Het trekken van tanden bij een kat is een ingrijpende behandeling, maar met de juiste nazorg kan je kat snel herstellen. Hieronder vind je adviezen over voeding, mondverzorging en wat je verder kunt doen om je kat te helpen.

Direct na de Ingreep

Uw kat gaat weer wakker mee naar huis maar kan nog wel wat slomer zijn dan normaal. Tijdens de behandeling is uw kat geïntubeerd, een tube is een buisje in de luchtpijp ten behoeve van beademingsapparatuur. De tube kan soms, met name bij katten de keel wel wat irriteren, waardoor uw dier na behandeling wat moeite heeft met slikken of wat schor kan klinken. Het kan dus zijn dat uw huisdier vandaag nog wat suf is.

Geef geen voer de avond na de ingreep. Wel mag hij kleine beetjes drinken. Als hij echt wat wil eten, geef dan kleine hoeveelheden en blijft u in de buurt. U kunt de eigen voeding geven. Als er veel elementen getrokken zijn, is het voor het dier prettiger als hij/zij gedurende een paar dagen zacht voer krijgt. Dit kan blikvoer zijn, daarnaast kunt u de brokken die het dier gewoonlijk krijgt overgieten met warm water en een kwartiertje laten staan om de weken.

Als er kiezen getrokken zijn, kan eten ondanks pijnstilling toch gevoelig zijn dan is het advies om de eerste dagen gekookte kip- of koolvisfilet te geven, dit kunt u tot 10 dagen blijven geven. Ook kunt u de brokjes die uw kat normaal eet laten weken in warm water. Geef voorgeschreven medicijnen volgens voorschrift.

Mondverzorging

Goede mondverzorging is van groot belang om het gebit na de sanering gezond te houden. We weten dat tandplaque binnen enkele uren alweer opbouwt, en als het 24 uur op de tand zit wordt het omgezet naar tandsteen.

Tandenpoetsen

De beste manier om dit te bereiken is het poetsen van de tanden met een speciale kattentandpasta. Deze bevat geen fluoride, want dat is schadelijk als de pasta wordt doorgeslikt. Daarnaast heeft de pasta een smaak die de meeste dieren wel lekker vinden, en enzymen die helpen de tandplaque af te breken.

Poetsen is echter iets wat veel katten niet direct zullen accepteren. Laat uw dier de eerste keren gewoon een beetje proeven, bijvoorbeeld door het van uw vinger te laten likken. Ons advies is dan ook om te beginnen met massage van het slijmvlies aan de buitenzijde van de wang ter hoogte van de kiezen. Zo went uw kat er al aan dat u iets met het gebit doet.

Door dit elke dag te doen stimuleert u de doorbloeding van het tandvlees en de speekselproductie. Dit zorgt ervoor dat bacteriën en tandplaque zich minder makkelijk aan het oppervlak van de tanden kunnen hechten waardoor het gebit langer schoon blijft.

  • Als dit goed gaat kunt u hetzelfde proces ook met een gaasje om de vinger doen.
  • Lukt het masseren zonder problemen, dan kunt u proberen om met een tandenborstel de tanden schoon te maken.

Elke dag poetsen werkt het beste, ook omdat door elke dag te herhalen de training het snelste gaat. Geef niet op als u een dagje mist! Als u tenminste twee keer per week de tanden van uw dier poetst, heeft dat nog een positief effect op het gebit. Minder dan dat heeft helaas eigenlijk geen zin.

Voeding voor een Gezond Gebit

Naast het regelmatig controleren en poetsen van het gebit is het belangrijk om op de voeding te letten. Het is belangrijk om uw kat na herstel van de gebitsbehandeling brokken als hoofdvoeding te geven. Het kauwen op de brokken zorgt ervoor dat de tanden schoner blijven. Hier bestaan zelfs speciale brokken voor die groter en aangepast zijn.

U kunt kiezen voor een dieetvoer (Dental® van Royal Canin) dat stoffen bevat die bacteriegroei tegengaan en calcium uit het speeksel verwijderen waardoor er minder snel tandvleesontstekingen en tandsteen ontstaan. Daarnaast heeft de brok een speciale structuur, grootte en vorm wat ervoor zorgt dat de tanden en kiezen tijdens het kauwen goed gereinigd worden. Ondersteunend kunt u een poeder (Orozyme Bucco fresh®) door het eten geven.

Gebitsproblemen bij Katten

Tweederde van de katten ouder dan 3 jaar heeft last van gebitsproblemen. Voor een eigenaar is het vaak lastig om het gebit van een kat te bekijken, het is niet iets wat de meeste mensen reglmatig doen. Het is best moeilijk voor de eigenaar om de bek te controleren, waardoor afwijkingen in de mondholte vaak pas bij de dierenarts opgemerkt worden.

Bij elke kat die op consult komt wordt ook de mondholte onderzocht. De stand van de tanden, de tanden zelf, het tandvlees, de tong en het verhemelte worden beoordeeld. In sommige gevallen is er te weinig tandsteen om het te verantwoorden om het dier onder narcose te brengen, hier zullen we het advies geven af te wachten, alvast eventuele maatregelen te nemen (bijvoorbeeld tanden poetsen, ander voer, voedingssupplementen) en over een bepaalde tijd het gebit opnieuw te beoordelen. Ook in de spreekkamer is het soms niet goed mogelijk om alle tanden en kiezen goed te bekijken. Bijvoorbeeld omdat de patiënt niet goed meewerkt of er teveel tandsteen aanwezig is om de toestand van onderliggende elementen te kunnen beoordelen. Wanneer we dat nodig vinden, kunnen we adviseren om dit onderzoek onder narcose te doen.

Symptomen van gebitsproblemen:

  • Een vieze lucht uit de bek
  • Minder graag (harde) brokken eten
  • Veel kwijlen
  • Brokjes uit de bek laten vallen tijdens het eten
  • Overmatig wrijven met de wangen langs voorwerpen

Bij ernstige gebitsproblemen komt er vaak een vieze lucht uit de bek, uw kat wil minder graag (harde) brokken eten of kwijlt veel. Tijdens het eten kan het opvallen dat de kat brokjes uit zijn bekje laat vallen. Soms wrijven katten met pijn in de bek overmatig met de wangen langs voorwerpen. Het is vaak moeilijk om de subtiele klachten op te merken. Katten stoppen niet zomaar met eten en ze zijn heel goed in het verbergen van pijn.

Tandsteen en Tandvleesontstekingen

Tandplak is een dun laagje dat dagelijks op de tanden wordt afgezet; het bestaat uit voedselresten, slijm en bacteriën. Indien de plak niet dagelijks verwijderd wordt, verkalkt dit en wordt er tandsteen gevormd. Tandsteen bevindt zich op en tussen de tanden, maar kan ook net onder het tandvlees zitten.

Tandplak geeft aanleiding tot tandvleesontstekingen. Het tandvlees is gezwollen, rood en bloedt sneller. Indien uw kat tandsteen en een tandvleesontsteking heeft, is het aangeraden om dit te behandelen. Zodra er sprake is van ontstoken tandvlees, rotte en/of loszittende kiezen dan adviseren we een gebitsbehandeling.

De tanden worden onder narcose gereinigd en gepolijst. Alle tanden worden gecontroleerd op afwijkingen en als het nodig is worden er dentale röntgenfoto’s gemaakt om de wortels te beoordelen. Losse of afwijkende tanden worden in overleg met de eigenaar getrokken. Een kat kan prima eten en leven met minder of, bij ernstige aandoeningen, zelfs geen tanden. Dit is namelijk veel prettiger dan eten met tanden die pijn doen.

Onbehandelde tandplak en tandvleesontstekingen kan op termijn aanleiding geven tot een chronische ontsteking. Dan kunnen tanden, bevestiging van tanden in het botweefsel van de kaak, de kaak zelf en het tandvlees ernstig aangetast worden. In dit stadium heeft uw kat veel pijn in de mond. Typisch zien we dan dat katten niet echt meer willen eten, voedsel laten vallen of speekselen, en erg stinken uit de mond.

Chronische Stomatitis

Chronische stomatitis is een ontsteking van de slijmvliezen in de mondholte. Dit is een zeer pijnlijke aandoening waardoor katten stoppen met eten of minder gaan eten, soms kan je opmerken dat ze zich agressief gedragen ten opzichte van hun eetbak.

Het is aangewezen om bij zulke katten een bloedonderzoek te doen om onderliggende oorzaken uit te sluiten, zoals nierfalen, FIV (kattenaids) en FeLV (kattenleukemie). We dienen ook een volledig mondonderzoek onder narcose uit te voeren, röntgenfoto’s maken van alle tanden en biopten (kleine stukjes weefsel) nemen van afwijkende letsels in de mond die we kunnen opsturen om te laten onderzoeken in het laboratorium.

Indien we geen onderliggende oorzaken hebben gevonden, moeten al de afwijkende tanden getrokken worden. Na de operatie moet de kat een periode antibiotica en pijnstillers krijgen. De resterende tanden moeten dagelijks gepoetst worden. Vaak komt de ontsteking terug en moeten best alle tanden getrokken worden, zodat de slijmvliezen hier niet meer op kunnen reageren. De kat kan prima leven zonder tanden. Ook na deze operatie moet de kat een periode behandeld worden met antibiotica en pijnstillers.

Gingivitis Stomatitis Complex (GSC)

Het gingivitis stomatitis complex (GSC) is een pijnlijke aandoening waarbij er sprake is van een steeds terugkerende of chronische slijmvliesontsteking in de bek van uw kat. Slijmvliesontsteking bestaat uit tandvleesontsteking (gingivitis), ontsteking van het wangslijmvlies (stomatitis) en in sommige gevallen ook ontsteking van de mond- en keelholte (pharyngitis). Katten laten niet snel zien dat ze ergens last van hebben. Zo kunnen ze al lang met het GSC rondlopen zonder dat een eigenaar dit door heeft.

De exacte oorzaak van het GSC bij katten is helaas onduidelijk. Een mogelijke oorzaak kan een overmatige reactie van het slijmvlies op tandplak zijn. Ook virussen kunnen een rol spelen, zoals het Feline Leukemie virus (FeLV), Feline Immunodeficientie virus (FIV), Feline Calici virus (FCV), of het Feline Herpes virus -1 (FHV-1). Het GSC kan bij alle katten voorkomen en ook op alle leeftijden.

De behandeling van het GSC is afhankelijk van de ernst van de klachten en bestaat uit diverse stappen. In eerste instantie begint de behandeling met een goede gebitsverzorging door middel van tanden poetsen, speciale voeding en gebitsverzorgende producten. Met name bij jonge katten kan dit effectief zijn. Een verdere behandeling is bijna altijd noodzakelijk in de vorm van een gebitsbehandeling onder narcose waarbij het tandsteen wordt verwijderd en eventuele aangetaste tanden of kiezen worden getrokken. Vervolgens wordt gestart met een pijnstilling en indien nodig met een antibioticakuur.

Het kan voorkomen dat de gingivitis en/of stomatitis aanwezig blijft of zelfs verergert na de gebitsbehandeling. In dit geval is het advies om alle kiezen van de kat te laten trekken. Bij 80% van de katten met het GSC geeft dit een significante verbetering. Na het trekken van de kiezen kan het enige tijd duren totdat de ontstekingen in de bek helemaal tot rust zijn gekomen. Bij een klein percentage van de katten met GSC blijkt het trekken van de kiezen toch niet voldoende en is ook het trekken van de overige tanden het advies (totaalextractie).

FORL (Feline Odontoclastische Resorptie Laesies)

Bij katten zien we regelmatig resorptielaesies, ook wel bekend onder de afkorting FORL (Feline Odontoclastische Resorptie Laesies). Door FORL aangetaste tanden en kiezen krijgen gaatjes in het glazuur van de tandhalzen of in de wortels. Daardoor komen de zenuwen bloot te liggen en dit is heel erg pijnlijk.

Katten met gingivitis/stomatitis complex hebben een ontsteking in de bek. Dit varieert van rood tandvlees rond de tanden en kiezen tot ernstige zwellingen van het tandvlees, de mondhoeken en achterin de keel. Het is een zeer pijnlijke aandoening, waarvan de oorzaak lijkt te liggen in een overmatige afweerreactie op de eigen tanden en kiezen.

Melkgebit en Volwassen Gebit

Bij een kitten zien we op twee weken leeftijd de eerste tanden doorbreken. Eerst komen de snijtanden door (op 2 tot 3 weken leeftijd), daarna de hoektanden (op 3 tot 4 weken leeftijd) en als laatste de kiezen (op 3 tot 6 weken leeftijd). Het melkgebit van de kat bestaat uit 26 tanden.

  • Onderkaak: 6 snijtanden, 2 hoektanden en 4 kiezen.
  • Bovenkaak: 6 snijtanden, 2 hoektanden en 6 kiezen.

Op drie maanden leeftijd wordt het melkgebit vervangen door een permanent gebit. Ook hier wisselen de snijtanden als eerste (op 3 tot 4 maanden leeftijd), dan de hoektanden (op 4 tot 5 maanden leeftijd) en dan de kiezen (op 4 tot 6 maanden leeftijd). Het volwassen gebit van een kat bestaat dus uit 30 tanden.

  • Onderkaak: 6 snijtanden, 2 hoektanden, 8 kiezen.
  • Bovenkaak: 6 snijtanden, 2 hoektanden, 6 kiezen.

Voeding na een Operatie

Een operatie kan voor uw kat erg zwaar zijn, zowel psychisch als lichamelijk. Het lichaam en het spijsverteringskanaal van uw kat zullen waarschijnlijk niet dezelfde hoeveelheid voedsel kunnen verwerken als vóór de operatie. Vraag uw dierenarts om advies over hoe u uw kat direct na de operatie kunt voeden. De meeste dierenartsen zullen aanbevelen om de avond na het ontslag uit de kliniek een kleinere portie te geven, bijvoorbeeld de helft van de normale portie, maar dit zal afhangen van uw kat en wat voor soort ingreep ze heeft ondergaan.

Afhankelijk van het type operatie dat uw kat heeft ondergaan, kan het nodig zijn haar te voeden via een voedingssonde. Uw dierenarts kan u aanraden uw kat een ‘hersteldieet’ te geven zolang de kat herstellende is van de operatie. Hersteldiëten zijn samengesteld om uw kat alle voedingsstoffen te geven die zij nodig heeft om weer tot volle gezondheid te komen en tegelijkertijd de spijsvertering zo min mogelijk te belasten. Deze voeding bevat grotere hoeveelheden eiwitten, vet en calorieën, waardoor dit een energierijke voeding is. Hierdoor kan uw kat kleinere porties eten en krijgt zij toch de energie en voedingstoffen binnen die zij nodig heeft.

Met de juiste zorg en het juiste dieet is uw kat hopelijk snel na de operatie weer helemaal gezond. Als u uw kat extra verzorging geeft na een operatie, verhoogt dat de kans dat zij sneller herstelt en eerder weer de oude is.

Naar de Dierenarts

Ook als één of meerdere tanden zijn aangetast, moeten deze waarschijnlijk getrokken worden. Heeft uw kat tandproblemen? Wacht dan niet te lang. Bij twijfel is het altijd goed om contact op te nemen met uw dierenarts. Bij een uitgebreide behandeling, kan het zijn, dat we u vragen om nog een keer terug te komen voor controle.

Het laten trekken van de tanden is een pijnlijke behandeling. Ook voor katten. van het tanden-trekken zelf voelt uw kat niets dankzij de verdoving. De plek waar de tand zat wordt netjes gehecht.

Wanneer we van tevoren al inschatten dat er een gebitsbehandeling moet plaatsvinden die uitgevoerd moet worden door een specialist, kunnen we u doorverwijzen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij katten waar alle gebitselementen getrokken moeten worden in het kader van gingivitis/stomatitis complex. Er mogen dan absoluut geen wortelresten achterblijven en het is noodzakelijk om dit d.m.v.

Extra tips

Heeft u nog andere kat(ten) in huis? Dan is het raadzaam om de kat die op de praktijk geweest is voor een ingreep, even in een aparte kamer te zetten, mocht uw woning die toelaten. Ze ruiken namelijk ‘vreemd’ en dit kan ervoor zorgen dat het erg stressvol is voor de andere katten in huis, omdat die de kat niet meer kan herkennen. Katten doen namelijk heel veel met geur. Soms kan het zelfs zo erg zijn dat katten een paar dagen niks meer van elkaar moeten hebben en in het uiterste geval kan de relatie voorgoed verstoord blijven.

labels:

Zie ook: