Bladluizen en slakken kunnen een ware plaag zijn in de tuin, zowel binnen als buiten. Ze komen voor op kamerplanten, groenten zoals sla, kolen en bonen, en in de siertuin op rozen, beukenhagen, leilinde en terrasplanten zoals Catalpa. Ook fruitbomen blijven niet gespaard. Gelukkig zijn er diverse natuurlijke en effectieve methoden om deze plagen te bestrijden.

Wat zijn Bladluizen?

Bladluizen zijn zachte, peervormige insecten, meestal tussen 2 en 5 mm groot. Ze kunnen naargelang de soort verschillende kleuren hebben. Tijdens hun leven vervellen bladluizen vier keer, waardoor er veel witte vervellingshuidjes op de bladeren achterblijven. Vaak worden deze huidjes verward met de echte bladluis.

Bladluizen ontwikkelen vleugels wanneer ze van plant moeten wisselen of wanneer een plant overbevolkt raakt. Vliegende bladluizen migreren naar andere planten om nieuwe kolonies te starten, terwijl ongevleugelde bladluizen zich lokaal voortplanten. Als je alleen nog maar vliegende bladluizen ziet, zijn ze waarschijnlijk net geland en nog niet talrijk. Deze kun je gemakkelijk bestrijden door ze met je vingers plat te drukken.

Schade door Bladluizen

Hoe schadelijk bladluizen zijn, hangt af van de situatie. Jonge planten en bomen zijn veel gevoeliger dan oudere, sterke exemplaren. Bladluizen voeden zich met plantensappen door met hun mond een opening in het blad te prikken. Omdat plantensappen vooral suiker en weinig eiwitten bevatten, moeten bladluizen veel sap zuigen. Het teveel aan suiker wordt uitgescheiden als honingdauw, een plakkerige, kleurloze vloeistof. Op de honingdauw groeit na verloop van tijd een zwarte schimmel, roetdauwschimmel. Hoewel planten hier niet dood van gaan, is het wel lastig, vooral op vruchten. Sommige bladluizen veroorzaken vergroeiingen, wat esthetische schade veroorzaakt. Bladluizen kunnen ook virussen overdragen op planten zoals aardappelen, tomaten en paprika’s. Bij jonge aanplantingen is het raadzaam om snel in te grijpen.

Natuurlijke Vijanden van Bladluis

Tegen bladluizen kun je rekenen op een leger natuurlijke helpers:

  • Lieveheersbeestjes: Zowel de larven als de volwassen lieveheersbeestjes zijn effectieve bladluisbestrijders. Ze eten alle soorten bladluis behalve takluis en stamluis. Rootsum verkoopt de larven van lieveheersbeestjes als de volwassen lieveheersbeestjes Adalia bipunctata.
  • Gaasvliegen: Larven van gaasvliegen zijn een goed alternatief als je grote oppervlaktes wilt behandelen zoals beukenhagen of bomen. Chrysopa carnea is een inheemse gaasvlieg waarvan de larven bladluizen eten.
  • Galmuggen: De larven van de galmug Aphidoletes Aphidimyza eten bladluizen. Aphidoletes is de meest algemeen voorkomende soort waarvan de larven een zestigtal bladluissoorten op verschillende gewassen kunnen bestrijden.

Overzicht van Natuurlijke Vijanden

Natuurlijke Vijand Voedsel Toepassing
Lieveheersbeestjes Alle soorten bladluis (behalve takluis en stamluis) Algemene bladluisbestrijding
Gaasvliegen (larven) Bladluizen Grote oppervlaktes, beukenhagen, bomen
Galmuggen (larven) Bladluizen Orangeries, kantoorbeplantingen

Biologische Bestrijding van Bladluis

Naast het inzetten van natuurlijke vijanden, zijn er andere biologische methoden om bladluis te bestrijden:

  • Spiritusmengsel: Een mengsel van half spiritus, half water gemengd met zeep kan op de bladeren gespoten worden. Doe dit nooit in de volle zon.
  • Brandnetelaftreksel: Laat brandnetels maximaal 24 uur in water trekken. Dit bevat milde, werkzame stoffen die bladluizen kunnen afschrikken. Let op: brandnetelgier trekt bladluizen juist aan.
  • Kruidenextracten: Bladluizen houden niet van lavendel, bonenkruid, salie, hysop, ui en knoflook. Maak een aftreksel van deze kruiden.
  • Groene zeepoplossing: Sproei met een oplossing van water en 3% groene zeep. Voeg eventueel een soeplepel plantaardige olie toe om schuim te vermijden.
  • Neemolie: Verdun neemolie met water en groene zeep en spuit dit op de aangetaste planten.
  • Knoflooksap: Stamp twee knoflookbollen en kook ze vijf minuten in een liter water. Verdun dit extract met water en spuit het op de planten.

Bladluis en Mieren: Een Symbiotische Relatie

Bladluis vind je vaak in gezelschap van mieren. Bladluizen scheiden honingdauw uit, waar mieren dol op zijn. In ruil daarvoor beschermen mieren de bladluizen tegen natuurlijke vijanden. Daarom is het belangrijk om eerst de mieren te weren of te bestrijden voordat je larven van lieveheersbeestjes of gaasvliegjes uitzet.

Slakken Bestrijden

Slakken zijn dol op zacht en vochtig weer en kunnen snel je planten kaal eten. Hier zijn enkele manieren om slakken te bestrijden:

  • Handmatig verwijderen: Controleer regelmatig de bladeren en pluk de slakken eraf.
  • Slakkenschuilplaatsen: Maak een slakkenschuilplaats van bleekselderij, koolbladeren, een halve sinaasappel of vochtige stukken karton. Haal de slakken er vervolgens uit.
  • Bier vallen: Plaats een potje of kommetje met bier in de tuin. De slakken kruipen erin en verdrinken.
  • Barrières: Maak barrières van kippengaas, plastic flessen, knoflook, koffiedik, schelpengruis, cacaodoppen of eierschalen om kwetsbare planten heen.
  • Aaltjes: Koop aaltjes (nematoden) die slakken infecteren met een dodelijke bacterie.

Preventieve Maatregelen tegen Slakken

Voorkomen is beter dan genezen. Hier zijn enkele preventieve maatregelen om slakken te weren:

  • Kies slakresistente planten: Kies in je tuin voor inheemse planten waar slakken niet van houden, zoals wilde akelei, ooievaarsbek, inheemse viooltjes, bosanemoon, duizendblad, klimop, longkruid, steenanjer, vingerhoedskruid, wilde bertram, zulte, inheemse varens en kruiden als tijm, bieslook en daslook.
  • Creëer een gastvrije tuin voor natuurlijke vijanden: Egels, vogels, kikkers en padden eten graag slakken. Bied ze een schuilplaats onder struiken of stapels takken.
  • Ruim tuinafval op: Slakken houden van vochtige plekken, zoals hoopjes tuinafval en composthopen.
  • Woel de grond om: Woel in het voorjaar de grond om om slakkeneitjes bloot te leggen en uit te laten drogen.

Algemene Tips voor een Gezonde Tuin

Een gezonde tuin is minder vatbaar voor plagen. Hier zijn enkele algemene tips:

  • Kies voor inheemse planten: Inheemse planten zijn aangepast aan het klimaat en weerbaarder tegen plagen en schimmels.
  • Zorg voor bloeiende planten: Zorg voor bloeiende planten vanaf het voorjaar tot de herfst zodat er altijd stuifmeel en nectar aanwezig is voor nuttige insecten.
  • Mulch de bodem: Mulch onder de planten en struiken of laat het bladstrooisel liggen. Dit stimuleert het bodemleven.
  • Geef de juiste bemesting: Gebruik rijpe compost, wormenaarde of gecomposteerde dierlijke mest. Vermijd groeistilstand.
  • Hang vogelkasten op: Hang vogelkasten op voor koolmees, pimpelmees en vleermuizen.

Overige Plagen in de Moestuin

Naast bladluizen en slakken zijn er andere plagen die in de moestuin kunnen voorkomen, zoals spinselmot, spintmijt, mieren, schildluis, witte vlieg en tripsen. Ook deze kunnen op een milieuvriendelijke manier bestreden worden.

labels:

Zie ook: