Chimpansees zijn fascinerende dieren die veel overeenkomsten vertonen met de mens. Ze leven in de tropische regenwouden van centraal Afrika, maar zijn ook te vinden in bos-savanne gebieden en bossen in de bergen.

Uiterlijk en Kenmerken

Een chimpansee is bijna over zijn hele lichaam bedekt met lange, zwarte haren. De haren worden grijzer naarmate het dier ouder wordt, vooral op de rug, kin en het achterwerk. De enige plekken waar bij een chimpansee geen haar groeit, zijn het gezicht, de oren, de handpalmen, voetzolen en intieme delen.

Sociale Structuur en Gedrag

De grootte van een groep chimpansees varieert enorm. In de groep heeft ieder mannetje en vrouwtje een eigen plek in de rangorde. De verhoudingen binnen een groep worden regelmatig getest aan de hand van imponeergedrag of zelfs een vechtpartij. Als een chimpansee een tijd is weggeweest en weer terugkomt in de groep, kan hij rekenen op een knuffel en een kus van de andere dieren.

De communicatie via gezichtsuitdrukkingen lijkt veel op die van de mens. Een vrouwtje paart, wanneer zij vruchtbaar is, met meerdere mannetjes. De zwangerschap duurt zo’n acht maanden en doorgaans wordt er één baby geboren, bij uitzondering een tweeling. Een jonge chimpansee drinkt 3-5 jaar bij zijn moeder.

Meestal loopt een chimpansee op handen en voeten. Alleen als hij zijn handen vol heeft óf als hij de ander wil intimideren, loopt hij op twee benen. Het dier staat bekend om zijn hoge intelligentie. Een chimpansee tovert bijvoorbeeld met gemak een twijgje om in een hengel die hij vervolgens in een termietenheuvel steekt. Ook is een chimpansee in staat te onthouden welke groepsgenoot hem heeft geholpen een maaltje te bemachtigen. Bijvoorbeeld als een tros bananen te hoog hangt en er twee chimpansees nodig zijn om deze naar beneden te krijgen.

Chimpansees tonen zelfs verschillende culturen. Groepen verschillen namelijk in het verzorgen van zichzelf en hun kinderen, de onderlinge omgang, gebruik van voorwerpen of gereedschap. Ze bezitten empathie en kennen verdriet bij het sterven van verwanten.

Hoe Intelligent Zijn Chimpansees?

De chimpansee deelt maar liefst 98% van zijn DNA met de mens, een verbluffende overeenkomst die moeilijk te bevatten is als je naar dit dier kijkt. Hoewel chimpansees qua lichaamsgrootte vergelijkbaar zijn met mensen, zijn ze doorgaans lichter, hebben ze een dichte beharing en zijn ze fysiek sterker. Hun hersencapaciteit is weliswaar kleiner, maar hun intelligentie is indrukwekkend in vergelijking met andere diersoorten.

Recente observaties tonen aan dat chimpansees zelfs complexer gedrag vertonen: ze zijn gezien terwijl ze het schild van een schildpad braken door deze met kracht tegen bomen te gooien, om zo bij het vlees te komen. Dit soort innovatief gedrag is bij maar heel weinig diersoorten waargenomen.

Daarnaast communiceren chimpansees met elkaar via een breed scala aan geluiden, gezichtsuitdrukkingen en gebaren, wat hun sociale complexiteit en cognitieve vaardigheden verder benadrukt.

Wat Eten Chimpansees?

Chimpansees zijn omnivoren en eten dan ook zowel plantaardig als dierlijk voedsel. Ze eten rijp fruit en jonge bladeren en voeden zich ook met de stengels, knoppen, schors, zaden en hars van de planten. Een variatie aan insecten, kleine gewervelde dieren en eieren voegen dierlijk voedsel toe aan het dieet.

De mannetjes eten over het algemeen meer vlees en de vrouwtjes meer insecten. Chimpansees zijn ruim zeven uur per dag bezig met het zoeken naar voedsel.

In dierenparken eten chimpansees voornamelijk groenten en fruit.

Hoe Jagen Chimpansees?

Hoewel chimpansees voornamelijk vruchten, bladeren en noten eten, kan vlees tot 3% van hun totale dieet uitmaken. Het eten van vlees levert essentiële eiwitten en voedingsstoffen, en het kan vooral belangrijk zijn tijdens perioden van voedselschaarste. Chimpansees zijn opportunistische jagers en passen hun strategie aan op basis van de situatie en het type prooi.

Ze richten zich meestal op kleinere zoogdieren, vogels en reptielen. Het jagen op franjeapen is echter het meest gedocumenteerd. Chimpansees jagen vaak in groepen, vooral als ze zich richten op grotere prooien zoals de rode franjeaap (ook bekend als Colobusaap). Dit jagen per groep toont een complex sociaal gedrag, waarbij de chimpansees verschillende rollen aannemen.

De drijver jaagt de prooi uit de bomen en richting andere chimpansees. De afsluiter blokkeert ontsnappingsroutes van de prooi en de vanger is verantwoordelijk voor het daadwerkelijk grijpen van de prooi.

Hoewel chimpansees bekend staan om hun gebruik van gereedschap voor het verkrijgen van insecten, is het gebruik van gereedschap tijdens de jacht minder gebruikelijk, maar het komt voor.

Bedreigde Diersoort

De chimpansee is een bedreigde diersoort. Door het verdwijnen van zijn leefgebied neemt het aantal chimpansees sterk af. Een eeuw geleden waren er nog zo’n 2 miljoen chimpansees. Dit wordt nu geschat op 200.000 chimpansees.

Van de chimpansees die bij AAP terechtkomen, zijn er veel uit hun natuurlijke leefomgeving weggehaald. Ze komen in de illegale handel terecht en belanden in het circus of bij mensen thuis. Het leven daar is niet geschikt voor een chimpansee en slechte voeding en een ongeschikte leefomgeving wordt onderdeel van hun bestaan. Vaak belanden de chimpansees uiteindelijk eenzaam in een zolderkamer of vieze donkere garage, omdat ze hoe ouder hoe onhandelbaarder worden.

Algemene Kenmerken van de Chimpansee

Hieronder een tabel met de algemene kenmerken van de chimpansee:

Kenmerk Omschrijving
Wetenschappelijke naam Pan troglodytes
Lengte Mannetjes: ongeveer 1-1,2 meter; vrouwtjes: iets kleiner
Gewicht Mannetjes: tussen de 40-60 kg; vrouwtjes: meestal 30-50 kg
Levensduur In het wild: gemiddeld 33-38 jaar; in gevangenschap: tot 50-60 jaar
Leefgebied Tropische bossen en savannes van West- en Centraal-Afrika
Dieet Alleseter (fruit, bladeren, insecten, noten, soms vlees)
Gedrag Leven in complexe sociale groepen, gebruiken gereedschap
Beweging Rechtop lopen, lopen op knokkels, klimmen

labels: #Vlees

Zie ook: