Als de kou het land weer in trekt is er niks lekkerder dan een dampende kop oud Hollandse erwtensoep. Het ultieme comfortfood… Erwtensoep is echt zo’n typisch Oud Hollandse soep die we vaak kennen van de koek & zopie in de tijden dat er nog ijs te vinden was in Nederland. Wellicht gaat het dit jaar gebeuren. Je weet het tenslotte nooit.

Deze dikke soep gemaakt van spliterwten is een echte winterse traditie. Het is ook zeker een hoofdrolspeler tijdens de koek en zopie en Nieuwjaarsduik.

Wat is Erwtensoep?

Erwtensoep is een soep gemaakt van spliterwten. Soep die is gemaakt van erwten heeft een lange geschiedenis. De soep is al bekend van oude Griekse beschavingen van ca 500 voor C, maar werd mogelijk al vele eeuwen daarvoor in voor-Azie bereid. In Noord-West en Oost-Europa zijn dikke varianten populair.

De hoeveelheden van de diverse ingrediënten kunnen variëren. Ook de samenstelling van de soep loopt uiteen. Sommige traditionele recepten voor snert geven naast spliterwten als enige groenten knolselderij en prei, andere wortel en ui. Tegenwoordig wordt meestal naast wortel, knolselderij, prei en ui ook aardappel toegevoegd. Aardappels zorgen ervoor dat de soep dikker is en bekorten de kooktijd.

Erwtensoep versus Snert

Om eerlijk te zijn gebruik ik de termen erwtensoep en snert door elkaar. Maar snert schijnt toch echt net even anders te zijn. Ten eerste hoor je dat te bereiden op de traditionele manier (met varkensvlees, spek en botten) én mag je het pas snert noemen nadat het een dag heeft gestaan.

Zodra je varkenspootjes of krabbetjes aan de erwtensoep toevoegt én de soep een dag laat, mag je het trouwens pas snert noemen. Ik voeg dus een varkenspoot toe aan de erwtensoep. Je kunt dit halen bij de slager, maar mocht dit er niet zijn, kies dan voor schouderkarbonade.

Ingrediënten en Bereiding

Er zijn vele manieren om erwtensoep te maken, maar deze variant is wat aangepast naar de moderne tijd. Want varkenspoten - wat er van oorsprong in ging - zijn niet zo goed verkrijgbaar. Plus de meeste mensen zitten daar niet op te wachten.

Ingrediënten:

  • Spliterwten
  • Varkensvlees (bv. schouderkarbonade)
  • Mergpijp
  • Groenten (wortel, knolselderij, prei, ui, aardappel)
  • Rookworst
  • Laurierblad
  • Selderijblad
  • Peper en zout

Bereidingswijze:

  1. Begin de soep te maken met een flinke soeppan. Smelt hierin een grote klont boter en bak als eerste de speklappen en de varkenskarbonades bruin. Dit voegt smaak toe aan de soep.
  2. Zodra het vlees bruin is voeg je de bouillon toe aan de pan en je brengt dit aan de kook. Je zult zien dat er zich schuim gaat vormen aan de bovenkant.
  3. De spliterwten spoel je daarna goed af (er wil soms nog eens wat grit tussen de spliterwten zitten dus check ze even) en je voegt ze toe aan de pan met bouillon en vlees.
  4. Snij nu alle groenten kleiner en voeg ook deze toe aan de pan.
  5. Na een uur of twee zijn de spliterwten uit elkaar gevallen en kun je de soep verder afmaken. Hiervoor verwijder je laurierblaadjes en je haalt het vlees uit de pan.
  6. Bij de karbonades verwijder je het bot en je snijdt het vlees kleiner. De speklappen snij je ook kleiner en die bak je op hoog vuur even uit in een koekenpan.
  7. Proef even hoe de soep eraan toe is en voeg eventueel peper en zout toe.

Traditioneel Serveren

De erwtensoep wordt traditioneel geserveerd met rookworst, roggebrood en katenspek. De erwtensoep wordt in Nederland traditioneel gegeten met roggebrood, belegd bijvoorbeeld met katenspek, kaas of boter. In veel families zijn pannenkoeken het traditionele dessert na erwtensoep, een traditie die ook in Scandinavische landen bekend is.

Snij de rookworst in plakjes en roer deze enkele minuten voor opdienen door de soep of leg de plakjes bovenop de soep als het in de borden is geschept. Garneer de soep met de selderij.

Tips en Variaties

  • Ben je op zoek naar een mega snelle soep, dan kun je overigens deze tomatensoep eens proberen.
  • Je kunt een gedeelte van het water vervangen voor bouillon als je wilt.
  • Wordt de soep te dik dan kun je er nog wat extra bouillon aan toe voegen indien nodig.
  • Voeg eventueel wat extra water toe als de soep iets te dik is geworden.
  • Breng op smaak met een versgemalen zwarte peper, zout en eventueel wat druppeltjes tabasco voor wat extra pit of verkruimel een bouillonblokje.
  • Snijd het gerookte spek niet fijn, maar grof.
  • Gebruik ook prei in plaats van alleen maar ui. 'Prei is een stuk milder dan ui en geeft de erwtensoep die hele mooie zachte, maar toch een beetje pittige smaak.
  • Voeg hét hoofd-ingrediënt, de spliterwten, als laatste toe. Waarom? Estée legt uit: 'De spliterwten doe ik expres bovenop. Als je ze onderop zou doen - de hitte komt van onderaf - dan heb je kans dat de erwtensoep verbrandt. Er zit best veel zetmeel in spliterwten, dat koekt aan.
  • Wees niet te zuinig met zout. Deze erwtensoep maak je helemaal zonder pakjes en zakjes.
  • In erwtensoep zit standaard spliterwten, prei, knolselderij, wortelen, selderij en rookworst.

Bewaren en Invriezen

Je kunt de erwtensoep in de koeling 2-3 dagen goed houden. De smaken zijn de tweede dag vaak nog lekkerder. Invriezen is zeker ook mogelijk. Als je verse soep wilt bewaren na bereiding, laat hem dan eerst goed afkoelen. Giet afgekoelde soep in één of meerdere vershoudbakjes en zet deze in de vriezer. Bij minimaal -18˚C kun je de soep zo’n drie maanden bewaren.

labels: #Soep

Zie ook: