In de fascinerende wereld van aquariumliefhebbers is het gedrag van guppies vaak een onderwerp van gesprek. Een veelvoorkomend fenomeen dat de aandacht trekt, is het onderlinge kannibalisme bij guppies. Als liefhebbers van deze kleurrijke vissen willen we vandaag dieper ingaan op de vraag: waarom eten guppies elkaar op?

Oorzaken van Kannibalisme bij Guppies

Verschillende dingen, zoals territoriumdrang, genetische eigenschappen en overlevingsstrategieën, spelen een rol bij dit interessante verschijnsel.

Territoriumdrang en Overbevolking

Guppies staan bekend om hun vrolijke kleuren en speelse zwemgedrag, en ze hebben van nature de neiging om territorium te vormen. In een overbevolkte omgeving, zoals een aquarium met beperkte ruimte, kan deze territoriumdrang leiden tot agressief gedrag en kannibalisme. Overbevolking kan dus een belangrijke trigger zijn waarom guppies elkaar opeten.

Voedselconcurrentie en Stressfactoren

Een ander aspect dat we niet over het hoofd mogen zien, is de voedselconcurrentie binnen het aquarium. Guppies houden van eten, en als er niet genoeg voedsel is, kunnen ze wat agressief worden. Stressfactoren, zoals onvoldoende schuilplaatsen of slechte waterkwaliteit, kunnen deze agressie verder aanwakkeren.

Erfelijke Aanleg

Het is ook interessant om de genetische component te onderzoeken. Niet alle guppies zijn even vriendelijk. Fokkers kunnen proberen dit gedrag te beïnvloeden door slim te kweken, maar in gemengde groepen kunnen agressieve trekjes zich laten zien in kannibalisme.

Voortplantingsgedrag en Overlevingsstrategieën

Een diepere duik in het voortplantingsgedrag van guppies onthult intrigerende overlevingsstrategieën. In omgevingen met beperkte middelen kunnen volwassen guppies hun eigen nakomelingen opeten om te overleven. Dit lijkt misschien wreed maar dit dient als een overlevingsstrategie om de populatie onder controle te houden.

Guppy’s kunnen onderling vechten om verschillende redenen. Soms is het gewoon een kwestie van territorium of voedsel, maar guppy’s kunnen ook vechten als ze zich bedreigd voelen of als ze zich vervelen. Guppy’s zijn vooral hele sociale vissen, dus het is belangrijk om ervoor te zorgen dat ze genoeg ruimte hebben in hun aquarium en dat er genoeg voedsel is. Als guppy’s niet genoeg ruimte hebben of niet genoeg voedsel krijgen, kunnen ze gaan dus gaan vechten voor een eigen plekje. Guppy’s kunnen ook agressief gedrag vertonen als ze zich bedreigd voelen door een andere vis of als ze zich vervelen.

Het klinkt wel heel logisch als de gup een natuurlijke dood gestorven is en daarna is opgegeten, lijkjes worden snel weggewerkt.

In één bring kan een gup tot wel 50 kleintjes baren. Kleintjes kunnen met het reguliere voer meeeten, maar als je ze echt wilt laten groen en overleven, zou je stofvoer kunnen kopen.

Een guppie (en de meeste vis soorten) zijn hardstikke kanibaal. ze eten hun eigen jongen op maar ook de zwakke guppen willen wel een "spontaan" verdwijnen. Als je wilt kweken moet je er echt planten in doen zodat het jong zich kan verstoppen.

Als het kleintje zich niet kan verstoppen zullen ze het opeten. Tenzij het snel genoeg is om aan de oudere guppen te ontsnappen en dat is het de eerste 24 uur meestal niet. Na 24 uur heeft het een veel betere overlevingskans maar gedurende de eerste 2 weken blijft het risico bestaan om ten prooi te vallen aan oudere guppen.

Het duurt ongeveer 28 dagen tegen dat de eitjes naar buiten komen en dan de jong direkt uit het ei komen. Je zou dan het wijfje kunnen apart zetten totdat de jong worden geboren.

Dit gevaar zit er altijd in. Op een moment zullen ze te groot om op te eten. Wanneer dit moment is kan je nooit zeggen. En hangt af van de situatie in de bak. Het kan ook dat ze worden gedood omdat het bakje te klein word.

Hoe Kun Je Voorkomen Dat Guppies Elkaar Opeten?

Nu we hebben besproken waarom guppies elkaar opeten, willen we ook praktische tips bieden om dit gedrag te minimaliseren en een gezonde leefomgeving te bevorderen.

Optimaliseer de Aquariumruimte

Zorg voor voldoende ruimte in het aquarium om territoriumconflicten te verminderen. Een algemene richtlijn is het bieden van minstens 3 tot 5 liter water per gup.

Zorg voor Voldoende Schuilplaatsen

Zorg voor geschikte schuilplaatsen met planten en decoraties. Wanneer je dit doet kun je de stressfactoren verminderen en agressief gedrag minimaliseren.

Evenwichtige Voeding

Zorg voor een gebalanceerd dieet en voer op vaste tijdstippen om voedselstrijd te voorkomen. Te veel eten kan leiden tot ongewenst agressief gedrag, terwijl te weinig eten problemen zoals zwakte, verminderde weerstand tegen ziekten en zelfs kannibalisme kan veroorzaken. Het is cruciaal om een goede balans te vinden, zodat je guppen gezond, gelukkig en harmonieus samenleven in het aquarium.

Doelgericht Kweken

Als je fokt met guppies, overweeg dan doelgericht kweken om agressieve genetische eigenschappen te verminderen. Fokkers kunnen guppen selecteren op basis van kleur, patroon, vinstructuur, grootte en gedrag om bepaalde gewenste eigenschappen te bevorderen. Door zorgvuldig te kiezen welke guppen worden gekruist, kunnen fokkers de genetische samenstelling van de populatie beïnvloeden en de eigenschappen van toekomstige generaties sturen.

Kannibalisme in het Wild vs. Gevangenschap

Wie wel eens guppies heeft gehad, heeft waarschijnlijk wel eens moeten concluderen dat er op een dag veel minder exemplaren in de kom zaten dan in de dagen ervoor. Het komt namelijk zeer vaak voor dat guppies - maar bijvoorbeeld ook de veelvuldig in vissenkommen en aquaria gehouden muskietenvisjes - elkaar in gevangenschap verorberen. En meestal zijn de jonkies het slachtoffer.

Het is extreem onwaarschijnlijk dat guppies in het wild hun soortgenoten opeten, zo moeten wetenschappers concluderen in het blad Ecology and Evolution. En dat is toch wel een beetje verrassend. Niet alleen voor mensen die al jarenlang guppies houden en er regelmatig getuige van zijn dat de kleine visjes hun soortgenoten verorberen, maar ook voor de onderzoekers zelf. “Kannibalisme onder deze vissen is een probleem waar ook biologen regelmatig in het lab te maken hebben, dus werd aangenomen dat het ook in de natuur regelmatig voorkomt,” stelt onderzoeker Brian Langerhans.

Het gebeurt zo vaak dat onderzoekers die met guppies en muskietenvisjes werken, genoodzaakt zijn om maatregelen te nemen, zo vertelt onderzoeker Rüdiger Riesch. “Het komt zodanig vaak voor dat muskietenvisjes en guppies aan kannibalisme doen dat er in onderzoekslaboratoria protocollen bestaan die erop gericht zijn om nageslacht zo snel mogelijk van de grotere vissen te scheiden.”

Hij trekt die conclusie nadat hij samen met collega’s het dieet van bijna 12.000 wilde vissen onder de loep nam. Sommige vissen werden daarvoor ontleed, anderen ondergingen hun röntgenscan om helder te krijgen wat er op hun menu had gestaan. De bevindingen zijn opvallend; de onderzoekers stuitten in hun uitgebreide studie op 35 gevallen van kannibalisme onder slechts drie soorten muskietenvisjes.

Wat daarbij opviel, was dat de weinige populaties waarbinnen aan kannibalisme werd gedaan één ding met elkaar gemeen hadden. Binnen al deze populaties was sprake van een felle concurrentiestrijd om voedsel. Deze populaties hadden weinig vijanden, waardoor de populatiedichtheid heel groot was; te groot eigenlijk voor de hoeveelheid voedsel die beschikbaar was.

Ze plaatsten 720 vissen in grote containers waarin het natuurlijk habitat van de vissen tot in detail was nagebootst, maar waarin de onderzoekers tegelijkertijd bepaalde factoren - zoals populatiedichtheid, de aanwezigheid van roofdieren en voedsel - konden bepalen. De onderzoekers creëerden in de containers verschillende omstandigheden; soms was de populatiedichtheid groot, soms niet, soms was er genoeg voedsel voorhanden, soms niet. En elke keer keken ze hoe dat scenario gedurende een week uitpakte.

Het experiment hint er eveneens op dat voedselschaarste de vissen aanzet tot kannibalisme. De afwezigheid van roofdieren speelt daarbij indirect ook een rol. “Zonder roofdieren kan de populatiedichtheid pijlsnel toenemen, waardoor de hoeveelheid voedsel afneemt,” stelt Langerhans.

Andere verklaringen voor het kannibalisme, zoals de frequentie waarmee grotere vissen kleinere soortgenoten tegen het lijf lopen, kunnen door de onderzoekers op basis van hun experimenten worden uitgesloten. “Kannibalisme vindt niet vaker plaats wanneer grote vissen heel vaak kleinere vissen ontmoeten,” vertelt Langerhans. “Ook was het niet simpelweg de lichaamsomvang die kon voorspellen welke individuen aan kannibalisme deden.

Implicaties voor de Vissenkom

Dat populatiedichtheid en daaruit voortvloeiende voedselschaarste vissen in het wild aan kan zetten tot kannibalisme roept natuurlijk de vraag op wat dat ons vertelt over onze aquaria. Stoppen we ze te vol? Of geven we onze guppies te weinig eten? Dergelijke conclusies kunnen op basis van deze studie echter niet direct worden getrokken. Wat de studie wél laat zien, is dat wilde vissen niet zo snel over zullen gaan tot kannibalisme. Alleen als er echt een intense concurrentiestrijd om voedsel gaande is, is er een kans dat ze elkaar op gaan eten. “Kannibalisme is zeldzaam onder wilde muskietenvissen en guppies,” zo stellen de onderzoekers nogmaals in hun onderzoeksartikel.

Het is dus een afweging tussen kosten en baten. En in het wild liggen de kosten gewoon heel hoog. “De jacht op soortgenoten is alleen de moeite waard als de competitie om voedsel heel intens is.” Maar in gevangenschap is dat anders. “Hoewel vrij zeldzaam in het wild, komt kannibalisme in gevangenschap mogelijk veel vaker voor, omdat het daar veel minder energie kost om kleinere soortgenoten in een kleinere en afgebakende ruimte te pakken.” Kortom: kannibalisme loont in gevangenschap nu eenmaal veel sneller dan in het wild; er is geen intense concurrentiestrijd om voedsel nodig om kannibalisme de moeite waard te maken.

De conclusie dat guppies en muskietenvisjes in het wild nauwelijks aan kannibalisme doen, is niet alleen een grappig feitje waarmee je bij de koffiemachine wat punten kan scoren. De bevindingen van dit onderzoek kunnen namelijk ook wel eens verstrekkende implicaties hebben voor het onderzoek binnen de evolutionaire biologie waarbij muskietenvisjes veelvuldig worden ingezet als modeldier.

“Deze vissen worden gebruikt als modellen voor evolutionair onderzoek - om te achterhalen hoe bepaalde eigenschappen evolueren,” legt Langerhans uit. “Nu we weten dat kannibalisme in het wild geen veelvoorkomende eigenschap is, weten we ook dat het onnatuurlijk hoge aantal gevallen van kannibalisme in een laboratoriumsetting de eigenschappen van deze vissen (die zij middels evolutie verkrijgen, red.) zodanig kan veranderen dat de onderzoeksresultaten wellicht worden aangetast, met name in studies omtrent de evolutie van gedrag.” Enige voorzichtigheid omtrent conclusies die op basis van in gevangenschap levende muskietenvisjes worden getrokken, is mogelijk ook geboden, zo stellen de onderzoekers in hun onderzoeksartikel. Zeker als er geen of nauwelijks maatregelen worden genomen om de kans op kannibalisme te verkleinen.

labels:

Zie ook: