:

  • k + r + p = 100 (totaal 100 dieren)
  • 0,25k + r + 15p = 100 (totaal 100 euro)

We trekken de vergelijkingen van elkaar af:

0,75k - 14p = 0. Dit maken we 4 keer zo groot: 3k - 56p = 0.

Omdat k, r en p gehele getallen zijn, zijn er niet veel mogelijkheden meer.

labels: #Kip

Zie ook: