Aanstaande vrijdagavond start de Ramadan. Veel moslims zullen deze maand vasten van zonsopgang tot zonsondergang, waardoor vaak het eetpatroon en het slaappatroon verschuiven. Voor wie - net als ik - niet zo'n heel duidelijk beeld heeft van de Ramadan, even een korte uitleg van waar het eigenlijk over gaat. De Ramadan is de 9e maand in de Islamitische kalender. Traditioneel wordt deze maand gebruikt als maand van bezinning, inkeer en sober leven.

Overigens kennen vrijwel alle grote religies zo'n periode van bezinning. In iedere traditie gaat het over meer dan alleen vasten; ook introspectie, je eigen daden en gedachten en natuurlijk je relatie tot het geloof spelen een belangrijke rol. Veel moslims doen in deze periode letterlijk en figuurlijk een 'stapje terug'.

Maar vasten is natuurlijk wel een onvermijdelijk onderdeel van de Ramadan. De Ramadan is een supergezellige maand. Vaak nodigen we mekaar uit om bij elkaar de iftar te doen. Als we de medische onderzoeken mogen geloven dan zou het hebben van sociale contacten goed zijn voor je gezondheid en welzijn. Eveneens zou het de geestelijke gezondheid bevorderen en het risico op dementie verlagen.

Er zijn verschillende lichamelijke effecten merkbaar, zoals een veranderde aanmaak van het cortisol hormoon (dat onder andere de biologisch klok regelt). Ook kunnen er andere lichamelijke ongemakken zich voordoen zoals misselijkheid, vermoeidheid, hoofdpijn en maagklachten. Kinderen, zwangere vrouwen en zieke mensen hoeven daarom ook niet mee te doen aan de ramadan, omdat het risico voor hun gezondheid te groot is. Ook mensen met diabetes hoeven niet mee te doen, omdat het risico groter is op een hypo (te lage bloedsuikers) in de periode van het vasten en juist hypers (te hoge bloedsuikers) in periodes van veel eten.

Het Belang van Rustig Eten

Wanneer het lichaam een tijd niks heeft binnengekregen is het belangrijk om niet te snel eten tot je te nemen. Het is belangrijk om rustig te eten, vaak gebeurt dit al wel en zullen veel mensen met hun familie samenkomen om soms wel urenlang te tafelen. Ook is het verstandig om kleine hapjes te nemen, wanneer je te snel, te veel eet, kun je last van maag- en darmklachten krijgen. Ook eet je vaak meer wanneer je sneller eet. Hierdoor zien we vaak weinig veranderingen in het gewicht.

Gezonde Voedingsstoffen: Groente en Fruit

Ook kan het zijn dat mensen een stuk minder eten, doordat ze sneller vol zitten na uren niet gegeten te hebben. Het is altijd belangrijk om te zorgen dat het eten wat wel gegeten wordt voldoende gezonde voedingsstoffen bevat. Vaak is het eten erg uitgebreid en feestelijk en staan er ook minder gezonde hapjes op tafel. Zorg dat je hier niet te veel van eet, maar dat je ook veel gezonde voedingsmiddelen eet die passen in de Schijf van Vijf. De traditionele harira (Marokkaanse soep) is bijvoorbeeld rijk aan kikkererwten, linzen en tomaten. Dit is een gezonde basis, net als de Turkse linzensoep.

We adviseren hier wat meer van op te scheppen en bijvoorbeeld wat minder chebakia (Marokkaanse honingkoekjes) of baklava te eten. Ook andere vette, gefrituurde hapjes of de hele zoete hapjes kunnen beter met mate gegeten worden. Deze hapjes zijn minder gezond, maar vaak wel heel erg vullend. Er kan hierdoor minder gezond eten gegeten worden, terwijl dit wel heel erg belangrijk is voor de gezondheid van het lichaam.

Vezels en Eiwitten voor een Verzadigd Gevoel

Om te voorkomen dat je overdag erge honger hebt, is het verstandig te zorgen dat je goed vullende voeding eet. Vooral tijdens de suhur of sahoor (laatste maaltijd voor zonsopgang) is het belangrijk om een goede bodem te hebben, omdat je daarna een tijd niet kan eten. Wanneer je vezelrijk eet en veel eiwitten nuttigt, wordt het gevoel van verzadiging gestimuleerd. Dit helpt je de rest van de dag door te komen. Drink bijvoorbeeld een glas melk en kies voor volkoren couscous of dolma (Turkse gevulde paprika) of sarma (Turks hapje, opgerold in een blad) met volkoren rijst en veel groenten. Ook kun je zelf ramazan pidesi (Turks brood speciaal voor de Ramadan) bakken van volkoren meel, dit bevat meer vezels en is gezonder dan het “witte” alternatief.

Voldoende Drinken tijdens de Ramadan

Het is belangrijk om voldoende te drinken, zeker wanneer het weer wat warmer is. Vooral tijdens de suhur, omdat je hier de rest van de dag mee moet doen. In de Turkse cultuur wordt er vaak veel thee gedronken (bij voorkeur zonder suiker), dit staat samen met water in de Schijf van Vijf. Het is belangrijk om 1,5 tot 2 liter per dag te drinken.

De Traditie van Dadels en Melk

Tot slot nog de start van de iftar (eerste maaltijd na zonsondergang). Traditioneel wordt de iftar met dadels en melk gestart. Dadels zijn een bron van vezels en kalium en bevatten vitamine C. Ze zijn dus erg gezond en een zeer goede start van de maaltijd. Belangrijk is wel dat er niet te veel van gegeten wordt, omdat dadels gedroogde vruchten zijn. Van gedroogd fruit wordt er niet meer dan 20 gram per dag geadviseerd, want gedroogd fruit bevat veel suiker. 20 gram dadels komt neer op ongeveer drie dadels, dit is dus een mooi oneven aantal volgens de tradities. Ook de melk is een mooie start van de maaltijd, omdat dit eiwitten bevat. Eiwitten zijn belangrijk voor het lichaam en zoals al eerder is verteld, dragen eiwitten bij aan het verzadigingsgevoel. Het is dus zeker aan te raden de suhur ook met een glas melk te starten.

Culturele Variaties in Ramadan Tradities

De Ramadan wordt op verschillende manieren gevierd over de hele wereld, met unieke tradities en gebruiken in verschillende culturen. Hier zijn enkele voorbeelden:

  • Syrië: De eerste dag van Ramadan begint met een witte maaltijd ('nbaydha') bestaande uit gerechten met gekookte yoghurt, die zuiverheid en zegeningen symboliseert. Gastvrijheid en het delen van eten met buren en kennissen zijn een vast onderdeel van deze maand.
  • Turkije: Moslims verbreken hun vasten niet alleen met dadels, maar ook met olijven. Ze genieten van 'ramazan pidesi', een speciaal brood belegd met sesamzaad of zwarte komijn. Traditioneel begint de maaltijd met een kom soep, zoals linzensoep of yoghurtsoep met munt en knoflook. Een oude Turkse traditie is het kleurrijke Ottomaanse sorbetijs, bekend als 'shirbat'.
  • Marokko: Hun iftar draait om 'harira', een voedzame en mineraalrijke soep die als hoofdgerecht wordt gezien. Naast 'harira' worden diverse hapjes geserveerd, zoals 'briouats', 'msemen' en 'maqouda'. Een bekend Marokkaans dessert is 'chebakia', een gefrituurde lekkernij met honing, die altijd met harira wordt geserveerd. Marokkaanse thee is een onmisbaar onderdeel na de iftar.

Deze diverse tradities illustreren de rijkdom en variëteit van de islamitische cultuur en de verschillende manieren waarop de Ramadan wereldwijd wordt gevierd.

Het Suikerfeest: Afsluiting van de Ramadan

Het einde van de ramadan wordt gevierd met het Suikerfeest. Net als de start van de ramadan, is ook het einde afhankelijk van de zichtbaarheid van de eerste maansikkel in de nieuwe maand. Het Suikerfeest heet ook wel Eid al Fitr, wat letterlijk betekent: “het feest van het breken van vasten.” Het afsluiten van de vastenperiode wordt gevierd met moskee- en familiebezoek en lekker eten. Het Suikerfeest staat bekend om de heerlijke zoetigheden, zoals baklava, ma’amoul (gevulde koekjes), knafeh, atayef (gevulde pannenkoeken), en andere traditionele desserts.

labels:

Zie ook: