Het gezegde "de slager keurt zijn eigen vlees" is een bekende uitdrukking die verwijst naar de (on)betrouwbaarheid van metingen, testen en controles wanneer iemand zijn eigen product, dienst of werk beoordeelt. De uitdrukking spreekt eigenlijk voor zich; de slager moet niet zijn eigen vlees keuren, dat moet aan anderen overgelaten worden, want de slager zelf, tja, die gaat waarschijnlijk wel zeggen dat het vlees erg goed is!
Wordt dit gezegde ergens uitgesproken, dan gaat het al snel over de (on)betrouwbaarheid van metingen, testen en controles. En inderdaad, iemand die zijn eigen product, dienst of werk keurt, kan dit inhoudelijk goed en zuiver doen, maar is natuurlijk niet helemaal objectief. Daarom zijn er ook zoveel keuringsinstanties en keurmerken in Nederland.
De Kern van de Zaak: Objectiviteit
De kern van waarheid in dit gezegde is dat je zelf wel kunt zeggen dat je voldoet aan de beste kwaliteitseisen, maar de vraag is dan of je wel objectief genoeg bent. Een leidinggevende van de schoonmaak kan bijvoorbeeld tijdens controles zijn medewerkers beschermen door een oogje dicht te knijpen. Maar wie wordt daar nou echt gelukkiger van? Een slager die ten onrechte zijn ‘niet zo beste vlees’ goedkeurt, zal uiteindelijk geen klant overhouden.
Het is dus juist in zijn eigen belang dat hij oprecht kijkt naar de kwaliteit. Want we knepen in de eerste weken van de allereerste lockdown misschien hier en daar een oogje toe -want het is crisis-. Inmiddels hebben we toch echt een dringende behoefte aan manieren om echt inzicht te krijgen in de kwaliteit van schoonmaak.
Vertalingen en Vergelijkbare Uitdrukkingen
De beste vertaling van "de slager keurt zijn eigen vlees" is "that’s like marking your own homework" (dat is alsof je je eigen huiswerk nakijkt) of "that’s like marking your own exam" (dat is alsof je je eigen examen een cijfer geeft). Dit is geen hele bekende uitdrukking in het Engels, maar het is meteen duidelijk wat er bedoeld wordt. Een ander leuk Engelstalig spreekwoord dat niet altijd past, maar wel soms, is "That’s the fox guarding the henhouse." (dat is alsof de vos het kippenhok bewaakt).
De Rol van Interne en Externe Controle
Toch doet het gezegde geen recht aan de noodzaak dat iedereen die kwaliteit wil leveren toch ook echt zijn eigen werk zal moeten controleren. Een echte keurslager zal zeker kijken naar de kwaliteit van zijn eigen vlees voor hij het in de vitrine legt. Dat neemt natuurlijk niet weg dat het goed is dat er ook een onafhankelijke controle is.
Bij risicomanagement heet dat principe ‘de drie dijken’ of Three lines of Defense (3LoD):
- De 1e lijn is daar de persoon of afdeling die verantwoordelijk is voor de kwaliteit van het geleverde werk.
- De 2e lijn is de risicofunctie die daarover adviseert, controle processen ondersteunt, systemen ervoor onderhoudt en (middels steekproeven) vaststelt of dat proces ook echt zo loopt.
- De 3e lijn in dit model staat voor de (internal) auditor die assurance (zekerheid) geeft op dit geheel.
Praktische Toepassing in de Schoonmaak
Op het moment dat je zelf kwaliteitscontroles gaat uitvoeren is het in eerste instantie belangrijk om te zorgen dat je objectief bent. Dat geldt dus niet alleen voor de slager, maar ook voor de schoonmaak. Wees je er vooral bewust van dat je dit doet om te zorgen voor een tevreden klant en een veilige situatie. Van slecht vlees worden mensen ziek.
Daarnaast is het heel erg helpend om te zorgen voor een goed systeem, waarin je op basis van een aantal vooraf bepaalde indicatoren gaat bepalen wat de status van de kwaliteit is. In de schoonmaak raden we aan om controles te lopen op de werkvloer en daar ook gelijk de betrokken schoonmaakcollega’s bij te betrekken. Want controleren doe je tenslotte om te zorgen voor een betere kwaliteit. Samen verbeterpunten constateren en gelijk bedenken hoe je dit kunt oppakken is dan ook de beste manier om het beste resultaat te krijgen. De opdrachtgever heeft dan ook meteen inzicht in de voortgang van de dienstverlening.
Een Positieve Draai: Interne Kwaliteitszorg
Het team stelt strenge kwaliteitseisen op en challenged elkaar erop dat ze er aan moeten voldoen. Zolang er niet voldaan wordt aan de kwaliteitseis (in Scrum ook wel de Definition of Done genoemd), is het werk niet af. Dit lijkt toch voor veel bedrijven een gedachte die moeilijk is om los te laten. Ze zoeken naar middelen om de controle te krijgen/pakken/houden over hetgeen er in een team wordt opgeleverd.
Mijn advies: blijf de challenge zoeken! Creeër binnen je team het stuk volwassenheid, ownership en know-how die eraan bijdraagt dat het team door hun kwaliteitseis alleen maar top klasse vlees aflevert!
