De ekster (Pica pica) is een vogel die voorkomt in heel Europa en grote delen van Azië.

Oorspronkelijk kwamen eksters vooral voor in open en halfopen landschappen zoals velden, landerijen en weilanden, afgewisseld met wat bossen en struiken. Tegenwoordig vind je ze echter ook steeds meer in de stedelijke omgevingen. De ekster wordt beschouwd als één van de intelligentste dieren op aarde.

Leefwijze en Gedrag

Als een ekster een partner gevonden heeft, vormen ze een paar voor de rest van hun leven. Vanaf eind maart worden 4 tot 8 ovale eieren gelegd, die na 17-18 dagen uitkomen. Wanneer de jongen na drie weken het nest verlaten, zijn ze nog niet volledig uitgegroeid. Vooral de veren van vleugel en staart bereiken pas hun uiteindelijke lengte in het daaropvolgende jaar. De poten zijn echter wel al volledig “op sterkte”.

Het Dieet van de Ekster

Eksters zijn omnivoren en eten alles wat ze maar kunnen vinden. Het grootste deel van hun menu bestaat uit emelten, torren, kevers, regenwormen, bessen, fruit, kadavers en menselijk afval. Zeker voor de stadseksters geldt, dat ze ook menselijk afval zoals brood en patat eten.

Broedseizoen: In het broedseizoen, wanneer de eksters zelf jongen hebben, wordt dit aangevuld met eieren en jongen van andere (zang)vogels. Het voedsel van de ekster bestaat uit een scala aan dierlijk en plantaardig materiaal. Zo staan in het voorjaar en de zomer wormen, slakken, insecten en een enkele keer jonge vogels op het menu.

Herfst en Winter: In herfst en winter bestaat hun menu, naast insecten, voor een groot deel uit vegetarische bestanddelen. In het najaar en de winter doet de ekster zich ook tegoed aan vruchten en zaden.

Wetenschappelijk Onderzoek naar het Dieet

Studies hebben uitgewezen dat eieren en zangvogels slechts een zeer klein percentage uitmaken van het eksterdieet; en dit uitsluitend tijdens het broedseizoen. In tegenstelling tot wat velen onder ons (willen) geloven, hebben studies uitgewezen, dat eieren en zangvogels slechts een zeer klein percentage uitmaken van het eksterdieet, en dan alléén maar tijdens het broedseizoen (Kalmbach 1927; Petrow 1960; Tatner 1983). Wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat de Ekster hiermee maximaal in enkele procenten van zijn voedselbehoefte voorziet, maar dat de zangvogelpopulatie hiervan -gelukkig- geen schade ondervindt!

Eksters doen dit maar gedurende enkele weken per jaar, namelijk als ze zelf jongen hebben. Katten vormen echter het hele jaar door een gevaar voor de zangvogels.

Waar en Hoe Zoeken Eksters Naar Voedsel?

Hun voedsel zoeken ze bij voorkeur op de grond en liefst in kort grasland zoals gazons en weilanden. Om prooien te vangen maken eksters sprongen opzij. Eksters zoeken hun eten bijna altijd op de grond. Zit ook regelmatig op schapen en koeien om parasieten van deze dieren te pikken. Paartjes zoeken in de vroege ochtend langs wegen naar nachtelijke verkeersslachtoffers.

Voedsel Verstoppen

Net als andere kraaiachtigen hebben ook eksters de gewoonte om voedsel te verstoppen die op een later tijdstip weer wordt opgehaald. Doorgaans gebeurt dat als er tijdelijk sprake is van een voedseloverschot. Door nu een deel daarvan te verstoppen kan het eten beter over de tijd verspreid worden. Meestal wordt het verstopte voedsel alweer dezelfde dag opgehaald en verorberd. Bij het verstoppen gaan ze nogal stiekem te werk: ze willen voorkomen dat andere eksters er lucht van krijgen en er met hun hapje vandoor gaat.

Om het hapje terug te vinden maken eksters niet enkel gebruik van hun zicht, maar ook van hun goed ontwikkelde reukzin en, uiteraard, van hun geheugen.

Eksters in de Stedelijke Omgeving

In stedelijk gebied maken eksters gebruik van (bedoeld en onbedoeld) voedselaanbod door mensen. Ze profiteren in steden van het extra voedselaanbod dat mensen (afval) opleveren.

Bescherming van de Ekster

De ekster is een beschermde inheemse vogelsoort. Net als alle andere vogels die van nature in het wild in Nederland voorkomen, zijn eksters beschermd op grond van de Europese Vogelrichtlijn. Inheemse vogels mogen niet gevangen, gedood, of verstoord worden, en nesten of rustplaatsen mogen niet vernield, beschadigd of verwijderd worden.

Overlast Beperken

Ekster-overlast kan worden beperkt door geen voer of etensresten ter beschikking te stellen.

Uiterlijk en Kenmerken

Het verenkleed van de ekster lijkt aanvankelijk zwart gekleurd, met witte buik en schoudervlekken. Echter kan een metaalachtige blauw-paarse of groene gloed op de donkere veren waargenomen worden. Ook de kop en poten zijn zwart gevederd en tijdens de vlucht zijn de witte handpennen op de uiteinden van de vleugels zichtbaar.

Kenmerk Beschrijving
Lengte 44-46 cm
Spanwijdte 52-62 cm
Gewicht Vrouw 180-210 gram, Man 210-270 gram
Uiterlijk Zwart verenkleed met witte buik en schoudervlekken, metaalachtige blauw-paarse of groene gloed
Geluid Hard krassen tot schorre geluiden

Conclusie: De ekster is een veelzijdige en slimme vogel met een gevarieerd dieet. Hoewel ze soms een slechte reputatie hebben, spelen ze een belangrijke rol in de natuur en verdienen ze onze bescherming.

labels:

Zie ook: