Hoera, het is kliekjesdag! Die uitspraak zou zo uit mijn mond kunnen komen. Als echte “foodie” zie ik in koken met restjes nooit een straf, eerder een leuke uitdaging. En aangezien ik het liefst zelfs geen piepklein beetje voedsel verspil, is ‘koken met restjes’ hier regelmatig onderdeel van het weekmenu.

Zelfs met die paar blaadjes spinazie, een halve paksoi, overrijpe bananen of de verdwaalde restjes uit de vriezer kun je nog overheerlijke maaltijden (en zelfs taarten!) op tafel toveren. Als echte foodie en duurzaamdoener kan mijn hart voedselverspilling niet aan. Ik houd liever eens per week een restjesfeestje op mijn bord dan dat ik groenten, fruit of etensresten in de prullenbak laat belanden. Gelukkig kan ik in koken met restjes altijd wel een leuke creatieve uitdaging zien. Sinds ik er op die manier naar kijk, zie ik soms zelfs uit naar onze restjesdag op vrijdag.

Sterker nog: laatst waagden we onszelf aan een eet-de-voorraadkast-leeg-week. Maar nee, het was een poging om de iets te enthousiast verzamelde stapels met blikken bonen, pakjes thee, flessen tomatensaus en vooral de vele vriezerrestjes eindelijk eens op te maken. Door die week raakte ik zo geïnspireerd dat ik besloot eens een artikel aan te wijden aan kliekjes-koken.

1. Maaltijden om restjes kwijt te raken

Sommige maaltijden zijn perfect om van je restjes af te komen. Zoals wentelteefjes hét recept zijn om oud brood alsnog heerlijk klaar te maken, zo kun je restjes groenten ook perfect kwijt in allerlei soorten gerechten. Alles bij elkaar gooien in de wok is mijn favoriete manier om te koken met restjes zonder dat het voelt alsof je een restjesmaaltijd naar binnen werkt. Ik heb een paar goedjes (crispy chili-olie, sojasaus en sesamolie) die zelfs een verzameling met allerlei restjes nog omtoveren tot een lekkere wokmaaltijd.

Andere maaltijden waarin je je restjes perfect kwijt kunt, zijn curry, noedels, nasi, poké bowls en pad thai. Dit zijn een paar van mijn lievelings-restjesrecepten (je kunt ze allemaal maken met de groenten die jij nog in huis hebt). Wokken is altijd een goed idee om met een mix van groenten een goede maaltijd te maken.

2. Creatief zijn met restjes

Wij doen altijd weekboodschappen op vrijdagavond, wat betekent dat onze koelkast er op donderdagavond en vrijdagmiddag vaak akelig leeg uitziet. In plaats van te balen dat ik hooguit een paar verloren restjes uit de groentela tover, zie ik dan altijd mijn kans schoon om het over een creatieve boeg te gooien. Hoe leuk is het om gerechten te zoeken die je met die paar restjes alsnog kunt maken en normaal niet zo snel op tafel zet?!

Ik kom regelmatig juist op restjesdag tot geslaagde gerecht-ingevingen komen. Pak er een paar ingrediënten uit je vriezer of voorraadkast bij en er valt vast iets lekkers mee te maken. Wij hebben, los van de koelkastinhoud, altijd wel groenten in de diepvries liggen. Als er echt bar weinig in de koelkast te vinden is, zijn diepvrieserwten, diepvries-edamame-boontjes of diepvriesspinazie mijn redder in nood. Dan kun je die restjesdag ook iets fanatieker maken door er een complete vriezer- en voorraadweek van te maken. Daag jezelf uit om maar een paar boodschappen te halen en verder een week lang vooral de voorraadkast en vriezer leeg te eten. Ik kocht 1/3 van de hoeveelheid boodschappen die we normaal inslaan en ging de uitdaging aan om elke avond iets op tafel te zetten met ingrediënten die we nog hadden liggen.

3. Soep als noodplan

Als al je andere restjes-recepten even voelen als “niet veel soeps”, dan is er altijd nog een noodplan: maak er soep van! Zelfs de meest verlepte of zacht geworden groenten komen zo nog goed terecht. Zoek een recept op via ‘recept soep [naam ingrediënt waar je van af wilt]‘ en probeer eens iets nieuws. Ook met combinaties van groenten kan het trouwens goed werken. Probeer dan eens mijn gezonde bloemkoolsoep met kerrie. Je hebt er maar weinig ingrediënten (op een flinke bloemkool na) voor nodig en hij is fantastisch lekker.

4. Smoothies en smoothie bowls

Heb je nog een hele tros bananen die zijn beste tijd heeft gehad? Of aardbeien die er in de winkel lekkerder uitzagen dan nu ze vijf dagen in je koelkast hebben gelegen? Dan zijn smoothies en smoothie bowls alles wat je zoekt. Een zacht geworden overrijpe banaan is misschien niet heel lekker meer om uit het knuistje te eten, maar kun je prima vermalen tot een heerlijke smoothie of een stevige smoothie bowl.

Tip: als je nu niet direct trek hebt in een smoothie, kun je rijp fruit ook in zakjes invriezen. Snijd de bananen bijvoorbeeld in dunne plakjes, stop ze in een zakje en leg ze in de vriezer. Dan hoef je niet acuut aan de smoothie te gaan én krijg je een nog veel stevigere smoothie bowl. Bevroren fruit werkt daarvoor namelijk het beste! Wist je dat je met bevroren bananen ook ijs kunt maken? Nice cream noemen ze dat en het is een lekkere en gezonde variant op schepijs.

5. Cakes en taarten met fruit

Als je van fruit af wilt, kun je er ook heerlijke cakes en taarten mee maken. Ongetwijfeld ken je al wel de truc om van rijpe bananen een heerlijk bananenbrood te maken (dit is mijn lievelings vegan bananenbrood!). Prak frambozen fijn en maak er met een scheutje maïzena en agavesiroop een heerlijke frambozengelei mee. Maak dan een lekkere taartbodem en vul die met een mix van vers fruit.

6. Traybakes uit de oven

Koken met restjes wordt nóg makkelijker en leuker als de oven een groot deel van het werk voor je doet. Met een traybake wordt het easy peasy om een voedzame maaltijd op tafel te zetten. Dit betekent dat je allerlei soorten groenten uitspreidt over een met bakpapier beklede bakplaat. Schenk er olijfolie overheen en strooi rijkelijk met kruiden over de groentemix.

Tip: het boek ‘De groene bakplaat‘ van Rukmini Iyer barst van de lekkere traybake-ideeën met groenten in de hoofdrol. Mijn lievelings-traybake is vegan ratatouille. Maar ik vind paprika uit de oven ook altijd erg lekker. En heb je een wat bijzondere combinatie van ovengroenten? Dan kun je er ook, na het roosteren in de oven, altijd nog de staafmixer in zetten. Zo maak ik deze zoete paprikarisotto met fijngemalen paprika uit de oven. En met geroosterde bloemkool kun je prima een heerlijke roomsaus maken voor pasta als je er wat plantaardige melk of room doorheen roert.

7. Lunch met restjes

Soms ben je misschien per ongeluk iets te gul met de avondeetporties. Los van porties invriezen of bewaren voor de volgende avond, kun je ook de volgende dag kleine porties bij de lunch serveren. Eet bijvoorbeeld de pastasaus met een broodje erbij. Maak van je curryrestanten een lekkere dip. Tover je bonenprutje om tot broodbeleg op een stevige plak zuurdesembrood. Heb je na een tijdje echt veel restjes eten over of is het te veel om van te lunchen? Vries het dan in diepvriesbakjes of -zakjes in en noteer daarop wat erin zit.

8. Inmaken

Eeuwen geleden deden mensen dit al, en het werkt jaren later nog minstens zo goed. Je kunt verse producten (vooral groenten) op allerlei manieren langer houdbaar maken. Groenten inmaken kun je op allerlei manieren doen. Als je kiest voor inmaken blijft de originele smaak behouden (net als de vitamines!), maar kun je groenten wel veel langer bewaren. Ook handig als je bijvoorbeeld een flinke oogst uit je moestuin hebt of als je iets te enthousiast hebt ingeslagen voor een verjaardagsfeest. En je kunt groenten hierdoor ook nog buiten de koelkast bewaren.

9. Invriezen

Bijna alles wat je niet direct gebruikt (of niet op tijd op krijgt), kun je afgedekt in de vriezer bewaren. Zo blijft het een stuk langer houdbaar. Dit geldt voor restjes van maaltijden waar je morgen niet aan toekomt, maar ook voor groenten, fruit, wraps, brood, vleesvervangers en zelfs sommige baksels. Zo kun je veel taarten, cakes en bananenbroden ook prima nog een tijdje in de vriezer bewaren als je ze (ondanks de heerlijke smaken) niet meteen op krijgt.

Vergeet niet je ingevroren eten op tijd te ontdooien en soms ook even op te warmen als je je tanden erin wilt zetten. Laat de magnetron je eventueel een handje helpen. Heb je een specifiek ingrediënt waarvan je je afvraagt wat je ermee kunt maken? En wist je dat je met sommige bonen ook lekkere zoete dingen kunt bakken? Zo bestaan er ook allerlei bananenbrood- en zelfs cakerecepten met bonen. Je kunt ook de zoekfunctie gebruiken en de naam van jouw ingrediënt intypen. Dan komen er vast een paar recepten tevoorschijn waarin je jouw ingrediënt goed kwijt kunt.

Extra tips voor het bewaren van eten

  • Laat kliekjes snel afkoelen, doe ze in goed afsluitbare bakjes en zet in de koelkast of vriezer.
  • Eet kliekjes uit de koelkast binnen 2 dagen op. In de vriezer zijn ze 3 maanden houdbaar.
  • Verwarm kliekjes door en door om alle bacteriën te doden.
  • Schep het eten goed om tijdens het verhitten, ook bij opwarmen in de magnetron.
  • Verwarm niet iets voor de derde keer.
  • Bewaar verschillende kliekjes en andere producten gescheiden van elkaar, in afsluitbare bakjes.
  • Gebruik keukengerei (zoals snijplanken, messen of spatels), dat in aanraking is geweest met rauw vlees of vis niet meer voor het bereiden van resten. Of was het keukengerei tussendoor af met heet water.
  • Bewaar het restje eten in de koelkast op 4 °C. Of vries het in.

Hoe lang kun je eten bewaren in de koelkast?

Hoe lang je eten in de koelkast kunt bewaren, is afhankelijk van de maaltijd. Een restje eten dat je in de koelkast bewaart, kun je volgens het Voedingscentrum binnen 2 dagen nog opeten. Na 2 dagen is de kans dat er schadelijke bacteriën groeien waar je ziek van kunt worden, groter. Dit geldt vooral voor verpakkingen die al open zijn geweest. Bij 7 graden in de koelkast bewaar je eten ongeveer 2 dagen. Is je koelkast 4 graden? Dan kun je eten 3 dagen in de koelkast bewaren.

Belangrijk: Bewaar tropisch fruit, tomaten, paprika, en aubergine buiten de koelkast, anders treedt na enige dagen koudebederf op. Sommige ingredienten moeten buiten de koelkast, maar wel op een donkere en koele plek bewaard worden. Zoals bijvoorbeeld aardappelen, koolraap, knolselderij en koolsoorten.

Meal preppen

Mealpreppen is wijdverspreid en een echte trend te noemen. In de kern draait het allemaal om het vooruit koken en bewaren van voedsel. Je kunt één dag, een paar dagen of een hele week vooruit koken. Maaltijden vooruit koken helpt je om gezond te eten en je kunt geld besparen. Je bent onderweg niet afhankelijk van dure snackbars of restaurants want je hebt je eten al bij de hand. Ook bespaar je stroom als je je kooktoestellen minder vaak opwarmt.

Er zijn veel geschikte voedingsmiddelen voor maaltijdbereiding. Zorg er in principe voor dat je voedingsmiddelen kiest die je goed met elkaar kunt combineren. Om jouw vooruit gekookte maaltijden optimaal te kunnen bewaren heb je geschikte bakjes nodig. Je hoeft je keuken maar één keer schoon te maken en weet dat je je de komende week nergens zorgen over hoeft te maken.

Tip: Vul na het opwarmen je gerechten aan met hoogwaardige extra vierge olijfolie voor gezonde vetten. Voor langdurige meal prep projecten is het raadzaam om een bepaalde basisvoorraad ingrediënten in huis te hebben zodat gerechten spontaan aangepast kunnen worden.

labels: #Koken

Zie ook: