Jarenlang was koken op een gasfornuis de norm. Maar omdat we in de toekomst van het gas afgaan, komt elektrisch koken steeds meer in beeld. In Nederland gaan we stap voor stap van het aardgas af. Om de klimaatdoelen te halen, mogen we vanaf 2050 geen aardas meer gebruiken. Niet om onze huizen te verwarmen, maar ook niet om te koken. Daarom is het slim om, als je een nieuw fornuis nodig hebt, nu al een voor een elektrisch fornuis te gaan. Dan ben je vast voorbereid!
Is je gasfornuis inruilen voor een elektrische inductiekookplaat een goed idee? Aan de hand van zes vragen zetten we de verschillen in kosten en duurzaamheid op een rij. Ook wat betreft het koken. In sommige wijken blijft er misschien een gasnet met groen gas, maar veel huizen zullen gasloos worden.
Wanneer afscheid nemen van je gasfornuis?
Wanneer stap je over op elektrisch koken, mocht je dat willen? Het beste moment om over te stappen is als je jouw huidige kookplaat of gasfornuis vervangt. Bijvoorbeeld als je de keuken gaat verbouwen of een nieuwe keuken aanschaft. Mocht je nog niet direct overgaan dan kan je ook al één en ander voorbereiden door alvast de benodigde elektra aan te laten leggen. Het kan zijn dat er een extra groep in de meterkast moet komen of een stroomkabel naar de keuken. 85 procent van de nieuwe kookplaten die op dit moment verkocht worden zijn elektrisch.
Welke vorm van elektrisch koken kies je?
Wat als je geen gas meer hebt om op te koken of nu al van je gasfornuis af wil? Dan zijn er verschillende manieren om elektrisch te koken, waarvan de inductiekookplaat het zuinigst is. Dat is dus een goed alternatief voor je gasfornuis.
Inductie versus andere vormen van elektrisch koken
In de wereld van het elektrisch koken is inductie het bekendst. Maar je hebt ook keramische kookplaten. Het verschil zit hem in de techniek van opwarmen en de efficiëntie.
Van de elektrische kookplaten is een inductieplaat het zuinigst: die gebruikt 175 kWh per jaar. Een keramische kookplaat maakt zo’n 30 procent meer op: ongeveer 225 kWh per jaar. Een ‘gewone’ elektrische kookplaat van gietijzer is het meest onzuinig: die verbruikt 260 kWh per jaar. Dat komt doordat bij inductie direct de inhoud van de pan opgewarmd wordt via de bodem van de pan en de inductiekookplaat zelf veel minder warm wordt dan andere elektrische kookplaten. Er gaat daardoor minder warmte verloren.
Praktische voordelen van inductie
Koken op inductie heeft nog een aantal praktische voordelen. Het is veiliger dan gas, doordat de kookplaat alleen heet wordt als er een pan op staat en daarna snel afkoelt. Daarnaast is er geen vlam als je op inductie kookt. Dat is niet alleen veiliger, maar zorgt ook voor minder verbrandingsgassen in de keuken en gezondere lucht. Verder is er nog een ander voordeeltje van huishoudelijke aard: De inductiekookplaat is heel makkelijk schoon te maken. Mensen die inductie nemen, willen vaak nooit meer terug naar gas.
Er is nog een speciaal punt van aandacht met betrekking tot de gezondheid: Voor mensen die gevoelig zijn voor elektromagnetische velden of een pacemaker hebben en van hun dokter geen inductiekookplaat mogen nemen, is keramisch wel een betere keuze.
Stroom duurzamer dan gas?
Door verbranding van de fossiele brandstof aardgas warmt de aarde op. Dat is de hoofdreden om afscheid te gaan nemen van gas. Hoeveel duurzamer is koken op elektriciteit op dit moment? Nu is er nog weinig verschil in CO2-uitstoot tussen een gasfornuis en een inductiekookplaat. Dat komt doordat de stroom nu vooral nog van aardgas en steenkolen komt (grijze stroom). Maar de stroom zal in de toekomst groener worden, en dan wint de inductiekookplaat het.
Kosten: gas of stroom?
Het aspect duurzaamheid telt voor menigeen zwaar. Maar minstens zo belangrijk zijn de kosten. Is koken op gas of elektriciteit gunstiger voor de portemonnee? Gas en stroom leveren beide energie. Deze wordt gemeten in megajoule. 1 kWh stroom is 3,6 megajoule en 1 m3 gas 31,6 megajoule. Eén m3 gas geeft dus 9 keer meer energie dan 1 kWh stroom.
Bij koken op gas gaat ongeveer de helft van de warmte verloren langs de pan. Elektrisch koken op inductie of met een magnetron is veel efficiënter. De energiekosten voor koken zijn ongeveer gelijk.
Gasnota: hoe groot is de kostenpost koken?
Vorig jaar hebben Nederlanders een recordhoeveelheid minder gas verbruikt, omdat de prijzen door het dak gingen. Hoeveel nut heeft het om je gasfornuis minder vaak aan te zetten als je je energierekening laag wilt houden? Gemiddeld gaat 80 procent van het gasverbruik naar verwarming. 17 procent gaat naar warm water, vooral voor het douchen. Slechts ongeveer 3 procent gaat naar koken. Wil je dus een slag maken met besparen op je gasverbruik, dan weet je waar je de winst kunt behalen.
Kostenoverzicht: Gas versus Inductie
Laten we eerst opheldering geven over het gemiddelde verbruik van een gaskookplaat en een inductiekookplaat en de kosten daarvan:
- Een gaskookplaat verbruikt jaarlijks ongeveer 37m3 gas.
- Een inductiekookplaat verbruikt jaarlijks ongeveer 175kWh.
Het verschil tussen koken op gas versus inductie is dus eigenlijk te vergelijken met een druppel op een gloeiende (kook)plaat. De grootste gasslurpers in jouw huis zijn overigens de verwarming (75%) en warm douchen (20%), opgevolgd door koken (5%).
Gas en stroom zijn eigenlijk qua kosten niet goed met elkaar te vergelijken. Wat we wel weten is dat de energietarieven voorlopig nog blijven stijgen. En dat de overheid gasloos wonen en het opwekken van duurzame energie stimuleert. In 2050 leven we in Nederland CO2-neutraal en maken we alleen nog maar gebruik van groene stroom.
De inductieplaat
Ten eerste natuurlijk de inductieplaat zelf. Inductieplaten zijn er in verschillende maten en soorten, variërend van 2 tot 5 kookzones.
Stroomaansluiting
Check hoeveel vrije groepen er nog beschikbaar zijn in je meterkast. Afhankelijk van het type inductiekookplaat heb je 1, 2 of 3 groepen in je meterkast nodig. Het kan daarom zijn dat je meterkast uitgebreid moet worden. Daarnaast moet je een aparte stroomdraad van de meterkast naar je inductiekookplaat, met een speciaal stopcontact voor de ‘perilex’-stekker van je kookplaat, laten plaatsen. Je investeert hier gemiddeld € 600,- in.
Het kan zijn dat de aansluiting op het stroomnet verzwaard moet worden. Dit geldt vooral voor oudere woningen, waarin nog een aansluiting zit van 1x25A. Deze moet dan omgezet worden naar 1x35A of 3x25A. In nieuwbouwhuizen zit vaak een zwaardere aansluiting van 1x35A of 3x25A.
Check je pannen
Inductie werkt met een magnetisch veld. Pannen moeten daarom een ijzeren laag in de bodem hebben. Ook gietijzeren pannen zijn geschikt. Vaak wordt gedacht dat de bodem van de pan helemaal vlak moet zijn, maar dat hoeft niet. Een pan waarvan de bodem krom getrokken is, werkt gewoon, maar kan wel voor gewiebel of krassen zorgen. Moet je nieuwe pannen kopen? Let dan op het onderstaand symbool van een spoel. Deze pannen met dit symbool zijn geschikt voor inductie.
Nieuwe pannen verschillen in prijs van enkele tientjes tot honderden euro’s per pan. Gemiddeld investeer je €100,- in nieuwe pannen.
Overstappen van kookplaat?
Als het gaat om de kosten van koken is het dus belangrijk om te kijken naar hoe vaak en hoe lang je kookt, maar ook naar de prijs die je betaalt voor stroom en gas en de investering die je moet doen in een nieuwe kookplaat.
Naast de prijs van een kookplaat is het ook belangrijk om rekening te houden met andere aspecten van een kookplaat, je kan dan bijvoorbeeld denken aan veiligheid, duurzaamheid en gemak. Zo is inductie met het gebruik van groene stroom een stuk duurzamer dan gas.
Het installeren van een inductiekookplaat kost soms echter wat meer werk dan een simpele vervanging, omdat er soms een nieuwe kookgroep in de meterkast aangelegd moet worden. Daarom kan het een overweging zijn om bijvoorbeeld te wachten met het overstappen naar inductie als je jouw keuken gaat verbouwen.
Energieverbruik en Kosten per Type Kookplaat
| Type Kookplaat | Gemiddeld Jaarlijks Verbruik |
|---|---|
| Gaskookplaat | 37 m³ gas |
| Inductiekookplaat | 175 kWh elektriciteit |
| Keramische Kookplaat | 225 kWh elektriciteit |
| Gietijzeren Kookplaat | 260 kWh elektriciteit |
Bespaartips voor energiezuinig koken
Tot besluit delen we nog een negental (bespaar)tips, waarmee je net wat energiezuiniger kookt.
- Doe de deksel op de pan, dan gaat er driekwart minder warmte verloren.
- Kookt het water? Zet de pit dan lager maar niet helemaal uit.
- Neem liever een iets te grote pan dan een te kleine pan en zorg ervoor dat de warmte niet langs de pan heengaat. Voor koken op gas betekent dit dat de pan midden op de vlam moet staan.
- Met een snelkookpan bespaar je energie door de hoge druk in de pan.
- In oudere afzuigkappen zitten lampjes die veel energie gebruiken. Vervang deze door een ledlampje.
- Trek de stekker uit je oude magnetron als je die niet gebruikt. Dit apparaat gebruikt veel energie in de stand-by-stand.
- Let bij de aanschaf van een elektrische oven of afzuigkap op het energielabel: een apparaat met een groen energielabel heeft een lager elektriciteitsverbruik. Let ook op het kWh-verbruik per cyclus of per jaar op het energielabel. Magnetrons en kleine, vrijstaande oventjes hebben geen energielabel.
- Huiseigenaren die op een warmtenet zoals stadsverwarming zijn aangesloten, kunnen subsidie van 400 euro krijgen voor de aanschaf van een nieuwe elektrische kookplaat, bijvoorbeeld keramisch of inductie. Een voorwaarde is dat de gasmeter wordt weggehaald.
Dus, gasfornuis of elektrische inductiekookplaat?
Is je gasfornuis aan vervanging toe? Ga jij voor een keukenrenovatie of misschien wel een geheel nieuwe keuken? Kies dan voor een inductiekookplaat, dat is het beste en meest zuinige alternatief onder de elektrische kookplaten én je kunt ermee op groene stroom koken. Zo ben je goed voorbereid op de toekomst!
Steeds meer nieuwbouwwoningen worden overigens opgeleverd zonder gasaansluiting.
labels: #Koken
