Waarom eten konijnen hun eigen poep?

Je ziet dat je konijn zijn eigen keutels opeet. Geregeld krijgen we de vraag van klanten of het normaal is dat een konijn zijn eigen ontlasting eet. In deze blog gaan wij in op deze vraag. Voor een konijn is dit een natuurlijke iets.

Konijnen en hun gewoontes

Konijnen moeten hun eigen poep eten om gezond te blijven. Ja, je leest het goed.

Een konijn eet niet al zijn keutels op. Als je goed oplet, dan zie je dat je konijn twee soorten keutels produceert: gewone keutels en blindedarmkeutels.

De eerste soort heet blindedarmkeutels (caecotrofen) en dat is de poep die konijntjes weer opeten - meestal eten ze deze keutels direct als ze eruit komen. Ze kauwen deze keutels licht, voordat ze ze doorslikken. Klinkt smerig, maar is heel belangrijk en normaal voor konijntjes.

De gewone keutels zijn groot en droog en er liggen er veel van. De blindedarmkeutels zijn kleiner, donker en plakkerig. Deze blindedarmkeutels eet je konijn op.

Waarom eten konijnen poep?

Het eten van ontlasting wordt in de wetenschap coprofagie genoemd. Dieren doen het omdat ontlasting vaak waardevolle calorieën en voedingsstoffen bevat die het zogenoemde gastdier niet heeft opgenomen. Coprofagie kan dieren helpen extra calorieën binnen te krijgen wanneer hun gebruikelijke voedselbronnen beperkt zijn. In sommige gevallen is ontlasting zelfs voedzamer dan ‘gewoon’ voedsel. Poep kan bovendien darmbacteriën bevatten die het spijsverteringstelsel een boost geven - vergelijkbaar met hoe probiotica dat doen.

Omdat veel planten moeilijk verteerbaar zijn, hebben de dieren een trucje om toch aan voldoende voedingstoffen te komen. Ze eten namelijk hun eigen keutels. Dit gedrag is vergelijkbaar met het herkauwen van grote grazers en heet ‘coprofagie’. Dat betekent dat een dier onder andere leeft van uitwerpselen.

Het spijsverteringsproces

Na het opeten van zijn voer worden niet alle voedingsstoffen in de darmen van je konijn opgenomen. Een aantal belangrijke stoffen blijft achter in de blindedarm (caecum) en wordt apart van de normale keutels uitgescheiden. Om ook deze voedingsstoffen binnen te krijgen, eet je konijn deze keutels op.

Alles leren over poep, echt alles leren over poep…

Konijnen hebben 2 soorten poep.

De tweede soort poep zijn de losse keutels, die vaak worden gezien in het hok - ze zijn meestal lichtbruin, droog en kleiner dan de blindedarmkeutels.

De gewone keutels bestaan uit grote onverteerbare delen die direct worden uitgepoept. De blinde darmkeutels bestaan uit kleinere deeltjes die eerst achtergehouden en bewerkt zijn in de blinde darm. Deze blindedarmkeutels worden vervolgens in trosjes uitgepoept. Het konijn eet ze vaak rechtstreeks op uit de anus.

De blindedarmkeutels zitten boordevol essentiële voedingsstoffen die uw konijn nodig heeft. Als het voer voor de eerste keer door de darm is gekomen, zijn namelijk nog niet alle voedingsstoffen en energie uit het voer gehaald. Als het konijn de blindedarmkeutels eet, worden alle stoffen die ze nodig hebben eruit gehaald.

Vervolgens eet uw konijn deze caecotrofen direct uit de anus weer op, waardoor een tweede vertering kan plaatsvinden. Hierbij worden veel vetzuren, eiwitten, vitamines, elektrolyten en water alsnog opgenomen. De voedingsstoffen die op deze manier worden opgenomen vanuit de caecotrofen heeft uw konijn ook echt nodig.

De blindedarmkeutels zitten vol met vitaminen zoals B en K, mineralen, water, eiwitten en goede bacteriën. In tegenstelling tot de gewone keutels, zie je deze niet gemakkelijk liggen. De blindedarmkeutels kleven vast aan de anus van het dier en worden daarna direct verorberd.

Poep-spotten: Wat de keutels vertellen

Als je konijntjes hebt, moet je leren zoeken naar poep, omdat het je veel vertelt over de gezondheid van je konijntjes. Dit is belangrijk, omdat konijnen de neiging hebben om ziektesymptomen te verbergen. Dit doen ze om zichzelf te beschermen. In het wild zouden ze anders een prooi worden.

Kijk goed uit naar blindedarmkeutels, want als je er veel ziet in het hok, kan dit een teken zijn dat er iets niet klopt. Normaal gesproken zie je niet veel of zelfs helemaal geen blindedarmkeutels. Dit komt omdat konijntjes ze meestal gelijk opeten als ze eruit komen. Probeer dit zeker niet zelf - het is alleen voor konijntjes.

Je moet ook zoeken naar de aanwezigheid van normale keutels. Als je geen normale losse keutels ziet of als je er veel minder ziet, kan dit een teken zijn van een ernstige aandoening, genaamd gastro-intestinale stasis - de darmen bewegen minder of helemaal niet meer. Als je vermoedt dat je konijntje deze aandoening heeft, neem dan direct contact op met je dierenarts.

Wanneer er iets mis is

Als je konijn de blindedarmkeutels niet meer opeet, plakken ze aan zijn achterwerk vast. Wanneer dit gebeurt, ligt dit vaak aan een onevenwichtige voeding. Je konijn krijgt te veel suikers binnen (bijvoorbeeld door te veel biks) waardoor hij al snel geen honger meer heeft. Hierdoor eet hij de blindedarmkeutels niet meer op en deze blijven dus plakken. Ook een konijn met overgewicht heeft hier last van, simpelweg omdat hij niet meer bij zijn anus kan komen.

De meest voorkomende oorzaak waarom konijnen hun caecotrofen niet meer willen eten, komt doordat de caecotrofen niet smakelijk genoeg zijn. Een te hoog eiwitgehalte en/of een te laag vezelgehalte zorgt voor een viezere smaak van de caecotrofen. Ook een te hoog koolhydraatgehalte zorgt voor te plakkerige keutels en daardoor zijn ze minder smakelijk en minder makkelijk te eten.

Wanneer u merkt dat uw konijn geen blindedarmkeutels eet, is er sprake van een voedingsprobleem. Een oorzaak kan zijn dat het konijn al te veel energie heeft binnengekregen door een teveel aan konijnenvoer.

De spijsvertering van een konijn is dus bijzonder, maar helaas ook een zwak punt. Kleine afwijkingen in de spijsvertering kunnen snel grote gevolgen hebben. Indien het konijn te veel konijnenvoer (biks, korrels) eet, krijgt het teveel energie binnen en zal daardoor zijn eigen poep niet meer opeten. De caecotrofen zitten dan aan de kont geplakt.

Als je ze wel regelmatig ziet liggen, kan er wat mis zijn met de gezondheid.

“Als je blindedarmkeutels buiten vindt, betekent dat waarschijnlijk dat het dier onwel geworden is", legt dierecoloog Jasja Dekker uit.

Dé normale poep bestaat niet, want wat normaal is verschilt per individu.

Oorzaken van plakpoep

• Verkeerde voeding: Te veel koolhydraten door konijnensnoepjes en brood.
• Nieuw voer: Een plotselinge verandering in het dieet.
• Overgewicht: Het konijn kan niet meer bij de anus.
• Tandproblemen: Pijn bij het eten kan de spijsvertering beïnvloeden.
• Rugproblemen: Verminderde flexibiliteit om de keutels te bereiken.
• Pijnlijke huid: Irritatie rond de anus.

Gezonde keutels

Gezonde konijnenkeutels zijn rond, stevig en vrij droog. Ze bevatten als het goed is veel plantvezels van het hooi wat ze krijgen. Gezonde konijnenkeutels zijn lichtbruin tot zwart.

Blindedarmkeutels zijn zachter en kleiner dan normale keutels en plakken aan elkaar in een soort trosje - ze zien er dus veel groter uit dan de gewone ronde keuteltjes. Vaak zijn de blindedarmkeutels zwart en zit er een dun laagje slijm omheen, waardoor ze een beetje glimmen.

Rond de blindedarmkeutel hoort slijm te zitten. Als er slijm rond of bij de normale keutels zit kan er irritatie van het darmslijmvlies zijn.

Hoe je jouw konijntjes kunt helpen meer ‘goede poep’ te produceren

Konijntjes hebben veel hooi nodig om normale blindedarmkeutels en losse keutels te produceren. Een goede richtlijn is om de bundel hooi even groot te maken als de lichaamsgrootte van de konijntjes - dat hebben ze iedere dag nodig. Iedere dag een handje verse bladgroenten is ook gezond voor je konijntjes - broccoli, spinazie en verse kruiden (basilicum, peterselie etc.) zijn allemaal goede keuzes.

Wat te doen bij problemen?

Een vies achterwerk is, zeker in de zomer, een erg gevaarlijke situatie. De blauwe- of groene vleesvlieg is namelijk dol op deze vieze natte vacht om zijn eitjes in te leggen.

Als een konijn een vies kontje heeft door vastklevende uitwerpselen, wordt er vaak gedacht dat het konijn last heeft van diarree. Dit hoeft echter niet zo te zijn.

Houd de onderkant schoon. Zachte of plakkerige poep kan vast blijven zitten aan het kontje. Hier komen vliegen op af die eieren kunnen leggen die later uitkomen als maden, wat een ernstige aandoening veroorzaakt, genaamd Myiasis (huidmadenziekte). Als je maden ziet op je konijntje, neem dan altijd direct contact op met je dierenarts. Als er geen maden zitten, maar het kontje is wel vies, maak dit dan zachtjes schoon met warm water en maak het goed droog.

Het is voor het konijn erg belangrijk dat hij deze keutels opeet, want anders mist hij belangrijke voedingstoffen, waardoor hij op den duur erg ziek kan worden. Houd het kontje zo schoon mogelijk. Geef je konijn de juiste hoeveelheid hardvoer. Op de verpakking staat vaak de dagelijkse hoeveelheid. Inspecteer regelmatig de tanden van je konijn.

Tips voor een gezonde spijsvertering

• Zorg voor een goede voeding: Veel hooi en maximaal 20 gram biks per kilogram konijn per dag.
• Beperk suikers: Vermijd konijnensnoepjes en ander voer met veel suiker.
• Stimuleer wateropname: Maak groenvoer nat.
• Regelmatige verzorging: Kam het konijn regelmatig, vooral tijdens de verhaarperiode.
• Schoon hok: Maak het hok regelmatig schoon om parasieten te voorkomen.

Ter bescherming tegen Myiasis kan er een horrengordijn geplaatst worden ook is het belangrijk dat je regelmatig het hok en de vacht van je konijn schoonmaakt.

Heb je al deze tips toegepast en heeft je konijn nog steeds te zachte blinde darmkeutels? Dan kan het zijn dat dit veroorzaakt wordt door pinwormen (Passalurus ambiguus). Raadpleeg je dierenarts voor een anti-wormmiddel.

labels: #Ei

Zie ook:

• Koolhydraatarme Soep: Heerlijke Recepten & Wat Je Eet Ebij!
• Eten voor de TV: Snelle & Gemakkelijke Recepten voor een Gezellige Avond
• Taart Eten Utrecht: De Beste Adressen voor een Zoete Verwennerij
• Ontdek De Perfecte Kerntemperatuur Voor Veilige En Smakelijke Kip!
• Ontdek de Beste Zweedse en Deense Producten Nu in Jouw Nederlandse Supermarkt!