Het gevoel dat eten blijft hangen in de keel kan frustrerend en beangstigend zijn. Het is essentieel dat voeding niet alleen lekker is, maar ook veilig. Hieronder worden de mogelijke oorzaken van dit probleem besproken, evenals de beschikbare oplossingen.

Functie van de Slokdarm en Maag

De slokdarm is een buis die de keelholte verbindt met de maag. De wand van de slokdarm bestaat uit spierweefsel dat de bewegingen van de slokdarm mogelijk maakt. Zowel aan de boven- als onderzijde bevindt zich een kringspier. De onderste slokdarmkringspier vormt het einde van de slokdarm.

De slokdarm dient om het doorgeslikte voedsel efficiënt naar de maag te voeren en te voorkomen dat het voedsel terug omhoog komt. De spieren in de slokdarmwand kunnen samentrekken om deze functies uit te voeren. De onderste slokdarmkringspier is normaal gesloten en zorgt ervoor dat de maaginhoud niet terug de slokdarm in kan stromen.

Slokdarmspasme

Slokdarmspasme is een stoornis in de beweging (de motoriek) van de slokdarm. Tijdens een slokdarmspasme verkrampen de spieren in de slokdarmwand plotseling en in de vorm van aanvallen. De spasmen treden meestal op in het onderste gedeelte van de slokdarm. Tijdens deze aanvallen kan de doorgang van de slokdarm heel nauw zijn, waardoor voedsel niet goed door de slokdarm heen kan.

Er is geen duidelijke oorzaak, maar soms worden de aanvallen uitgelokt door stress, spanningen, hevige emoties of bepaald voedsel. Sommige mensen hebben slechts zelden een aanval, anderen juist regelmatig.

Symptomen van Slokdarmspasme

  • Pijn in de buurt van het borstbeen, die kan uitstralen naar de schouderbladen, armen en de keel.
  • Een benauwd en verkrampt gevoel.
  • Voedsel zakt soms niet goed door doordat de doorgang kleiner is.

De klachten worden soms verward met hartklachten vanwege de pijn op de borst.

Diagnose en Behandeling van Slokdarmspasme

De diagnose kan uitsluitend worden gesteld door middel van een drukmeting van de slokdarm, ook wel manometrie genoemd. Tijdens een manometrie meet de arts drukveranderingen in de slokdarm.

Een andere mogelijkheid om de klachten te verminderen, is het oprekken van de slokdarm met behulp van een ballonnetje. In sommige gevallen is het noodzakelijk de slokdarmspieren in te snijden (klieven).

Adviezen bij Slokdarmspasmen

  • Stress en spanningen zoveel mogelijk vermijden.
  • Het eten of drinken van zeer warme of zeer koude voeding en/of dranken vermijden.
  • Rustig eten en goed kauwen.
  • Harde korsten van het brood snijden en besmeren met smeuïg beleg.
  • Iets drinken bij iedere hap.
  • Vezelig vlees zoals rundvlees vermijden.
  • Groenten pureren of fijnsnijden.

Achalasie

Achalasie is een bewegingsstoornis van de slokdarm, veroorzaakt door een verminderde zenuwvoorziening. Bij achalasie is de zenuwvoorziening in het onderste deel van de slokdarm verminderd, waardoor het sluitspiertje tussen de slokdarm en de maag niet goed kan ontspannen.

De exacte oorzaak van achalasie is onbekend, maar het is mogelijk dat een virusinfectie een rol speelt. Ook zijn er aanwijzingen dat achalasie een auto-immuunziekte is.

Symptomen van Achalasie

  • Voedsel blijft hangen in de slokdarm (passageklachten).
  • Slikken wordt steeds moeilijker.
  • Slechte adem.
  • Pijn en/of krampen in de buurt van het borstbeen.
  • Het omhoog komen van doorgeslikt voedsel.
  • Minder zin in eten en daardoor afvallen.

Diagnose van Achalasie

Meestal zijn verschillende onderzoeken nodig voordat duidelijk is dat het om achalasie gaat. Vanwege de slikklachten en passageklachten zal de arts ook een gastroscopie voorstellen om andere oorzaken van de klachten uit te sluiten. Ook kan een röntgenfoto met bariumpap en een drukmeting van de slokdarm (manometrie) worden uitgevoerd.

Behandeling van Achalasie

De behandeling van achalasie is gericht op de werking van het sluitspiertje tussen de slokdarm en de maag. Mogelijke behandelingen zijn:

  • Pneumodilatatie of ballondilatatie van de slokdarm.
  • Myotomie volgens Heller (een operatie waarbij het sluitspiertje wordt ingesneden).
  • Per-orale endoscopische myotomie (POEM).
  • Botox-injecties.

Adviezen bij Achalasie

  • Snijd de harde korsten van het brood en besmeer het met smeuïg beleg.
  • Drink iets bij iedere hap.
  • Vermijd vezelig vlees zoals rundvlees.
  • Pureer of snijd groenten fijn.
  • Eet rustig en kauw goed.
  • Drink voldoende tijdens en na de maaltijd.
  • Vermijd hele grote maaltijden.

Slokdarmkanker

Bij slokdarmkanker is er sprake van een kwaadaardig gezwel, een tumor, in de slokdarm. De klachten ontstaan pas als de tumor al flink gegroeid is.

Symptomen van Slokdarmkanker

  • Eten blijft hangen of het gevoel dat eten niet goed zakt (passageklachten).
  • Pijn of een vol gevoel achter de borst.
  • Pijn bij het slikken.
  • Hoesten en/of verslikken tijdens of na het eten.
  • Minder eetlust en afvallen.
  • Vaak eten opboeren of hikken.
  • Bloed in de ontlasting (zwarte ontlasting) of bloed braken.

Diagnose van Slokdarmkanker

Om de diagnose te stellen, worden onderzoeken gedaan zoals een endoscopie en een CT-scan.

Behandeling van Slokdarmkanker

De behandeling is afhankelijk van het stadium van de kanker en kan bestaan uit een combinatie van chemoradiatie, een operatie en immuuntherapie.

  • Curatieve behandeling (gericht op genezing).
  • Palliatieve behandeling (gericht op het verbeteren van de kwaliteit van leven).

Adviezen bij Vernauwing van de Slokdarm

Bij een vernauwing van de doorgang van je maag of slokdarm kost het tijd om de voeding te laten zakken. De voeding moet zacht en fijn zijn zodat het goed glijdt en niet blijft hangen.

  • Snijd je eten in kleine stukjes en neem kleine happen.
  • Kies voor zachte, gemalen of vloeibare voeding.
  • Zit goed rechtop tijdens de maaltijden.
  • Neem regelmatig een kleine maaltijd.
  • Drink bij het eten zodat de voeding goed vochtig is.
  • Soep hard of droog eten (dippen) in thee, koffie of melk om ze zachter te maken.
  • Voeg bij de warme maaltijd sauzen of jus toe.
  • Smeer op brood (zonder korst) smeuïge belegvarianten.

Slikproblemen

Als je eten of drinken niet goed kunt doorslikken, noemen we dat slikproblemen. Er zijn 2 soorten problemen met slikken:

  • Verslikken (het eten of drinken komt in de luchtpijp).
  • Het eten blijft steken in je mond, keel of slokdarm.

Problemen met slikken kunnen vanzelf weer overgaan, maar als je niet verkouden bent en geen griep hebt, is het belangrijk om naar de huisarts te gaan.

Wanneer naar de Huisarts?

Ga altijd naar de huisarts bij deze klachten:

  • Eten dat blijft hangen of het gevoel dat het niet goed zakt (passageklachten).
  • (Veel) afvallen zonder reden.
  • Bloed braken.
  • Bloed in je ontlasting of zwarte ontlasting.

Ga ook naar de huisarts als je van de andere klachten langer dan 2 weken last hebt.

labels:

Zie ook: